Ada Jonath
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
22 czerwca 1939 |
| Data i miejsce śmierci |
31 sierpnia 2026 |
| Specjalność: krystalografia | |
| Alma Mater | |
| Doktor honoris causa Uniwersytet Medyczny w Łodzi – 2015 Uniwersytet Jagielloński – 2023 | |
| Nagrody | |
Ada Ester Jonath (hebr. עדה יונת, ang. Ada Yonath; ur. 22 czerwca 1939 w Jerozolimie, zm. 31 sierpnia 2026 w Rechowot[1][2]) – izraelska krystalograf, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie chemii.
Życiorys
Jej rodzice wyemigrowali ze Zduńskiej Woli do stanowiącej wówczas brytyjski mandat Palestyny w 1933 roku[3].
Studiowała na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, gdzie uzyskała bakalaureat w 1962 roku oraz tytuł magistra biochemii w 1964. Stopień doktora uzyskała w 1968 roku w Instytucie Naukowym Weizmana, jej praca doktorska dotyczyła krystalografii. Odbyła staże podoktorskie w Carnegie Mellon University (1969) oraz MIT (1970).
Jej badania koncentrowały się na mechanizmach molekularnych biosyntezy białek. Wyznaczyła ona z dużą rozdzielczością struktury krystaliczne jednostek rybosomów.
W 2007 otrzymała Nagrodę Wolfa w dziedzinie chemii, w 2009 Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii za badania nad strukturą i funkcją rybosomów (wspólnie z Venkatramanem Ramakrishnanem i Thomasem Steitzem)[4].
Jest też laureatką Medalu Marii Skłodowskiej-Curie przyznanego jej w 2011 r. przez Polskie Towarzystwo Chemiczne[5], a w 2015 r. otrzymała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Medycznego w Łodzi[6]. 26 maja 2023 odebrała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego[7].
Przypisy
- ↑ Nobel Prize, Israel Prize laureate, Ada Yonath, dies aged 87. The Jerusalem Post, 2026-08-31. [dostęp 2026-09-01]. (ang.).
- ↑ Prof. Ada Yonath, Nobel Laureate and a Model of Scientific Perseverance, Has Passed Away. wis-wander.weizmann.ac.il. [dostęp 2026-08-31]. (ang.).
- ↑ Istv n Hargittai, Magdolna Hargittai, Candid Science VI: More Conversations with Famous Scientists, Imperial College Press, 2006, ISBN 978-1-86094-885-5 [dostęp 2022-09-28] (ang.).
- ↑ The Nobel Prize in Chemistry 2009. Venkatraman Ramakrishnan, Thomas A. Steitz, Ada E. Yonath [online], nobelprize.org, 2009 [dostęp 2018-07-02] (ang.).
- ↑ Laureaci Medali PTChem [online], www.ptchem.pl [dostęp 2018-07-02] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-31].
- ↑ Noblistka Ada Yonath doktorem h.c. Uniwersytetu Medycznego w Łodzi [online], Onet.pl, 27 kwietnia 2015 [dostęp 2018-07-02] [zarchiwizowane z adresu 2015-04-28].
- ↑ Noblistka z dziedziny chemii otrzymała tytuł doktora honoris causa UJ