Adam Dyczkowski
| |||
| Kraj działania | |||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
17 listopada 1932 | ||
| Data i miejsce śmierci |
10 stycznia 2021 | ||
| Biskup diecezjalny zielonogórsko-gorzowski | |||
| Okres sprawowania |
1993–2007 | ||
| Biskup pomocniczy legnicki | |||
| Okres sprawowania |
1992–1993 | ||
| Wyznanie | |||
| Kościół | |||
| Inkardynacja | |||
| Prezbiterat |
23 czerwca 1957 | ||
| Nominacja biskupia |
19 września 1978 | ||
| Sakra biskupia |
26 listopada 1978 | ||
| Odznaczenia | |||
| Data konsekracji |
26 listopada 1978 |
|---|---|
| Miejscowość |
Wrocław |
| Miejsce | |
| Konsekrator | |
| Współkonsekratorzy | |
Adam Feliks Dyczkowski[1] (ur. 17 listopada 1932 w Kętach, zm. 10 stycznia 2021 w Zielonej Górze) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor filozofii przyrody, biskup pomocniczy wrocławski w latach 1978–1992, biskup pomocniczy legnicki w latach 1992–1993, biskup diecezjalny zielonogórsko-gorzowski w latach 1993–2007.
Życiorys
Urodził się 17 listopada 1932 w Kętach w rodzinie Feliksa i Marii z domu Jurasz[2]. Egzamin dojrzałości złożył w 1950 w kęckim liceum ogólnokształcącym[3.1]. W latach 1952–1957 odbył studia filozoficzno-teologiczne[3.1] w Metropolitalnym Wyższym Seminarium Duchownym we Wrocławiu[4.1]. Święceń prezbiteratu udzielił mu 23 czerwca 1957 w Archikatedrze św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu biskup Bolesław Kominek, delegat prymasa Polski z uprawnieniami biskupa rezydencjalnego we Wrocławiu[3.1]. Inkardynowany został do archidiecezji wrocławskiej[5]. Dalsze studia miał odbyć za granicą, jednak władze komunistyczne odmówiły mu wydania paszportu[6]. W latach 1957–1961 studiował więc na Sekcji Filozofii Przyrody Wydziału Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[4.1], uzyskując magisterium z filozofii[3.1]. Tamże w latach 1961–1963 kontynuował studia w zakresie filozofii przyrody[4.1]. Doktorat uzyskał w 1965 na podstawie dysertacji Sposoby ustalenia sensu terminów w «Kosmologii» Selvaggiego[3.1].
W latach 1963–1971 pracował jako wikariusz w parafii archikatedralnej we Wrocławiu. Od 1965 do 1978 był duszpasterzem akademickim i kapelanem Klubu Inteligencji Katolickiej we Wrocławiu. W latach 1968–1978 pełnił funkcję prefekta w Liceum Ogólnokształcącym Sióstr Urszulanek we Wrocławiu[4.2]. Od 1965 do 1992 prowadził wykłady z metafizyki, kosmologii i teodycei we wrocławskim seminarium duchownym i Studium Katechetycznym. Od 1968 do 1992 zajmował stanowisko adiunkta w Katedrze Metafizyki, Teodycei i Kosmologii Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. W 1969 został pracownikiem Centralnego Ośrodka Duszpasterstwa Akademickiego. Od 1970 do 1992 był cenzorem diecezjalnym[3.1].
19 września 1978 został mianowany przez papieża Jana Pawła I[3.2] biskupem pomocniczym archidiecezji wrocławskiej ze stolicą tytularną Altava[3.1]. Święcenia biskupie otrzymał 26 listopada 1978 w Archikatedrze św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu. Udzielił mu ich arcybiskup metropolita wrocławski Henryk Gulbinowicz w asyście Stefana Bareły, biskupa diecezjalnego częstochowskiego, i Wincentego Urbana, biskupa pomocniczego wrocławskiego[3.1]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa Sursum corda (W górę serca)[2]. W latach 1978–1992 sprawował urząd wikariusza generalnego archidiecezji. W zakresie jego obowiązków w kurii metropolitalnej znajdowały się sprawy duszpasterstwa młodzieży akademickiej, inteligencji, nauczycieli, harcerzy i środowisk zawodowych. Należał do rady kapłańskiej i kolegium konsultorów archidiecezji. W 1979 został ustanowiony kanonikiem gremialnym wrocławskiej kapituły archikatedralnej. Został ponadto przewodniczącym Dolnośląskiego Komitetu Odrodzenia Harcerstwa i członkiem Zarządu Towarzystwa Przyjaciół Ossolineum[3.1].
25 marca 1992 został przeniesiony na urząd biskupa pomocniczego nowo powstałej diecezji legnickiej. Objął funkcję wikariusza generalnego diecezji[3.1]. W kurii biskupiej zajmował się duszpasterstwem rodzin, harcerzy, służby zdrowia, a także duszpasterstwem środków społecznego przekazu[3.3]. Przewodniczył również radzie katechetycznej i odpowiadał za sprawy II Synodu Ogólnopolskiego w diecezji legnickiej[3.4].
17 lipca 1993 został mianowany biskupem diecezjalnym diecezji zielonogórsko-gorzowskiej[4.1]. Diecezję objął kanonicznie 19 lipca 1993. 5 września 1993 odbył ingres do Katedry Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gorzowie Wielkopolskim, a 12 września 1993 do Konkatedry św. Jadwigi w Zielonej Górze. W diecezji utworzył w 1993 Stowarzyszenie Rodzin Katolickich, a w 1994 Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży i Akcję Katolicką[3.4], a w 2003 Archiwum Diecezjalne w Zielonej Górze[7]. W 1994 przeprowadził Diecezjalny Kongres Rodzin, a w 1997 podejmował w Gorzowie Wielkopolskim papieża Jana Pawła II w trakcie jego VI podróży apostolskiej do Polski[3.4]. W 1998 zaprosił polityków różnych opcji do Paradyża, skąd uczestnicy spotkania wystosowali list do premiera Jerzego Buzka w sprawie utworzenia województwa lubuskiego[8]. Przyczynił się do rozpoczęcia w 2002 procesu beatyfikacyjnego biskupa Wilhelma Pluty[9]. 29 grudnia 2007 papież Benedykt XVI przyjął jego rezygnację z obowiązków biskupa diecezjalnego diecezji zielonogórsko-gorzowskiej[10][11].
W ramach prac Episkopatu Polski był w latach 1982–1996 przewodniczącym Komisji ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia, a w latach 1980–1996 wiceprzewodniczącym Komisji ds. Duszpasterstwa Akademickiego[4.3], a ponadto wszedł w skład Komisji ds. Trzeźwości i Komisji ds. Zakonnych[3.4]. W 1988 asystował podczas sakry biskupa pomocniczego wrocławskiego Jana Tyrawy[3.5].
Zmarł 10 stycznia 2021 w Zielonej Górze[12] w następstwie powikłań po zachorowaniu na COVID-19[13]. 26 stycznia 2021 został pochowany wraz z biskupem Antonim Stankiewiczem w krypcie Katedry Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gorzowie Wielkopolskim[14][15].
Odznaczenia, wyróżnienia, upamiętnienie
W 2018 prezydent Polski Andrzej Duda nadał mu Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[1][16].
W 2008 przyznano mu honorowe obywatelstwo Gorzowa Wielkopolskiego[17], Zielonej Góry[18] i Głogowa[19], a w 2010 gminy Pszczew[20]. W 2006 został odznaczony Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Lubuskiego[21].
W 2011 otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Zielonogórskiego[22]. W 1991[23] został laureatem nagrody Kolegium Rektorów Wyższych Uczelni Wrocławia[3.4].
W 2015 został uhonorowany tytułem Zasłużony dla NSZZ „Solidarność”[24], a w 2019 tytułem Człowieka 30-lecia Wolnej Polski[25].
W 2021 jego imię nadano Archiwum Diecezjalnemu w Zielonej Górze[7].
Przypisy
- ↑ a b M.P. z 2018 r. poz. 686 (ISAP) – pkt 3. [dostęp 2020-11-09].
- ↑ a b Nota biograficzna Adama Dyczkowskiego na stronie diecezji zielonogórsko-gorzowskiej [online], diecezjazg.pl [dostęp 2026-04-04].
- ↑ K.R. Prokop, Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1998, ISBN 83-7052-900-3.
- ↑ G. Polak, Kto jest kim w Kościele, Warszawa: Katolicka Agencja Informacyjna, 1999, ISBN 83-911554-0-4.
- ↑ Adam Dyczkowski [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2026-04-04] (ang.).
- ↑ A. Bensz-Idziak, Z natury lubię ludzi, „Niedziela”, nr 25/2007 („Niedziela zielonogórsko-gorzowska”), ISSN 0208-872X [dostęp 2014-01-05].
- ↑ a b A. Put, Archiwum Diecezjalne w Zielonej Górze otrzymało imię bp. Adama Dyczkowskiego [online], niedziela.pl, 20 lutego 2021 [dostęp 2021-02-20].
- ↑ M. Toczek, Zmarł biskup Adam Dyczkowski [online], lubuskie.pl, 10 stycznia 2021 [dostęp 2021-01-11].
- ↑ D. Gronowski, Jak przebiegał proces beatyfikacyjny [online], diecezjazg.pl [dostęp 2021-01-11].
- ↑ Rinuncia del Vescovo di Zielona Góra-Gorzów (Polonia) e nomina del successore [online], press.vatican.va, 29 grudnia 2007 [dostęp 2014-01-03] (wł.).
- ↑ Rezygnacja bpa Adama Dyczkowkiego oraz nominacja bpa Stefana Regmunta. Komunikat Nuncjusza Apostolskiego [sic!], episkopat.pl, 29 grudnia 2007 [dostęp 2013-01-03] [zarchiwizowane 2013-01-27].
- ↑ Zmarł bp Adam Dyczkowski [online], diecezjazg.pl, 10 stycznia 2021 [dostęp 2021-01-10].
- ↑ Nie żyje biskup Adam Dyczkowski. Powodem powikłania po COVID-19 [online], gorzow.tvp.pl, 10 stycznia 2021 [dostęp 2021-04-28].
- ↑ Ostatnie pożegnanie biskupów Adama Dyczkowskiego i Antoniego Stankiewicza w Gorzowie Wlkp. [online], diecezjazg.pl, 26 stycznia 2021 [dostęp 2021-01-26].
- ↑ Uroczystości pogrzebowe biskupów Adama Dyczkowskiego i Antoniego Stankiewicza [online], diecezjazg.pl, 22 stycznia 2021 [dostęp 2021-01-23].
- ↑ Odznaczeni podczas uroczystości w Zielonej Górze [online], prezydent.pl, 27 maja 2018 [dostęp 2018-05-27].
- ↑ Uchwała Nr XXVII/396/2008 Rady Miasta Gorzowa Wlkp. [online], bip.gorzow.pl, 18 stycznia 2008 [dostęp 2014-09-07].
- ↑ Uchwała Nr XVIII/238/08 Rady Miasta Zielona Góra [online], bip.zielonagora.pl, 22 stycznia 2008 [dostęp 2014-01-03].
- ↑ Uchwała Nr XXII/212/2008 Rady Miejskiej w Głogowie [online], glogow.bip.info.pl, 15 października 2008 [dostęp 2022-12-31].
- ↑ Honorowi Obywatele [online], pszczew.pl [dostęp 2021-01-11] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-12].
- ↑ Wykaz Osób, Instytucji i Organizacji, którym przyznano „Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Lubuskiego”. 2006 rok [online], lubuskie.pl [dostęp 2022-12-28].
- ↑ Doktorat dla Księdza Biskupa dr Adama Dyczkowskiego [online], uz.zgora.pl [dostęp 2015-11-29] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-14].
- ↑ Nagroda Rektorów Wrocławia i Opola dla bp Deca [online], ekai.pl, 16 listopada 2004 [dostęp 2014-01-05] [zarchiwizowane z adresu 2014-01-07].
- ↑ Bp Adam Dyczkowski uhonorowany tytułem „Zasłużony dla NSZZ „Solidarność” [sic!] [online], ekai.pl, 1 maja 2015 [dostęp 2015-05-02] [zarchiwizowane z adresu 2015-05-02].
- ↑ Poznaliśmy Ludzi 30-lecia Wolnej Polski [online], lubuskie.pl, 8 listopada 2019 [dostęp 2021-01-11].