Antoni Hajdecki
| Data i miejsce urodzenia |
1 października 1927 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
1 sierpnia 1991 |
| Narodowość | |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Odznaczenia | |
Antoni Hajdecki (ur. 1 października 1927 w Bochni, zm. 11 sierpnia 1991[1] w Krakowie) – polski rzeźbiarz.
Życiorys
Antoni Hajdecki, syn Antoniego i Stefanii[2], w latach 1946–1950 uczęszczał do Państwowego Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem. Następnie studiował na Wydziale Rzeźby w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, w pracowniach Franciszka Kalfasa, Stanisława Popławskiego i Xawerego Dunikowskiego. Dyplom uzyskał w 1956 roku.
W latach 1956–1991 był związany z macierzystą uczelnią, gdzie był pedagogiem. W 1977 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Pełnił funkcję prorektora ASP (1969–1978, 1987–1990)[3].
Był współzałożycielem grupy MARG (Malarstwo, Architektura, Rzeźba, Grafika)[4].
Od 1948 roku należał do PZPR[5].
W latach 1982-87 był przewodniczącym Komisji Kultury i Sztuki Rady Narodowej m. Krakowa. W latach 70. był prezesem Krakowskiego Oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków[2]
Pochowany został na cmentarzu Komunalnym w Bochni przy ul. Orackiej (sektor XXIII, rząd 7, nr grobu 47)[6].
Twórczość
Rzeźbił w kamieniu, drewnie, metalu i ceramice, formy figuralne, dekoracyjne i abstrakcyjne[3]. Jest autorem pomników, rzeźb plenerowych, mozaik architektonicznych.
Wybrane realizacje
- Popiersie Władysława Szafera w Krakowskim Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego (1975)[7];
- Pomnik Czynu Zbrojnego Proletariatu Krakowa przy Al. I. Daszyńskiego (1986)[7];
- reliefowy portret Jana Kochanowskiego na jego pomniku – os. Złotego Wieku 4 w Krakowie (1974)[7];
- popiersie z brązu Marii Konopnickiej – os. Podwawelskie, ul. Komandosów 6 w Krakowie (1986)[7];
- Pomnik Iwana Koniewa (posąg za spiżu) – ul. Armii Krajowej w Krakowie (1987), zdemontowany w 1991 roku[7].
Miasto Kraków podarowało statuę marszałka Iwana Koniewa obwodowi Kirowskiemu[8] W związku z pomnikiem marszałka Koniewa, ukazał się wywiad z Hajdeckim, którego fragment po latach śpiewał zespół Piwnicy pod Baranami do muzyki Zbigniewa Preisnera[8].
- Brązowe popiersie Karola Świerczewskiego – os. Szkolne 37, przed Technikum Budowlanym (1979), zdemontowany w 1991 roku[7];
- rzeźba plenerowa Spirala Kosmiczna – os. Tysiąclecia, Kraków – Nowa Huta (1974)[9];
- rzeźba Abstrakcja wykonana z gliny pokrytej szkliwem ceramicznym – na dziedzińcu wewnętrznym Szpitala Specjalistycznego im. S. Żeromskiego w Krakowie, lata 60./70. XX wieku[9]
- był współautorem (razem z Anielą Szatarą-Tymcik kilku realizacji z dziedziny ceramiki architektonicznej w Krakowie, Chrzanowie i Krynicy-Zdroju[10]:
- mozaika ceramiczna na ścianie i filarach holu dworca kolejowego Kraków-Płaszów, Plac Braci Dudzińskich w Krakowie, wykonana w Spółdzielni „Kamionka” w Łysej Górze[11]
- ceramiczne dekoracje w holu oraz w dawnym hotelu dziennym Domu Turysty PTTK (obecnie Hotel „Wyspiański”), ul. Westerplatte 15/16, Kraków (nieistniejące, prawdopodobnie przykryte ściankami gipsowymi)
- kompozycja ceramiczna na ścianie kawiarni w Powiatowym Domu Kultury (obecnie Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji) w Chrzanowie (nieistniejące, prawdopodobnie przykryte ściankami gipsowymi)
- kompozycja ceramiczna na ścianie dolnej stacji kolejki linowej na górę parkową w Krynicy-Zdroju.
Odznaczenia
Był odznaczony Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Krzyżem Zasługi[5]. Został laureatem Nagrody I stopnia Ministerstwa Kultury i Sztuki za całokształt działalności artystycznej i dydaktycznej[12].
Galeria
-
Mozaika z Anielą Szatarą-Tymcik (1968)
Budynek kas stacji Kraków Płaszów. -
Spirala kosmiczna (1974)
Kraków, os. Tysiąclecia. -
Pomnik Władysława Szafera (1975)
Kraków, ul. Kopernika 27 Ogród Botaniczny UJ. -
Pomnik Czynu Zbrojnego Proletariatu Krakowa (1986)
Kraków, al. I. Daszyńskiego. -
Rzeźba plenerowa z 1975 roku na osiedlu D w Tychach
Przypisy
- ↑ Patryk Oczko, Tychy: sztuka w przestrzeni miasta, Wydanie drugie, rozszerzone, Tychy: Miejskie Centrum Kultury w Tychach : Muzeum Miejskie w Tychach, 2020, s. 216, ISBN 978-83-927973-8-8, OCLC 1225231899.
- ↑ a b Antoni Hajdecki. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2026-01-05].
- ↑ a b Antoni Hajdecki. rzezba.asp.krakow.pl. [dostęp 2026-01-05].
- ↑ Monika Kozioł: Odnowienie rzeźby Antoniego Hajdeckiego. budzet.krakow.pl. [dostęp 2026-01-05].
- ↑ a b Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 282. ISBN 83-223-2073-6.
- ↑ Lokalizator grobów. bochnia.grobonet.com. [dostęp 2026-01-05].
- ↑ a b c d e f Encyklopedia Krakowa. T. 2. Kraków: Wydawnictwo Biblioteka Kraków i Muzeum Krakowa, 2023, s. 253-257, ISBN 978-83-66253-48-3.
- ↑ a b 9 stycznia 1991 r. Pomnik marszałka Iwana Koniewa wywieziony z Krakowa. historia.interia.pl. [dostęp 2026-01-05].
- ↑ a b Monika Kozioł: Szlak plenerowych rzeźb i instalacji nowohuckich.. okn.edu.pl. [dostęp 2026-01-05].
- ↑ Bożena Kostuch: Kolor i blask. dlibra.kul.pl. [dostęp 2026-01-05].
- ↑ Leksykon Podgórza. Kraków: Wydawnictwo Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, 2024, s. 286, ISBN 978-83-67828-18-5.
- ↑ Antoni Hajdecki. rzezba-oronsko.pl. [dostęp 2026-01-05].