Augit
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
krzemian wapnia, magnezu, żelaza i mniejszych ilości innych pierwiastków |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
5,5–6[1] |
| Przełam |
nierówny/nieregularny, półmuszlowy[1] |
| Łupliwość |
wyraźna[1] |
| Pokrój kryształu |
pryzmatyczny[1] |
| Układ krystalograficzny |
jednoskośny[1] |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna[1] |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[1] |
| Gęstość |
3,2–3,5 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
zielona, czarna, brązowa |
| Rysa |
biała |
| Połysk |
szklisty, woskowy |
| Współczynnik załamania |
1,680–1,774 (dwuosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,032[1] dyspersja (optyka): słaba do wyraźnej[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
9.DA.15[1] |

Augit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.
Nazwa pochodzi od gr. auge = blask i nawiązuje do silnego, szklistego połysku tego minerału.
Właściwości
Tworzy skupienia ziarniste, zbite, impregnacje i pojedyncze, nieforemne ziarna. Jego kryształy są najczęściej krótkosłupowe o niemal kwadratowym lub ośmiokątnym obrysie. Często spotyka się zbliźniaczenia. Duże skupienia mają zazwyczaj kolor czarny, a małe zielonkawy do brązowego. Jest kruchy, przeświecający, tworzy kryształy mieszane z wieloma piroksenami. Niekiedy zawiera większe ilości pierwiastków np. tytanu (augit egirynowy), chromu (a. chromowy), żelaza (a. bazaltowy), magnezu (diallag), wapnia (fassait), manganu i niklu.
Wzór chemiczny podawany jest różnie:
- (Ca,Mg,Fe)2Si2O6[2]
- (CaxMgyFez)(Mgy1Fez1)Si2O6
- gdzie 0,4 ≤ x ≤ 0,9, x+y+z=1 i y1+z1=1[1]
- (Ca,Na)(Al,Fe,Mg,Ti)(Al,Si)2O6[3]
- (Ca,Mg,Fe)2Si2O6[4]
- (Ca0,76Fe0,22IINa0,02)(Al0,05Fe0,04IIIMg0,88Mn0,01Ti0,01)(Al0,08Si1,92)2O6 (augit z kompleksu Stillwater w USA)[5]
- (Ca0,91Fe0,04IINa0,07)(Al0,04Fe0,09IIFe0,13IIIMg0,66Ti0,08)(Al0,31Si1,69)O6 (augit ze Stöffel w Niemczech)[5]
Występowanie
Szeroko rozpowszechniony składnik skał magmowych bogatych w magnez i żelazo (zasadowych). Okazy znajdowane są w skałach wulkanicznych (lawy Wezuwiusza). Obecny także w meteorytach. Towarzyszą mu najczęściej kalcyt, tytanit, fluorapatyt, epidot, haüyn, apatyt, magentyt, prehnit oraz hematyt[1].
Miejsca występowania: Niemcy – Kaiserstuh, Czechy – Boreslav, Francja – Owrenia, Włochy – wulkan Stromboli na Wyspach Liparyjskich.
Piękne kryształy znaleziono w skałach wulkanicznych jeziora Laacher w G. Eifel w Niemczech.
W Polsce występuje powszechnie na Dolnym Śląsku (w bazaltach, melafirach, diabazach i gabrach). Nawiercono go w okolicach Suwałk oraz na Wyżynie Krakowsko-Wieluńskiej (okolice Zawiercia, Myszkowa, Mrzygłodu).
Zastosowanie
- ma znaczenie naukowe,
- poszukiwany, atrakcyjny i ceniony[przez kogo?] kamień kolekcjonerski.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Augite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-22] (ang.).
- ↑ N. Morimoto, Nomenclature of Pyroxenes, „Mineralogy and Petrology”, 39 (1), 1988, s. 55–76, DOI: 10.1007/bf01226262 (ang.).
- ↑ Augite, [w:] WebMineral.com [online] [dostęp 2020-11-09] (ang.).
- ↑ The New IMA List of Minerals – A Work in Progress – Updated: September 2017 [online], International Mineralogical Association [dostęp 2020-11-09] (ang.).
- ↑ a b Augite, [w:] Handbook of Mineralogy, Mineral Data Publishing, 2001 [dostęp 2020-11-09] (ang.).