Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Bogdan Zdrojewski


Bogdan Zdrojewski
Ilustracja
Bogdan Zdrojewski (2024)
Pełne imię i nazwisko

Bogdan Andrzej Zdrojewski

Data i miejsce urodzenia

18 maja 1957
Kłodzko

Minister kultury i dziedzictwa narodowego
Okres

od 16 listopada 2007
do 17 czerwca 2014

Przynależność polityczna

Platforma Obywatelska

Poprzednik

Kazimierz Michał Ujazdowski

Następca

Małgorzata Omilanowska

Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej
Okres

od 5 grudnia 2006
do 5 listopada 2007

Przynależność polityczna

Platforma Obywatelska

Poprzednik

Donald Tusk

Następca

Zbigniew Chlebowski

Prezydent Wrocławia
Okres

od 4 czerwca 1990
do 8 maja 2001

Poprzednik

Stefan Skąpski

Następca

Stanisław Huskowski

Odznaczenia
Nominacja Bogdana Zdrojewskiego na stanowisko ministra kultury i dziedzictwa narodowego, 2007

Bogdan Andrzej Zdrojewski (ur. 18 maja 1957 w Kłodzku) – polski polityk i samorządowiec.

Prezydent Wrocławia (1990–2001), senator IV i X kadencji (1997–2000, 2019–2023), poseł na Sejm IV, V, VI, VII i X kadencji (2001–2014, 2023–2024), poseł do Parlamentu Europejskiego VIII i X kadencji (2014–2019, od 2024), przewodniczący klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej (2006–2007), minister kultury i dziedzictwa narodowego w pierwszym i drugim rządzie Donalda Tuska (2007–2014).

Życiorys

Syn Leonarda i Mirosławy. W 1972 ukończył Szkołę Podstawową im. A. Mickiewicza nr 1 w Kłodzku, następnie do 1975 uczęszczał do tamtejszego liceum zawodowego. W 1976 ukończył Liceum Zawodowe nr 4 we Wrocławiu z dyplomem technika obróbki skrawaniem[1]. W latach 1976–1977 pracował jako młodszy maszynista trakcji elektrycznej w PKP, a następnie do 1979 jako specjalista w Państwowych Zakładach Zbożowo-Młynarskich we Wrocławiu[2]. W tym samym roku ukończył policealne studium ekonomiczne i zaniechał nauki w technikum fotograficznym[1]. Absolwent filozofii (1983) i kulturoznawstwa (1985) na Uniwersytecie Wrocławskim. W czasie studiów założył, a następnie prowadził koło naukowe historii filozofii (od 1980). W 1980 został członkiem Niezależnego Zrzeszenia Studentów, jesienią tego samego roku został przewodniczącym struktury NZS na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UWr. Po ogłoszeniu stanu wojennego na początku 1982 stanął na czele tajnego zarządu NZS na Uniwersytecie Wrocławskim, którym kierował do 1984.

Od 1984 pracował w Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, był członkiem komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” na AE. W 1989 został pracownikiem Instytutu Socjologii UWr. Równocześnie był sekretarzem Wrocławskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” (1989–1990), a także kierownikiem założonego przez siebie Ośrodka Badań Społecznych przy RKW NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk (1989–1990). W 1990 został radnym Rady Miejskiej Wrocławia z listy WKO. Od 4 czerwca 1990 do 8 maja 2001 sprawował urząd prezydenta Wrocławia. Pewną popularność zyskał w czasie powodzi z 1997, osobiście kierując w mieście akcją przeciwpowodziową[3].

W 1997 jako kandydat niezależny został senatorem (otrzymał 241 179 głosów). Zrezygnował 11 stycznia 2000 po tym, jak Trybunał Konstytucyjny orzekł, że funkcji prezydenta miasta na prawach powiatu nie można łączyć z mandatem parlamentarzysty. Z urzędu prezydenta miasta ustąpił w maju 2001, kiedy zdecydował się kandydować do Sejmu. Został w tymże roku wybrany na posła IV kadencji z ramienia Platformy Obywatelskiej (otrzymując 47 297 głosów). Po wyborze zrzekł się immunitetu w związku z zarzutami o rzekomą niegospodarność (w sprawie tzw. wrocławskiego VAT-u); w 2004 został prawomocnie uniewinniony od popełnienia zarzucanych mu czynów[4].

W 2005 wybrano go do Sejmu V kadencji z wrocławskiej listy PO (liczbą 73 959 głosów). W 2006 został członkiem gabinetu cieni PO odpowiadającym za obronę narodową. 5 grudnia 2006 objął stanowisko przewodniczącego klubu parlamentarnego PO. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 uzyskał z ramienia PO w okręgu wrocławskim we Wrocławiu 213 883 głosy (trzeci wynik w kraju). 16 listopada 2007 został ministrem kultury i dziedzictwa narodowego w pierwszym rządzie Donalda Tuska. W wyborach w 2011 uzyskał poselską reelekcję liczbą 149 962 głosów[5]. W drugim rządzie Donalda Tuska pozostał na stanowisku ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

W 2009 zmniejszył dotację celową na zakup nowych wydawnictw dla samorządowych bibliotek publicznych z 28,5 mln do 10 mln zł (podwyższono ją w 2011 do 15 mln zł). Jednocześnie uruchomił na rzecz modernizacji i cyfryzacji infrastruktury bibliotecznej program Biblioteka+ (za pośrednictwem Instytutu Książki, nakładem około 70 mln zł w 2010) oraz Program Rozwoju Bibliotek (sfinansowany w kwocie około 100 mln zł przez Bill & Melinda Gates Foundation)[6][7][8][9][10]. W 2012 doprowadził – wbrew stanowisku m.in. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich i Związku Nauczycielstwa Polskiego – do zniesienia zakazu łączenia bibliotek z innymi instytucjami kultury[11][12][13][14].

W wyborach w 2014 uzyskał mandat eurodeputowanego VIII kadencji[15]. 17 czerwca tego samego roku został odwołany ze stanowiska ministra, a 1 lipca 2014 złożył ślubowanie w Parlamencie Europejskim. W 2019 nie wystartował w kolejnych wyborach europejskich. W wyborach krajowych w tym samym roku z ramienia Koalicji Obywatelskiej został natomiast wybrany na senatora X kadencji w okręgu nr 6[16]. 17 stycznia 2020 został wybrany przez Senat na członka Krajowej Rady Sądownictwa.

W wyborach w 2023 był kandydatem do Sejmu z okręgu wrocławskiego z listy KO. Uzyskał mandat posła X kadencji z wynikiem 85 099 głosów[17]. Objął funkcje przewodniczącego Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz członka Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka[18]. W wyborach w 2024 został natomiast wybrany do PE X kadencji, zdobywając 310 544 głosy[19]. W Parlamencie Europejskim zasiadł w Komisji Handlu Międzynarodowego, objął funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Kultury i Edukacji[20]. W 2025, w wyniku przekształcenia PO, został działaczem partii KO.

Wyniki w wyborach ogólnopolskich

Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik
1997 KW Bogdana Zdrojewskiego Senat IV kadencji nr 47 241 179 (57,68%)T[21]
2001 Platforma Obywatelska Sejm IV kadencji nr 3 47 297 (11,29%)T[22]
2005 Sejm V kadencji 73 959 (19,07%)T[23]
2007 Sejm VI kadencji 213 883 (38,46%)T[24]
2011 Sejm VII kadencji 149 962 (30,20%)T[5]
2014 Parlament Europejski VIII kadencji nr 12 162 426 (24,53%)T[15]
2019 Koalicja Obywatelska Senat X kadencji nr 6 133 374 (45,45%)T[16]
2023 Sejm X kadencji nr 3 85 099 (10,97%)T[17]
2024 Parlament Europejski X kadencji nr 12 310 544 (27,11%)T[19]

Życie prywatne

Jest żonaty z Barbarą Zdrojewską; ma dwoje dzieci: Karolinę i Stanisława.

Odznaczenia i wyróżnienia

Ordery i odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia

Przypisy

  1. ↑ a b Wykształcenie. zdrojewski.info. [dostęp 2026-05-08].
  2. ↑ Bożena Szaynok: Bogdan Zdrojewski. encyklopedia-solidarnosci.pl. [dostęp 2013-11-22].
  3. ↑ Rafała Bubnicki: Prezydent na co dzień i od święta. rp.pl, 28 listopada 1997. [dostęp 2010-09-12].
  4. ↑ Zdrojewski uniewinniony. „Gazeta Prawna”. Nr 51, 12 marca 2004. 
  5. ↑ a b Serwis PKW – Wybory 2011. pkw.gov.pl. [dostęp 2011-11-08].
  6. ↑ Barbara Budyńska, Małgorzata Jezierska. Polityka biblioteczna i finansowanie bibliotek publicznych w Polsce. „Kultura Współczesna”. Nr 2. 73, s. 132–136, 2012. [dostęp 2026-06-17]. 
  7. ↑ Rok 2009. Program Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Literatura i czytelnictwo”. Priorytet 2: „Zakup nowości wydawniczych dla bibliotek”. bn.org.pl. [dostęp 2026-06-17].
  8. ↑ Chmiel, Gauden, Wojnarowski, Piątek, Jurowski, Makowski: Pożar w bibliotece?. „Kultura Liberalna”. Nr 2. 53, 12 stycznia 2010. [dostęp 2026-06-17]. 
  9. ↑ Miejsce spotkania, nie tylko z książką. polskieradio.pl, 22 stycznia 2010. [dostęp 2026-06-17].
  10. ↑ Biblioteka plus miliony. ngo.pl, 2 listopada 2009. [dostęp 2026-06-17].
  11. ↑ Aneta Wesołowska: Łączenie bibliotek publicznych z innymi instytucjami kultury. bn.org.pl, 16 listopada 2012. [dostęp 2026-06-17].
  12. ↑ Minister nie przekonał bibliotekarzy. wiara.pl, 20 stycznia 2010. [dostęp 2026-06-17].
  13. ↑ Zdrojewski: nie będziemy likwidować bibliotek. gazetaprawna.pl, 23 grudnia 2009. [dostęp 2026-06-17].
  14. ↑ Zdrojewski: nie będzie likwidacji bibliotek. wp.pl, 23 kwietnia 2010. [dostęp 2026-06-17].
  15. ↑ a b Serwis PKW – Wybory 2014. pkw.gov.pl. [dostęp 2024-08-08].
  16. ↑ a b Serwis PKW – Wybory 2019. pkw.gov.pl. [dostęp 2019-10-14].
  17. ↑ a b Serwis PKW – Wybory 2023. pkw.gov.pl. [dostęp 2023-10-18].
  18. ↑ Strona sejmowa posła X kadencji. [dostęp 2023-11-26].
  19. ↑ a b Serwis PKW – Wybory 2024. pkw.gov.pl. [dostęp 2024-06-10].
  20. ↑ Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2026-05-08].
  21. ↑ Wybory do Senatu w 1997 r.. kbw.gov.pl. [dostęp 2024-08-08].
  22. ↑ Serwis PKW – Wybory 2001. pkw.gov.pl. [dostęp 2024-08-08].
  23. ↑ Serwis PKW – Wybory 2005. pkw.gov.pl. [dostęp 2024-08-08].
  24. ↑ Serwis PKW – Wybory 2007. pkw.gov.pl. [dostęp 2024-08-08].
  25. ↑ M.P. z 2014 r. poz. 982 (ISAP).
  26. ↑ M.P. z 2002 r. Nr 8, poz. 146 (ISAP).
  27. ↑ a b c Wyróżnienia. zdrojewski.info. [dostęp 2015-10-18].
  28. ↑ Dolnośląscy samorządowcy z Odznakami Honorowymi za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego. gov.pl, 16 czerwca 2025. [dostęp 2025-06-17].
  29. ↑ Uchwała Nr XLV/1542/18 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 22 marca 2018 r. w sprawie przyznania Bogdanowi Zdrojewskiemu Odznaki Honorowej Złotej Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego. bip.umwd.dolnyslask.pl, 29 marca 2018. [dostęp 2018-04-08].
  30. ↑ Chancelaria das Ordens Honoríficas Portuguesas. dre.pt, 26 lutego 2009. [dostęp 2010-09-12]. (port.).
  31. ↑ Årsberetning 2012. Det kongelige hoff. kongehuset.no, marzec 2013. s. 44–45. [dostęp 2013-12-05]. (norw.).
  32. ↑ Order dla Bogdana Zdrojewskiego. rp.pl, 2 października 2012. [dostęp 2012-10-02].
  33. ↑ Ordonnance Souveraine n° 4.047 du 20 novembre 2012 portant nominations dans l’Ordre de Saint-Charles. legimonaco.mc, 23 listopada 2012. [dostęp 2013-12-10]. (fr.).
  34. ↑ Ar Atzinības krustu apbalvotie, sākot no 2005. gada marta. president.lv. s. 42. [dostęp 2016-09-24]. (łot.).
  35. ↑ Eesti Vabariigi teenetemärgid. president.ee. [dostęp 2014-11-27]. (est.).
  36. ↑ Japonia: Order Wschodzącego Słońca dla Bogdana Zdrojewskiego. onet.pl, 4 listopada 2015. [dostęp 2015-11-04].
  37. ↑ Bogdan Zdrojewski. baczkowski.org. [dostęp 2012-10-02].
  38. ↑ Nagrody Lewiatana. konfederacjalewiatan.pl. [dostęp 2022-01-10].
  39. ↑ Hanna Wieczorek, Robert Migdał: Bogdan Zdrojewski – motorniczy, psi fotograf, prezydent, minister. CV Honorowego Obywatela Wrocławia. gazetawroclawska.pl, 29 czerwca 2013. [dostęp 2013-06-30].

Bibliografia

  • Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2026-05-08].
  • Kto jest kim we Wrocławiu. Informator biograficzny. Krzysztof Gluziński (red.). Wrocław: FOX, 1999.
  • Jolanta Popińska, Krzysztof Popiński: Od SKS do NZS. Niezależne Zrzeszenie Studentów we Wrocławiu 1980–2010. Wrocław: Atut i Instytut Edukacji Społecznej we Wrocławiu, 2010.
  • Kamil Dworaczek: Burzliwa dekada. NZS we Wrocławiu 1980–1989. Warszawa: IPN, 2012.