Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Charles Maurras


Charles Maurras
Charles Marie Maurras
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

20 kwietnia 1868
Martigues

Data i miejsce śmierci

16 listopada 1952
Saint-Symphorien-lès-Tours

Faksymile

Charles Marie Maurras (ur. 20 kwietnia 1868 w Martigues, zm. 16 listopada 1952 w Saint-Symphorien-lès-Tours[1]) – francuski myśliciel polityczny i filozof, monarchista, rzecznik autorytaryzmu, krytyk rządów demokratycznych i dyktatury plebiscytarnej.

Redaktor monarchistycznej „La Gazette de France”; zwolennik rządów Francisco Franco i António de Oliveira Salazara. Przedstawiał alternatywną koncepcję tzw. nacjonalizmu integralnego. Jeden z przywódców Akcji Francuskiej, założonej przez przeciwników rewizji procesu Dreyfusa.

Życie i poglądy

W 1926 roku został ekskomunikowany przez papieża Piusa XI[2], a 7 utworów Maurrasa i Akcji Francuskiej trafiły na Indeks ksiąg zakazanych Kościoła katolickiego[3]. Zdaniem Maurrasa ekskomunika nie miała jednak uzasadnienia doktrynalnego – wskazywał, że jej powodem mogły być przesłanki polityczne. Za pontyfikatu Piusa XII, dekretem wydanym przez Św. Oficjum z dnia 5 lipca 1939, zdjęte zostały wszystkie sankcje skierowane przeciwko Akcji Francuskiej, bez domagania się odwołania jakichkolwiek tez, co potwierdzało przypuszczenie, że potępienie miało charakter dyscyplinarny a nie doktrynalny[4].

W latach 30. uwięziony przez władze republikańskie za grożenie śmiercią premierowi Léonowi Blumowi[5]. Natomiast 14 lipca 1936 roku rząd wydał dekret delegalizujący Akcję Francuską. Maurras w okresie Vichy gorąco popierał politykę marszałka Pétaina. We wrześniu 1944 został ponownie uwięziony pod zarzutem kolaboracji, a 17 stycznia 1945 skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności (wyszedł jednak z więzienia w 1952 ze względu na sędziwy wiek)[2]. Stracił także miejsce w Akademii Francuskiej.

Mimo że był agnostykiem, akcentował silną pozycję Kościoła katolickiego w społeczeństwie i jako instytucji nierozerwalnie złączonej z monarchą, a protestantyzm oskarżał o rozbicie jedności chrześcijańskiej Europy. Określał czterech ewangelistów mianem „czterech ciemnych Żydów”[6]. Tuż przed śmiercią przyjął sakramenty[7].

Przypisy

  1. ↑ Maurras Charles, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-05-20].
  2. ↑ a b Józef Majka: Katolicka nauka społeczna. Studium historyczno-doktrynalne. Rzym: Polski Instytut Kultury Chrześcijańskiej, 1986, s. 275-276.
  3. ↑ J.M. De Bujanda, Index Librorum Prohibitorum 1600-1966, Sherbrooke: Centre d'Études de la Renaissance. Université de Sherbrooke, 2002, s. 51, 599-600.
  4. ↑ Jacek Bartyzel, Charles Maurras i jego dzieło [online], Legitymizm.org [dostęp 2024-05-08] (pol.).
  5. ↑ Chiron 2000 ↓.
  6. ↑ Jacek Bartyzel, Umierać, ale powoli! O monarchistycznej i katolickiej kontrrewolucji w krajach romańskich 1815-2000, Kraków 2006.
  7. ↑ Organizacja Monarchistów Polskich » Charles Maurras – niewierzący obrońca Wiary [online], legitymizm.org [dostęp 2023-04-25] (pol.).

Bibliografia