Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Coniophora


Gnilica
Ilustracja
Gnilica mózgowata (Coniophora puteana)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

borowikowce

Rodzina

gnilicowate

Rodzaj

gnilica

Nazwa systematyczna
Coniophora DC.
Flore françoise (Paris) 6: 34 (1815)
Typ nomenklatoryczny

Coniophora membranacea DC.

Gnilica cienka (Coniophora arida)

Coniophora DC. (gnilica) – rodzaj grzybów należący do rodziny gnilicowatych (Coniophoraceae)[1].

Charakterystyka

Grzyby kortycjoidalne o bazydiokarpie rozpostartym, rozproszonym, błoniastym, przyrośniętym i nie dającym się oddzielić od podłoża. Hymenofor gładki lub grudkowaty, zwykle brązowy, brzeg często postrzępiony lub z pasmami strzępek. System strzępkowy monomityczny, u niektórych gatunków di- lub trymityczny. Strzępki generatywne zwykle bez sprzążek, ale u niektórych gatunków są sprzążki na wszystkich przegrodach, proste lub pionowe sprzążki czasami występują u podstawy strzępek i często są inkrustowane. Cystydy występują tylko u jednego gatunku. Podstawki cylindryczne, 4-sterygmowe, bez sprzążki u podstawy. Bazydiospory elipsoidalne, jajowate lub wrzecionowate, gładkie, dwuścienne, z wydatnym wierzchołkiem, blado żółtawe do brązowawych, cyjanofilne, zmiennie dekstrynoidalne[2]. Grzyby saprotroficzne[3] nadrzewne o jednorocznych owocnikach[4].

Coniophora jest zwykle łatwa do odróżnienia po brązowawej, gładkiej lub grudkowatej powierzchni owocnika, a mikroskopowo przez grubościenne i zwykle silnie dekstrynoidalne bazydiospory. Leucogyrophana i Serpula są blisko spokrewnione, różnią się typowo merulioidalnym lub kolczastym hymenoforem i występowaniem sprzążek w strzępkach generatywnych. W badaniach molekularnych Binder i Hibbett w 2002 r. zwrócili uwagę na ewolucję owocnika rozpostartego, a Larsson i inni w 2004 oraz Binder i Hibbett w 2006 wykazali związek pomiędzy Coniophora i gatunkami z rodziny borowikowatych Boletaceae, zaliczanymi do kladu podgrzybków[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji: Coniophoraceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Takson utworzył Augustin Pyramus de Candolle w 1815 roku Gatunkiem typowym jest Coniophora membranacea DC.[1] Polską nazwę podał Henryk Orłoś w 1951 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też pod nazwą powłocznik[3]. Synonim: Coniophorella P. Karst[1].

Gatunki występujące w Polsce:

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[5]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-03-05].
  2. 1 2 Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 182, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-09-07] (ang.).
  3. 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 134–135, ISBN 83-89648-09-1.
  4. ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 194, ISBN 83-09-00714-0.
  5. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05].