Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Coprinopsis krieglsteineri


Czernidłówka ciemnooczkowa
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

grzyby podstawkowe

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

kruchaweczkowate

Rodzaj

czernidłówka

Gatunek

czernidłówka ciemnooczkowa

Nazwa systematyczna
Coprinopsis krieglsteineri (Bender) Redhead, Vilgalys & Moncalvo
Taxon 50(1): 229 (2001)

Czernidłówka ciemnooczkowa (Coprinopsis krieglsteineri (Bender) Redhead, Vilgalys & Moncalvo) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae)[1].

Systematyka

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Coprinopsis, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1987 r. Harold Bender. Badania z zakresu filogenetyki molekularnej wykazały, że rodzaj Coprinus nie był taksonem monofiletycznym i należy go rozbić na rodzaje[2]. W 2001 r. Scott Alan Redhead(inne języki), Rytaj J. Vilgalys i Jean-Marc Moncalvo przenieśli Coprinus krieglsteineri do rodzaju Coprinopsis[1]. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała polską nazwę „czernidłówka ciemnoczkowa”[3].

Morfologia

Kapelusz

Młody, jeszcze zamknięty owocnik ma kształt elipsoidalny lub cylindryczno-elipsoidalny i wymiary 8–20 × 4–7 mm, potem staje się dzwonkowaty lub stożkowaty, szarobrązowy, ciemny w środku i osiąga wymiary do 15–30(–40) mm. Powierzchnia biała do jasnoszarej z orzechowo-brązowym środkiem, bledsza ku brzegowi, pokryta bardzo cienką, pajęczynowatą, jedwabistą osłoną, przy brzegu gęstszą[4].

Blaszki

L = ok. 40, l = 0–3, wolne, najpierw białe, potem brązowe, w końcu czarne[4].

Trzon

O wysokości do 80 mm i średnicy 1–2 mm, podstawa równa lub zwężająca się i ukorzeniająca, powierzchnia biała, gęsto i drobny kłaczkowata[4].

Cechy mikroskopowe

Bazydiospory 9,7–14,1 × 5,8–7,2 µm, podłużne, elipsoidalne lub jajowate z zaokrągloną podstawą i wierzchołkiem oraz centralną, ciemnoczerwonobrązową porą rostkową o szerokości ok. 1,4 µm; Q = 1,65–2,05. Podstawki 22–43 × 9–11 µm, 4-zarodnikowe, otoczone 4–6(–7) pseudoparafizami. Pleurocystydy 70–160 × 28–55 µm, prawie cylindryczne lub podłużne. Cheilocystydy 35-115 × 18-45(-55) µm, elipsoidalne (często stożkowate), prawie kuliste, szeroko workowate lub prawie cylindryczne. Strzępki osłony 50–150(–200) x 9–18 µm, tworzące krótkie łańcuchy zawierające do 4 cylindrycznych elementów; komórki końcowe często nieco wrzecionowate; elementy osłony na trzonie często dywertykulacyjne. Obecne sprzążki[4].

Występowanie i siedlisko

Podano stanowiska w niektórych krajach Europy[5], w Polsce także[6].

Saprotrof rozwijający się na resztkach drzewnych[4].

Przypisy

  1. ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2025-03-03] (ang.).
  2. ↑ Scott A. Redhead, R. Vilgalys, J.M. Moncalvo, J. Johnson, I. Hopple, Coprinus Pers. and the Disposition of Coprinus Species sensu lato, „Taxon”, 50 (1), 2001, s. 203–241, DOI: 10.2307/1224525, JSTOR: 1224525 (ang.).
  3. ↑ Rekomendacja nr 4 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 28 stycznia 2025 (pol.).
  4. ↑ a b c d e Coprinus krieglsteineri Bender – (NL: Zijdeglansinktzwam, 027.16.0) [online] [dostęp 2025-03-05] (ang.).
  5. ↑ Występowanie Coprinopsis krieglsteineri na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-02-25] (ang.).
  6. ↑ Coprinopsis krieglsteineri (czernidłówka ciemnooczkowa) [online] [dostęp 2025-03-03] (pol.).