Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Dezodorant


Dezodoranty

Dezodorant – środek chemiczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała[1].

Pierwsze wzmianki o pierwowzorze dezodorantu pojawiły się około 5500 lat temu[2] na terenie dzisiejszych Chin. Początkowo były to olejki naturalne na bazie ziół, kwiatów i ałunu, zawierającego sole glinu[2] W Europie odpowiedniki dzisiejszych dezodorantów pojawiły się w I wieku p.n.e, 3400 lat później niż w Chinach. Uzyskiwane były również ze związków glinu przez Rzymian.

Na początku XX wieku naukowcy zaczęli szerzej poznawać problem potu i nieprzyjemnego zapachu, będącego jego rezultatem. W 1888 w Filadelfii pojawił się produkt o nazwie Mum, sprzedawany w słoikach, który miał postać lepkiego kremu opartego na paście cynkowej[2]. W 1900 pojawiały się dezodoranty, w kształcie znanym dziś. Marka Rexona, potentat w dziedzinie dezodorantów, powstała w Australii stworzona przez farmaceutę. Norweg Erik Rotheim opracował metodę rozpylania płynów w 1926. W tym samym roku Amerykanin Julis S. Khan wpadł na pomysł zastosowania metalowej puszki jako pojemnika jednorazowego użytku. Gotowy produkt wprowadził na rynek w 1941 naukowiec amerykański Lyle Goodhue[2]. W 1941 pojawiła się najbardziej popularna forma dezodorantu – spray. W 1952 Helen Barnett Diserens(1919-2008), pracownica kompanii Mum, opracowała projekt dezodorantu w sztyfcie na bazie chlorku aluminium i wprowadziła opakowanie z kulką[2].

W 2026 roku na polskim rynku pojawiła się nowa kategoria dezodorantów - dezodoranty kwasowe, wykorzystujące w swoich formułach kwasy, min. alfa-hydroksykwasy (AHA), zamiast soli glinu stosowanych w antyperspirantach. Ich działanie opiera się na obniżeniu pH powierzchni skóry, co może ograniczać rozwój mikroorganizmów uczestniczących w powstawaniu nieprzyjemnego zapachu[3]. W Polsce jedną z pierwszych tego typu linii wprowadzonych w 2026 roku były dezodoranty kwasowe marki Tutti Frutti, produkowane przez Laboratorium Kosmetyków Naturalnych FARMONA. W lutym 2026 roku wprowadzono kwasowe dezodoranty zawierające m.in. kwas mlekowy, kwas migdałowy i kwas szikimowy[4].


Niektóre dezodoranty, które używane są przez kilka miesięcy, mogą doprowadzić do późniejszych alergii[5]. Zaleca się zmianę dezodorantów co dwa miesiące.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Czym się różni antyperspirant od dezodorantu? Wyjaśniamy! – NIVEA [online], www.nivea.pl [dostęp 2024-05-21] (pol.).
  2. ↑ a b c d e Maciej Baczak, Sławomir Łotysz, Dariusz Machla: 1000 wynalazków, czyli historia ludzkiej pomysłowości. Bielsko Biała: Wydawnictwo Dragon, 2020, s. 213-214, ISBN 978-83-8172-554-5.
  3. ↑ Paweenuch Teerasumran, Eirini Velliou, Shuo Bai, Qiong Cai, Deodorants and antiperspirants: New trends in their active agents and testing methods, „International Journal of Cosmetic Science”, 45 (4), 2023, s. 426–443, DOI: 10.1111/ics.12852, ISSN 1468-2494, PMID: 36896776, PMCID: PMC10946881 [dostęp 2026-09-22].
  4. ↑ Dezodoranty kwasowe Tutti Frutti - w zgodzie z naturą | Wirtualne Kosmetyki [online], www.wirtualnekosmetyki.pl [dostęp 2026-09-22].
  5. ↑ Uczulenie na antyperspirant. Przyczyny i objawy reakcji alergicznej [online], perspirex.com.pl, 2 marca 2023 [dostęp 2024-05-21] (pol.).