Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Encje HTML


Odwołania znakowe SGML (ang. SGML character references) – w języku znaczników SGML zestaw kodów w postaci &kod;. Służą one do jednoznacznego zapisu znaków pisarskich, gdy niemożliwe jest ich bezpośrednie wpisanie z klawiatury. Odwołania znakowe są używane głównie w HTML, XHTML i XML.

Odwołania znakowe są często błędnie nazywane encjami, w rzeczywistości tylko jeden ich rodzaj (nazwane odwołania znakowe) korzysta z encji.

Rodzaje odwołań znakowych

Odwołania znakowe można podzielić na trzy grupy:

  • odwołania znakowe numeryczne dziesiętne, zapisujące unikodowy numer znaku; mają postać &#liczba;;
  • odwołania znakowe numeryczne szesnastkowe, również zapisujące unikodowy numer znaku, tylko że w systemie szesnastkowym; mają postać &#xliczba;;
  • nazwane odwołania znakowe, będące po prostu odwołaniami do encji znakowych; mają postać &encja;.

Z tego wynika, że odwołanie znakowe np. do „ó” może występować w trzech postaciach:

  • ó
  • ó
  • ó

Odwołania znakowe mogą pełnić dwie role:

  1. Jedną z nich jest możliwość używania znaków spoza zestawu kodowego zawartego na wybranej stronie kodowej. Na przykład umożliwiają używanie znaków kanji w dokumencie z kodowaniem ISO 8859-2.
  2. Drugą jest możliwość stosowania znaków, które mają specjalne znaczenie w składni SGML/XML. Należą do nich: &amp; (&) oraz &lt; (<), a także &gt; (>), &quot; (") i &apos; (') – ten ostatni tylko w XML.

Nazwane odwołania znakowe

Większość z encji znakowych HTML jest częścią standardu SGML ISO 8879. Częścią standardu XML jest 5 encji znakowych o nazwach: amp, lt, gt, quot i apos.

Nazwy encji znakowych są tworzone na kilka sposobów:

  • nazwy encji liter łacińskich ze znakami diakrytycznymi są tworzone przez nazwę litery, odpowiednio wielką lub małą, i angielską nazwę znaku diakrytycznego. Tak np. &eacute; (é) to „e” z akcentem akutowym (ang. acute), a &Agrave; (À) to „A” z akcentem grave. Wszystkie odwołania do encji znakowych z alfabetu łacińskiego można znaleźć w artykułach Alfabet łaciński w Unikodzie;
  • litery greckie są zapisywane ich angielskimi nazwami, pisanymi odpowiednio od wielkiej lub małej litery. Np. &beta; (β) to mała litera beta, a &Omega; (Ω) to wielka litera omega. Lista odwołań do encji znakowych z alfabetu greckiego jest dostępna w artykule Alfabet grecki;
  • nazwane odwołania znakowe inne niż do liter łacińskich i greckich. Ich lista widoczna jest w następnych podsekcjach.

Strzałki

Nazwa / opis Odwołanie Wygląd
strzałka w lewo &larr; ←
strzałka w górę &uarr; ↑
strzałka w prawo &rarr; →
strzałka w dół &darr; ↓
obustronna strzałka pozioma &harr; ↔
znak powrotu karetki &crarr; ↵
podwójna strzałka w lewo &lArr; ⇐
podwójna strzałka w górę &uArr; ⇑
podwójna strzałka w prawo &rArr; ⇒
podwójna strzałka w dół &dArr; ⇓
podwójna obustronna strzałka pozioma &hArr; ⇔

Logika matematyczna i teoria zbiorów

Nazwa / opis Odwołanie Wygląd
symbol alef / symbol liczb kardynalnych &alefsym; ℵ
dla każdego &forall; ∀
istnieje &exist; ∃
zbiór pusty &empty; ∅
element zbioru &isin; ∈
nie jest elementem zbioru &notin; ∉
zawiera element &ni; ∋
logiczne I &and; ∧
logiczne LUB &or; ∨
część wspólna zbiorów &cap; ∩
unia zbiorów &cup; ∪
podzbiór &sub; ⊂
nadzbiór &sup; ⊃
nie jest podzbiorem &nsub; ⊄
podzbiór lub równy &sube; ⊆
nadzbiór lub równy &supe; ⊇
więc &there4; ∴

Inne oznaczenie matematyczne

Nazwa / opis Odwołanie Wygląd
symbol funkcji &fnof; ƒ
w przybliżeniu równe &cong; ≅
asymptotycznie równe / prawie równe &asymp; ≈
nierówne &ne; ≠
identyczne &equiv; ≡
mniejsze lub równe &le; ≤
większe lub równe &ge; ≥
plus/minus &plusmn; ±
część urojona liczby zespolonej &image; ℑ
część rzeczywista liczby zespolonej &real; ℜ
lewy sufit &lceil; ⌈
prawy sufit &rceil; ⌉
lewa podłoga &lfloor; ⌊
prawa podłoga &rfloor; ⌋
lewy nawias kątowy &lang; 〈
prawy nawias kątowy &rang; 〉
prim, minuty, stopy &prime; ′
podwójne prim (bis), sekundy, cale &Prime; ″
różniczka cząstkowa &part; ∂
nabla &nabla; ∇
znak iloczynu &prod; ∏
znak sumy &sum; ∑
znak minus &minus; −
operator gwiazdkowy &lowast; ∗
pierwiastek kwadratowy &radic; √
proporcjonalny do &prop; ∝
nieskończoność &infin; ∞
kąt &ang; ∠
całka &int; ∫
dodawanie w kółku &oplus; ⊕
iloczyn wektorowy, mnożenie w kółku &otimes; ⊗
prostopadły do &perp; ⊥
znak mnożenia skalarnego &sdot; ⋅
znak ułamka &frasl; ⁄
promil &permil; ‰
znak dzielenia &divide; ÷
kwadratowy &sup2; ²
sześcienny &sup3; ³
P Weierstrassa
(symbol funkcji eliptycznej Weierstrassa)
&weierp; ℘

Znaki karciane

Nazwa / opis Odwołanie Wygląd
pik &spades; ♠
trefl &clubs; ♣
kier &hearts; ♥
karo &diams; ♦

Znaki diakrytyczne

Nazwa / opis Odwołanie Wygląd
akut (akcent silny) &acute; ´
diereza/umlaut &uml; ¨
cyrkumfleks (akcent przeciągły) &circ; ˆ
cedylla &cedil; ¸
tylda górna &tilde; ˜

Inne znaki typograficzne

Nazwa / opis Odwołanie Wygląd
znak handlowy (TM) &trade; ™
znak zarejestrowania (R) &reg; ®
małe czarne kółko (punktor) &bull; •
wielokropek &hellip; …
nadkreślnik (makron) &macr; ¯
znak podobieństwa (operator tyldowy) &sim; ∼
paragraf &sect; §
znak praw autorskich (c) &copy; ©
krzyż filologów (sztylet) &dagger; †
złamana pionowa kreska &brvbar; ¦
romb &loz; ◊
wykrzyknik odwrócony &iexcl; ¡
znak zapytania odwrócony &iquest; ¿
pauza &mdash; —
półpauza &ndash; –