Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Forma Killinga


Forma Killinga – symetryczna forma dwuliniowa, która odgrywa fundamentalną rolę w teorii grup Liego i algebr Liego. Nazwa pochodzi od Wilhelma Killinga.

Definicja

Rozważmy algebrę Liego nad polem skalarnym K. Z każdym elementem x algebry można powiązać sprzężony endomorfizm ad(x) (zapisywany też symbolem adx), przypisujący danemu elementowi y algebry wartość nawiasu Liego elementu x elementem y, tj.

ad⁡(x)(y)=[x,y].

Jeżeli grupa jest skończenie wymiarowa, to ślad złożenia dwóch endomorfizmów jest nazywany formą Killinga algebry Liego

B(x,y)=trace⁡(ad⁡(x)ad⁡(y)).

Forma Killinga jest formą biliniową symetryczną.

Elementy macierzowe formy

Niech Tj oznaczają elementy bazy algebry Liego. Wtedy elementy macierzowe formy Killinga są dane wzorem

Bij=tr(ad(Ti)∘ad(Tj))/Iad,

gdzie Iad – indeks Dynkina reprezentacji algebry sprzężonej. Przy czym mamy (ad(Ti)∘ad(Tj))(Tk)=[Ti,[Tj,Tk]]=[Ti,fjkmTm]=fimnfjkmTn

– w powyższym wzorze zastosowano konwencję sumacyjną Einsteina po powtarzających się indeksach; fkik – stałe struktury algebry Liego. Liczba k indeksuje kolumny, zaś indeks n indeksuje rzędy macierzy [ad(Ti)ad(Tj)]. Obliczenie śladu polega na sumowaniu wyrazów o indeksach k=j dlatego forma przyjmuje postać

Bij=1Iadfimnfjnm.

Forma Killinga jest najprostszym tensorem 2 rzędu, który można utworzyć ze stałych struktury.

Uwaga:

W powyższej definicji trzeba odróżnić indeksy dolne od górnych, ponieważ forma Killinga może być użyta do definicji tensora metrycznego rozmaitości, a wtedy istotne staje się to odróżnienie ze względu na inne reguły transformacji indeksu górnego od indeksu dolnego tensora.

Bibliografia

  • Daniel Bump, Lie Groups (2004), Graduate Texts in Mathematics, 225, Springer-Verlag.
  • Jurgen Fuchs, Affine Lie Algebras and Quantum Groups, (1992) Cambridge University Press.
  • Forma Killinga. Michiel Hazewinkel (red.). w: Encyclopaedia of Mathematics Kluwer Academic Publishers, 2001. ISBN 978-1556080104. (ang.).