Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Frank Finlay


Frank Finlay
ilustracja
Imię i nazwisko

Francis Finlay

Data i miejsce urodzenia

6 sierpnia 1926
Farnworth

Data i miejsce śmierci

30 stycznia 2016
Weybridge

Zawód

aktor

Współmałżonek

Doreen Shepherd
(1954–2005; jej śmierć)

Lata aktywności

1958–2009

Odznaczenia
Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny)

Frank Finlay, właśc. Francis Finlay (ur. 6 sierpnia 1926 w Farnworth, zm. 30 stycznia 2016 w Weybridge) – brytyjski aktor filmowy, teatralny i telewizyjny.

Zyskał międzynarodową rozpoznawalność dzięki teatralnej roli nikczemnego Jagona w ekranizacji dramatu Williama Szekspira Otello (1965)[1], za którą został uhonorowany Srebrną Muszlą dla najlepszego aktora na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián, a także w 1966 był nominowany do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego i Złotego Globu w tej samej kategorii oraz w 1967 zdobył nominację do Nagrody BAFTA dla najbardziej obiecującego debiutanta w filmowych rolach głównych.

W 1984 odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego III klasy (CBE).

Życiorys

Urodził się w Farnworth w hrabstwie Lancashire; był synem Margaret Griffin Finlay i rzeźnika Josiaha Finlaya[2][3]. Uczęszczał do szkoły St Gregory the Great School, którą jednak opuścił w wieku 14 lat, aby podjąć naukę zawodu rzeźnika w firmie Toppings, gdzie uzyskał dyplom[4].

Występował na scenie w lokalnym teatrze Farnworth Little Theatre i w teatrach repertuarowych w Szkocji, zanim zdobył stypendium w londyńskiej szkole aktorskiej Royal Academy of Dramatic Art. Na przestrzeni lat występował w rozmaitych przedstawieniach teatralnych, a w trakcie swojej kariery scenicznej był związany z Royal National Theatre. W 1958 zadebiutował na Broadwayu w roli Percy’ego Elliota w sztuce Johna Osborne’a Epitafium dla George’a Dillona[5].

W 1954 zawarł związek małżeński z Doreen Joan Shepherd, która zmarła w 2005[4]. Mieli dwóch synów, Stephena Francis (1955–2004) i Daniela Josepha Laurence’a (ur. 1965), oraz córkę Annę „Cathy” Catherine (ur. 1957).

Zmarł 30 stycznia 2016 w Weybridge z powodu niewydolności serca, po długiej chorobie w wieku 89 lat[6].

Filmografia

  • Szeregowiec Potter (1962) jako kpt. Patterson (filmowy debiut)
  • Najdłuższy dzień (1962) jako szeregowy Coke
  • Samotność długodystansowca (1962) jako pracownik kasy biletowej
  • Otello (1965) jako Iago
  • Żartownisie (1967) jako nękany mężczyzna
  • Inspektor Clouseau (1968) jako Weaver
  • Trzewiki rybaka (1968) jako Igor Bounin
  • Molly Maguires (1970) jako Davies
  • Cromwell (1970) jako John Carter
  • Prywatny detektyw (1971) jako William Ginley
  • Morderczy cel (1972) jako Marty Gold
  • Shaft w Afryce (1973) jako Amafi
  • Trzej muszkieterowie (1973) jako Portos
  • Czterej muszkieterowie (1974) jako Portos
  • Dzikie gęsi (1978) jako ks. Geoghagen
  • Złodziej z Bagdadu (1978) jako Abu Bakar
  • Morderstwo na zlecenie (1979) jako inspektor Lestrade
  • Powrót żołnierza (1982) jako William Grey
  • Enigma (1982) jako Canarsky
  • Klucz (1983) jako Nino Rolfe
  • Czarna Żmija (1983; serial TV) jako Witchsmeller (gościnnie)
  • Opowieść wigilijna (1984) jako duch Marleya
  • Łuk triumfalny (1984) jako Boris
  • Siła witalna (1985) jako dr Hans Fallada
  • Casanova (1987) jako Razetta
  • Król wiatru (1989) jako Edward Coke
  • Powrót muszkieterów (1989) jako Portos
  • Płonący brzeg (1991) jako Garrick Courteney
  • Stalin (1992) jako Siergiej Alliłujew
  • Karol Wielki (1993) jako Alcuin z Yorku
  • Rozterki serca (1993) jako o. Nunzio
  • Trzymaj fason (1998) jako Hudson Junior
  • Elfy kontra skrzaty (1999) jako gen. Bulstrode
  • Długość geograficzna (2000) jako admirał Wagner
  • Jim ze stacji (2001) jako Riorden; senior
  • Pechowa rodzinka (2001) jako pan Heath
  • Pianista (2002) jako Samuel Szpilman, ojciec Władysława
  • Deklaracja (2003) jako komisarz Vionnet
  • Nieznany książę (2003) jako Asquith
  • Główny podejrzany: Ostatni świadek (2003) jako Arnold Tennison
  • Główny podejrzany: Końcowy akt (2006) jako Arnold Tennison
  • Poczekalnia (2007) jako Roger
  • Przygody Merlina (2008-11; serial TV) jako Anhora (gościnnie w odc. 11.)

Przypisy

  1. ↑ Frank Finlay. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-10-31]. (ang.).
  2. ↑ Frank Finlay Biography (1926–2016). Film Reference. [dostęp 2026-10-31]. (ang.).
  3. ↑ Badger Hawkeye: Frank Finlay (1926–2016). Find a Grave. [dostęp 2026-10-31]. (ang.).
  4. ↑ a b Family pays tribute to 'loving grandfather' and 'damn fine actor' Frank Finlay. The Bolton News. [dostęp 2026-10-31]. (ang.).
  5. ↑ Frank Finlay. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-10-31]. (ang.).
  6. ↑ Richard Osley, Frank Finlay dead: British Oscar-nominated actor who played opposite Olivier dies aged 89, „The Independent”, 30 stycznia 2016 [dostęp 2026-10-31] (ang.).