Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Gautieria


Wnętrznica
Ilustracja
Wnętrznica smardzowata (Gautieria morchelliformis)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

siatkoblaszkowce

Rodzina

siatkoblaszkowate

Rodzaj

wnętrznica

Nazwa systematyczna
Gautieria Vittad.
Monogr. Tuberac. (Milano): 25 (1831)
Typ nomenklatoryczny

Gautieria morchelliformis Vittad. 1831

Gautieria Vittad. (wnętrznica) – rodzaj grzybów z rodziny siatkoblaszkowatych (Gomphaceae)[1].

Charakterystyka

Owocniki pomarszczone, po potarciu zmieniające barwę na fioletową. Powierzchnia naga lub owłosiona. Komory w owocniku o nieregularnym kształcie, labiryntowate. Strzępki nieco zżelowane, tworzące chrzęstny, niegalaretowaty hymenofor. Podstawki 2–4-zarodnikowe. Zarodniki o zmiennym kształcie, ze stożkowo-ściętym lub spiczastym wyrostkiem wnęki. Zapach przyjemny, w okresie dojrzałości zwykle nie wywołujący mdłości[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Gomphaceae, Gomphales, Phallomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Takson utworzył Carlo Vittadini w 1831 r. Gatunkiem typowym jest Gautieria morchelliformis Vittad. 1831[1]. Synonimy naukowe: Ciliciocarpus Corda, Hydnospongos Wallr., Uslaria Nieuwl[3]. Polską nazwę nadał Władysław Wojewoda w 2003 r.[4]

Gatunki występujące w Polsce:

  • Gautieria confusa J.M. Vidal, Fern. Rodr., L. Albert, Mleczko & Slavova 2023[5]
  • Gautieria convoluta J.M. Vidal, Fern. Rodr., A. Paz, Chachuła & Kozak 2023
    • Gautieria convoluta var. convoluta J.M. Vidal, Fern. Rodr., A. Paz, Chachuła & Kozak 2023[5]
  • Gautieria graveolens Vittad. 1831 – wnętrznica cebulowata
  • Gautieria morchelliformis Vittad. 1831 – wnętrznica smardzowata
  • Gautieria otthii Trog 1857[5]
  • Gautieria persimilis J.M. Vidal, Fern. Rodr., Cabero, Bratek, Mleczko & Kaounas 2023
  • Gautieria queletii J.M. Vidal, Kozak, Mleczko, Karpowicz, Fern. Rodr. & A. Paz 2023[5]
  • Gautieria trabutii (Chatin) Pat. 1897[5]
  • Gautieria villosa Quél. 1879
    • Gautieria villosa var. inflata J.M. Vidal, Fern. Rodr., Mleczko, Kozak & Slavova 2023[5]
    • Gautieria villosa var. villosa Quél. 1879[5]

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[6]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[4] i innych[5].

Przypisy

  1. ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] (ang.).
  2. ↑ Josep Maria Vidal, Cseh Péter, Zsolt Merényi, L. Bóna, he Genus Gautieria (Gomphales) in Europe and the Mediterranean Basin: a Morphological and Phylogenetic Taxonomic Revision, „Persoonia - Molecular Phylogeny and Evolution of Fungi”, 50, 2023, s. 62, DOI: 10.3767/persoonia.2023.50.03.
  3. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] (ang.).
  4. ↑ a b Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 262, ISBN 83-89648-09-1.
  5. ↑ a b c d e f g h Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2025-07-19] (pol.).
  6. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).