Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Goniothalamus


Goniothalamus
Ilustracja
Goniothalamus marcanii
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

magnoliopodobne

Rząd

magnoliowce

Rodzina

flaszowcowate

Rodzaj

Goniothalamus

Nazwa systematyczna
Goniothalamus (Blume) Hook.f. & Thomson
Fl. Ind. Syst. Account 1: 105 (1855), nom. cons.[3][4]
Typ nomenklatoryczny

G. macrophyllus (Blume) J. D. Hooker et T. Thomson[3]

Synonimy
  • Atrategia Bedd. ex Hook.f.
  • Atrutegia Bedd.
  • Beccariodendron Warb.
  • Richella A.Gray[4]
Goniothalamus wynaadensis

Goniothalamus – rodzaj należący do rodziny flaszowcowatych (Annonaceae). Obejmuje 139 gatunków. Rośliny te występują w tropikalnej i subtropikalnej części Azji Południowo-Wschodniej po Queensland w Australii[5][4]. Gatunkiem typowym jest G. macrophyllus (Blume) J. D. Hooker et T. Thomson[3].

Morfologia

Goniothalamus amuyon
Pokrój
Drzewa i krzewy o wzniesionych pędach[6].
Liście
Skrętoległe, pojedyncze, całobrzegie, krótkoogonkowe, o dużej blaszce liściowej[6][7].
Kwiaty
Promieniste, obupłciowe, pojedyncze lub zebrane po kilka w pęczki, rozwijają się w kątach liści. U podstawy szypułek kwiatowych znajdują się przysadki. Działki 3. Płatków jest 6, w dwóch okółkach. Płatki okółka zewnętrznego płasko rozpostarte, grube, podczas gdy płatki okółka wewnętrznego są małe, z krótkim paznokciem. Pręciki i owocolistki liczne. W każdym owocolistku od 1 do 10 zalążków. Szyjka słupka wydłużona, zakończona całobrzegim lub dwupłatowym znamieniem[6][7].
Owoce
Apokarpiczne (zbiorowe), owalne[6].

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj z plemienia Annoneae z podrodziny Annonoideae z rodziny flaszowcowatych z rzędu magnoliowców[2]. Włączany bywał jako sekcja Goniothalamus Blume, Fl. Javae, Annonaceae, 71, 79. 1830 w obręb rodzaju choruna (Polyalthia)[6].

Wykaz gatunków[4]
  • Goniothalamus acehensis R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus alatus R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus albiflorus Bân
  • Goniothalamus amplifolius B.J.Conn & Damas
  • Goniothalamus amuyon (Blanco) Merr.
  • Goniothalamus andersonii J.Sinclair
  • Goniothalamus angustifolius (A.C.Sm.) B.Xue & R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus aruensis Scheff.
  • Goniothalamus aurantiacus R.M.K.Saunders & Chalermglin
  • Goniothalamus australis Jessup
  • Goniothalamus banii B.H.Quang, R.K.Choudhary & V.T.Chinh
  • Goniothalamus borneensis Mat-Salleh
  • Goniothalamus bracteosus Bân
  • Goniothalamus brevicuspis Miq.
  • Goniothalamus bygravei I.M.Turner & R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus calcareus Mat-Salleh
  • Goniothalamus caloneurus Miq.
  • Goniothalamus calvicarpus Craib
  • Goniothalamus calycinus J.Sinclair
  • Goniothalamus cardiopetalus (Dalzell) Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus carolinensis Kaneh.
  • Goniothalamus catanduanensis Quisumb.
  • Goniothalamus cauliflorus K.Schum.
  • Goniothalamus chartaceus H.L.Li
  • Goniothalamus cheliensis Hu
  • Goniothalamus chinensis Merr. & Chun
  • Goniothalamus cleistogamus Burck
  • Goniothalamus clemensii Bân
  • Goniothalamus copelandii Merr.
  • Goniothalamus coriaceus Burck
  • Goniothalamus costulatus Miq.
  • Goniothalamus crockerensis Mat-Salleh
  • Goniothalamus curtisii King
  • Goniothalamus dewildei R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus dolichocarpus Merr.
  • Goniothalamus dolichopetalus Merr.
  • Goniothalamus donnaiensis Finet & Gagnep.
  • Goniothalamus dumontetii R.M.K.Saunders & Munzinger
  • Goniothalamus elegans Ast
  • Goniothalamus elmeri Merr.
  • Goniothalamus epiphyticus Elmer
  • Goniothalamus euneurus Miq.
  • Goniothalamus expansus Craib
  • Goniothalamus flagellistylus Tagane & V.S.Dang
  • Goniothalamus fulvus Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus gabriacianus (Baill.) Ast
  • Goniothalamus gardneri Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus giganteus Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus gigantifolius Merr.
  • Goniothalamus gracilipes Bân
  • Goniothalamus grandiflorus (Warb.) Boerl.
  • Goniothalamus griffithii Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus hmoope Munzinger & D.M.Johnson
  • Goniothalamus holttumii J.Sinclair
  • Goniothalamus hookeri Thwaites
  • Goniothalamus howii Merr. & Chun
  • Goniothalamus imbricatus Scheff.
  • Goniothalamus kamarudinii I.M.Turner & R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus keralensis E.S.S.Kumar, Shaju, P.E.Roy & Raj Kumar
  • Goniothalamus kinabaluensis Bân ex Mat-Salleh
  • Goniothalamus kostermansii Mat-Salleh
  • Goniothalamus lancifolius Merr.
  • Goniothalamus laoticus (Finet & Gagnep.) Bân
  • Goniothalamus latestigma C.E.C.Fisch.
  • Goniothalamus leiocarpus (W.T.Wang) P.T.Li
  • Goniothalamus loerzingii R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus longistaminus R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus longistylus Merr.
  • Goniothalamus luzonensis Ferreras & Arriola
  • Goniothalamus macranthus (Kurz) Boerl.
  • Goniothalamus macrocalyx Bân
  • Goniothalamus macrophyllus (Blume) Zoll.
  • Goniothalamus maewongensis R.M.K.Saunders & Chalermglin
  • Goniothalamus magnificus Elmer
  • Goniothalamus majestatis P.Kessler
  • Goniothalamus malayanus Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus megalocalyx I.M.Turner & R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus mindorensis Merr.
  • Goniothalamus miquelianus R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus monospermus (A.Gray) R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus montanus J.Sinclair
  • Goniothalamus multiovulatus Ast
  • Goniothalamus ninhianus Bân
  • Goniothalamus nitidus Merr.
  • Goniothalamus obovatus Chaowasku & Damth.
  • Goniothalamus obtusatus (Baill.) R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus obtusifolius Merr.
  • Goniothalamus palawanensis C.C.Tang & R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus panayensis Merr.
  • Goniothalamus parallelovenius Ridl.
  • Goniothalamus peduncularis King & Prain
  • Goniothalamus phaeotrichus I.M.Turner & R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus philippinensis Merr.
  • Goniothalamus puncticulifolius Merr.
  • Goniothalamus repevensis Pierre ex Finet & Gagnep.
  • Goniothalamus rhynchantherus Dunn
  • Goniothalamus ridleyi King
  • Goniothalamus rongklanus R.M.K.Saunders & Chalermglin
  • Goniothalamus roseus Stapf
  • Goniothalamus rostellatus Mat-Salleh
  • Goniothalamus rotundisepalus M.R.Hend.
  • Goniothalamus rufus Miq.
  • Goniothalamus saccopetaloides Y.H.Tan & Bin Yang
  • Goniothalamus salicinus Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus sawtehii C.E.C.Fisch.
  • Goniothalamus scortechinii King
  • Goniothalamus sericeus Sujana & Vadhyar
  • Goniothalamus sesquipedalis (Colebr. ex Wall.) Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus shraddhae S.R.Dutta & S.M.Almeida
  • Goniothalamus sibuyanensis (Elmer) Merr.
  • Goniothalamus simonsii Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus stenopetalus Stapf
  • Goniothalamus stenophyllus Merr.
  • Goniothalamus suaveolens Becc.
  • Goniothalamus subevenius King
  • Goniothalamus suluensis Merr.
  • Goniothalamus takhtajanii Bân
  • Goniothalamus tamirensis Pierre ex Finet & Gagnep.
  • Goniothalamus tapis Miq.
  • Goniothalamus tapisoides Mat-Salleh
  • Goniothalamus tavoyensis Chatterjee
  • Goniothalamus tenuifolius King
  • Goniothalamus thomsonii Thwaites
  • Goniothalamus thwaitesii Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus tomentosus R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus tortilipetalus M.R.Hend.
  • Goniothalamus touranensis Ast
  • Goniothalamus tripetalus (Lam.) Veldkamp & R.M.K.Saunders
  • Goniothalamus trunciflorus Merr.
  • Goniothalamus undulatus Ridl.
  • Goniothalamus uvarioides King
  • Goniothalamus velutinus Airy Shaw
  • Goniothalamus vietnamensis Bân
  • Goniothalamus viridiflorus K.Schum. & Lauterb.
  • Goniothalamus wightii Hook.f. & Thomson
  • Goniothalamus woodii Merr. ex Mat-Salleh
  • Goniothalamus wrayi King
  • Goniothalamus wynadensis (Bedd.) Bedd.
  • Goniothalamus yunnanensis W.T.Wang

Zastosowanie

Owoce niektórych gatunków są jadalne (mają smak podobny do winogrona). Z kory gatunku G. wightii otrzymuje się mocne włókna[5].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-09] (ang.).
  3. ↑ a b c Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2013-04-04]. (ang.).
  4. ↑ a b c d Goniothalamus (Blume) Hook.f. & Thomson, [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-09].
  5. ↑ a b D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 308. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).
  6. ↑ a b c d e Bingtao Li & Michael G. Gilbert: Goniothalamus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-04-04]. (ang.).
  7. ↑ a b Goniothalamus. Plantes & botanique. [dostęp 2015-09-22]. (fr.).