Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Gretchen Carlson


Gretchen Carlson
Kobieta o blond włosach, uśmiechnięta, w czarnej sukience.
Gretchen Carlson (2009)
Data i miejsce urodzenia

21 czerwca 1966
Anoka, Minnesota

Gretchen Elizabeth Carlson (ur. 21 czerwca 1966 w Anoce) – amerykańska dziennikarka, prezenterka telewizyjna oraz aktywistka na rzecz praw kobiet w miejscu pracy. Zdobywczyni tytułu Miss America w 1989 roku.

W 2016 roku stała się jedną z czołowych postaci ruchu #MeToo, wytaczając proces o molestowanie seksualne przeciwko szefowi stacji Fox News, Rogerowi Ailesowi(inne języki)[1][2]. Jej działania przyczyniły się do dymisji Ailesa i są uznawane za jeden z istotnych impulsów dla rozwoju globalnej walki z nadużyciami seksualnymi w korporacjach. W 2017 roku magazyn „Time" umieścił ją na liście 100 najbardziej wpływowych osób na świecie[3].

Życie i edukacja

Dzieciństwo i młodość

Urodziła się w rodzinie o szwedzkich korzeniach, wywodzącej się z regionu Smalandia, jako córka Karen Barbary i Lee Roya Carlsonów[4]. Jej rodzina przez 90 lat prowadziła salon samochodowy General Motors w miejscowości Anoka[4]. W latach 70. XX wieku jedną z jej opiekunek była Michele Bachmann, która w późniejszych latach została kongresmenką i kandydatką na prezydenta USA[5][6].

Od najmłodszych lat kształciła się w grze na skrzypcach; jako solistka występowała z takimi zespołami jak Minnesota Orchestra oraz Saint Paul Chamber Orchestra[7][8]. W 1984 roku ukończyła szkołę średnią Anoka High School jako prymuska (valedictorian)[4].

Wykształcenie wyższe

W 1990 roku uzyskała dyplom z wyróżnieniem (cum laude) na Uniwersytecie Stanforda w dziedzinie teorii organizacji, w zakresie socjologii zachowań organizacyjnych[7][9]. W trakcie studiów odbyła roczny staż naukowy na Uniwersytecie Oksfordzkim w Anglii, gdzie studiowała literaturę XX wieku[9][8].

Kariera

Konkursy piękności

W 1988 roku zwyciężyła w konkursie Miss Minnesota, co umożliwiło jej start w ogólnokrajowym konkursie Miss America[10]. We wrześniu 1988 roku została koronowana na Miss America 1989, będąc pierwszą klasyczną skrzypaczką, która zdobyła ten tytuł[11]. Jej talent muzyczny był kluczowym elementem rywalizacji finałowej[9].

Praca dziennikarska

Karierę w mediach ogólnokrajowych rozpoczęła w 2000 roku w stacji CBS News, gdzie pracowała jako korespondentka, relacjonując m.in. katastrofę promu Columbia oraz zamachy z 11 września 2001 roku[4]. W 2002 roku została współprowadzącą sobotniego wydania programu The Saturday Early Show[9]. W 2005 roku przeszła do stacji Fox News, gdzie przez siedem lat współprowadziła poranny program Fox & Friends u boku Steve'a Doocy'ego i Briana Kilmeade'a[1][8].

We wrześniu 2013 roku objęła prowadzenie własnego programu publicystycznego The Real Story with Gretchen Carlson, emitowanego w paśmie popołudniowym[12]. Jej współpraca z Fox News zakończyła się w czerwcu 2016 roku, gdy stacja nie przedłużyła z nią kontraktu, co doprowadziło do wszczęcia sporu prawnego[1].

Sprawa Rogera Ailesa

6 lipca 2016 roku Carlson pozwała Rogera Ailesa, oskarżając go o wieloletnie molestowanie seksualne i mobbing oraz o sabotowanie jej kariery w odwecie za odrzucanie jego propozycji seksualnych[12][1]. Jej publiczne oskarżenie ośmieliło ponad 20 innych kobiet do ujawnienia podobnych doświadczeń, co przyczyniło się do przymusowej dymisji Ailesa 21 lipca 2016 roku[1][12]. Po odejściu ze stacji Ailes doradzał w kampanii wyborczej politykowi Donaldowi Trumpowi[1][12].

We wrześniu 2016 roku koncern 21st Century Fox zawarł z Carlson ugodę, wypłacając jej 20 milionów dolarów odszkodowania oraz publikując oficjalne przeprosiny za brak należytego traktowania[13][12]. Wydarzenia te zostały przedstawione w filmie fabularnym Gorący temat (2019), w którym rolę Carlson zagrała Nicole Kidman, oraz w miniserialu Na cały głos (2019), gdzie w jej postać wcieliła się Naomi Watts[14].

Aktywizm i działalność społeczna

Po zakończeniu kariery w mediach informacyjnych poświęciła się działaniom na rzecz zmian systemowych w umowach o pracę. W 2019 roku współzałożyła organizację non-profit Lift Our Voices, której celem jest wyeliminowanie klauzul poufności (ang. non-disclosure agreements, NDA) oraz przymusowego arbitrażu w sprawach o nadużycia seksualne[7][15]. Jej lobbing w Kongresie USA przyczynił się do podpisania w 2022 roku przez prezydenta Joe Bidena ustawy Ending Forced Arbitration of Sexual Assault and Sexual Harassment Act[16].

Od stycznia 2018 do czerwca 2019 roku pełniła funkcję przewodniczącej rady dyrektorów Miss America Organization, stając się pierwszą byłą laureatką na tym stanowisku[17][18]. Zainicjowała reformę „Miss America 2.0", polegającą na usunięciu z konkursu oceny zawodniczek w strojach kąpielowych[17][19].

Życie prywatne

Od 4 października 1997 roku jej mężem jest Casey Close, agent sportowy reprezentujący m.in. Dereka Jetera[4]. Mają dwoje dzieci: córkę Kaię i syna Christiana[7][4]. Mieszkają w Greenwich w stanie Connecticut[4].

Carlson jest aktywną luteranką i przez wiele lat uczyła w szkółce niedzielnej. Angażuje się również w działalność charytatywną jako rzeczniczka organizacji March of Dimes, za co otrzymała nagrodę Volunteer Honor Award[4].

Nagrody i wyróżnienia

  • Emmy za pracę w CBS News[4].
  • Nagroda „Best Series" od American Women in Radio and Television za cykl o przemocy domowej[4].
  • Umieszczenie na liście 100 najbardziej wpływowych osób świata według magazynu „Time" (2017)[3].
  • Volunteer Honor Award od March of Dimes (2010)[4].

Filmografia

Rok Tytuł Rola Uwagi
2014 Prześladowani Diana Lucas Film fabularny
2016 House of Cards ona sama Serial telewizyjny
2017 Mr. Robot ona sama Serial telewizyjny (sezon 3)
2019 Gretchen Carlson: Breaking the Silence ona sama / producentka Film dokumentalny
2022 Sherri gość Talk-show

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f Molly Redden: Fox settles with Gretchen Carlson over Roger Ailes sexual harassment claims. The Guardian, 2016-09-06. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  2. ↑ Gretchen Carlson. Ikona akcji #MeToo. Newsweek Polska, 2017-10-23. [dostęp 2025-12-21]. (pol.).
  3. ↑ a b Katie Couric: Gretchen Carlson: The 100 Most Influential People. Time, 2017-04-20. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  4. ↑ a b c d e f g h i j k Gretchen Carlson - Biography. IMDb. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  5. ↑ The hand that rocks the cradle rules basic cable. Politico, 2009-10-26. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  6. ↑ How Gretchen Carlson Is Fighting Sexual Harassment. Time, 2016-10-20. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  7. ↑ a b c d Gretchen Carlson Biography. The Conference Board. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  8. ↑ a b c Gretchen Carlson - Journalist, Personality, Model. TV Insider. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  9. ↑ a b c d Gretchen Carlson - CBS News Correspondent. CBS News, 2002-10-09. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  10. ↑ Throwback to Miss America 1989, Gretchen Carlson. Miss Minnesota Organization. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  11. ↑ Miss America 1989- Crowning: Gretchen Carlson. YouTube, 1988-09-17. [dostęp 2025-12-21].
  12. ↑ a b c d e pk//gak: Prezes żądał seksu od prezenterki. Miliony dolarów odszkodowania. TVN24, 2016-09-06. [dostęp 2025-12-21]. (pol.).
  13. ↑ 21st Century Fox Settles Lawsuit With Gretchen Carlson. 21st Century Fox (Archived), 2016-09-06. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  14. ↑ Bombshell movie accuracy: fact vs. fiction. Slate, 2019-12-11. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  15. ↑ Gretchen Carlson's Vision: Rewriting Workplace Rules. Forbes, 2024-10-07. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  16. ↑ Gretchen Carlson on forced arbitration and workplace discrimination. HR Dive, 2024-04-04. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  17. ↑ a b Amy Kuperinsky: Gretchen Carlson takes helm at struggling Miss America pageant. NJ.com, 2018-01-01. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  18. ↑ Gretchen Carlson Resigns As Board Chair Of Miss America Organization. Deadline, 2019-06-05. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
  19. ↑ Była miss została szefem konkursu Miss Ameryki. Onet Kobieta. [dostęp 2025-12-21]. (pol.).