Hala Marymoncka
Hala od strony ul. Słowackiego (2012) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. Słowackiego 45/47 |
| Rozpoczęcie budowy |
1938 |
| Zniszczono |
1944 |
| Odbudowano |
1971 |
| Właściciel |
„Społem” WSS Żoliborz[1] |
Położenie na mapie Warszawy | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego | |
Hala Marymoncka – hala targowa znajdująca się przy ul. Słowackiego 45/47 w Warszawie, w dzielnicy Żoliborz.
Opis
Pierwotnie Zarząd Miejski przeznaczył pod budowę miejskiej hali targowej na Żoliborzu działkę w rejonie ulic Mickiewicza i Potockiej[2.1]. Zrezygnowano jednak z tej lokalizacji z uwagi na wysoki poziom wód gruntowych, a tym samym wyższe koszty budowy[2.1]. W tej sytuacji władze miasta wybrały inną lokalizację, przy ulicy Marymonckiej 5 (współcześnie ulica Słowackiego), obok funkcjonującego tam od 1934 roku dzielnicowego targowiska[2.1]
Budowa hali rozpoczęła się 1 grudnia 1938 roku, kiedy to z udziałem prezydenta miasta Stefana Starzyńskiego poświęcono i wmurowano kamień węgielny[3][2.1]. Hala o powierzchni 1311 m²[2.1] miała pomóc uporządkować handel na Żoliborzu i Bielanach[4]. Zaplanowano w niej m.in. 20 sklepów z artykułami spożywczymi i galanteryjnymi, 12 jatek, osiem stoisk handlu nabiałem, cztery baseny rybne i cztery komory chłodnicze[5].
Do wybuchu II wojny światowej powstał trzykondygnacyjny żelbetowy szkielet budynku[4] (według innego źródła był gotowy w stanie surowym, z planowanym terminem otwarcia w październiku 1939 roku)[2.2]. W czasie wojny nieukończoną halę wykorzystywano na potrzeby filii niemieckiego przedsiębiorstwa Adam Opel mieszczącej się w dawnych Miejskich Centralnych Warsztatach Samochodowych przy ul. Włościańskiej 52[4][6.1].
W czasie powstania warszawskiego hala została zajęta i była broniona przed Niemcami przez żołnierzy ze zgrupowania „Żniwiarz”[6.2]. Z pozycji ulokowanych w hali i fabryce Opla atakowano patrole niemieckie podpalające budynki na terenie Słodowca[6.3]. Zagrożeni okrążeniem przez Niemców powstańcy wycofali się z terenu podpalonych zabudowań fabryki Opla i hali 29 września 1944 roku[6.4].
Po wojnie na terenie nieruchomości funkcjonowała baza Miejskiego Przedsiębiorstwa Taksówkowego[4].
W 1970 roku podjęto decyzję przywróceniu obiektowi funkcji handlowych[4]. Hala, nazwana Halą Marymoncką, została oddana do użytku 4 grudnia 1971 roku[7]. Urządzono w niej 17 stoisk z artykułami spożywczymi i przemysłowymi oraz kawiarenkę[7]. Do 1977 roku była filią Hali Mirowskiej[8.1]. Obok hali powstało targowisko z pawilonami handlowymi[8.2].
W wyniku remontu przeprowadzonego w latach 2007–2008 hala utraciła swój pierwotny charakter[9].
Przypisy
- ↑ Nasze sklepy. [w:] „Społem” WSS Żoliborz [on-line]. [dostęp 2025-11-16].
- ↑ Tomasz Pawłowski, Jarosław Zieliński: Żoliborz. Przewodnik historyczny. Warszawa: Rosner i Wspólnicy, 2008. ISBN 978-83-60336-27-4.
- ↑ Grzegorz Piątek: Sanator. Kariera Stefana Starzyńskiego. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B, 2016, s. 252–253. ISBN 978-83-280-2149-5.
- ↑ a b c d e Michał Krasucki, Monika Powalisz: ŻOL. Ilustrowany atlas architektury Żoliborza. Centrum Architektury, 2014, s. 72. ISBN 978-83-937716-2-2.
- ↑ Maria Mórawska: Od Marywilu do Wola Park. Bazary, targowiska i hale targowe w Warszawie od połowy XVII w. do dziś. Warszawa: Muzeum Woli. Oddział Muzeum Historycznego m.st. Warszawy, 2005, s. 65–66. ISBN 83-88477-32-3.
- ↑ Karol Mórawski, Krzysztof Oktabiński, Lidia Świerczek: Żoliborz-Bielany. Warszawskie Termopile 1944 r.. Warszawa: Fundacja „Warszawa Walczy 1939–1945“, 1999. ISBN 83-87224-15-4.
- ↑ a b Kronika wydarzeń w Warszawie 1 IX-31 XII 1971. „Kronika Warszawy”. 2 (10), s. 164, 1971.
- ↑ Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994. ISBN 83-01-08836-2.
- ↑ Hala Marymoncka. [w:] Urząd Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy [on-line]. 15 listopada 2019. [dostęp 2025-11-17].