Helena Zarachowicz
| Data i miejsce urodzenia |
19 września 1926 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
11 lipca 2012 |
| Zawód, zajęcie | |
| Narodowość |
polska |
| Alma Mater | |
| Pracodawca |
Biblioteka Narodowa, Wojskowa Akademia Polityczna im. Feliksa Dzierżyńskiego Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy |
| Odznaczenia | |
Helena Zarachowicz z domu Budnik (ur. 19 września 1926 w Grodziszczanach, zm. 11 lipca 2012 w Warszawie[1]) – polska historyk i bibliotekarka[2.1].
Edukacja
W 1948 ukończyła Gimnazjum oraz Liceum Ogólnokształcące w Różanymstoku i rozpoczęła studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Magisterium uzyskała w 1953[2.1]. Wykształcenie bibliotekarskie uzyskała kończąc w latach 50. korespondencyjny kurs dla pracowników bibliotek[2.1]. W 1969 otrzymała tytuł starszego kustosza dyplomowanego[2.1].
Kariera zawodowa
W czasie studiów przez rok pracowała w Bibliotece Narodowej po czym przeniosła się do Akademii Wojskowo-Politycznej, gdzie współorganizowała bibliotekę tej uczelni.
Po uzyskaniu magisterium w 1953 rozpoczęła pracę w Wydziale Organizacyjnym Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy. Po kilku miesiącach została przeniesiona do Wydziału Kultury, gdzie była odpowiedzialna za wizytacje bibliotek. W 1957 została kierownikiem Oddziału Bibliotek[2.1].
Od 1 października 1960 została wicedyrektorem ds. miejskiej sieci bibliotecznej w Bibliotece Publicznej m. st. Warszawy. Pod jej kierunkiem sieć rozrosła się, poprawiły się warunki lokalowe. Zabiegała w Stołecznej Komisji Planowania o wprowadzanie w planach nowych osiedli mieszkaniowych o miejsca na biblioteki[2.1].
Od 1975 objęła nadzorem merytorycznym wszystkie biblioteki publiczne i związkowe na terenie województwa warszawskiego[2.1]. W roku 1977 została laureatem Nagrody Miasta Stołecznego Warszawy[3].
1 stycznia 1981 objęła stanowisko dyrektora Biblioteki Publicznej m. st. Warszawy, które sprawowała do 1991. Jej głównym zadaniem było przeprowadzenie remontu zabytkowego gmachu im. Kierbedziów zamkniętego w 1977 przez inspekcję pracy ze względu bezpieczeństwa. Remont ukończono w 1990[2.1].
Na prośbę varsavianistów skupionych przy bibliotece przekształciła Ośrodek Wiedzy o Warszawie w odrębny Dział Varsavianów (posiadał własną czytelnię, dobre warunki do pracy oraz gromadził wyspecjalizowany księgozbiór dotyczący Warszawy)[2.2].
W 1983 r. utworzyła Pracownię Bibliografii Czasopism Warszawskich (przekształconą w 1989 r. w Dział Bibliografii Czasopism Warszawskich), która pod kierownictwem prof. Konrada Zawadzkiego podjęła opracowywanie retrospektywnej Bibliografii czasopism warszawskich za lata 1579–1981. T. 1-3 wydanej w latach 1994–2001.
W 1991 zainicjowała sesje varsavianistyczne odbywające się w bibliotece[2.2]. 23 października 2013 odbyła się 23 edycja. Udzielała licznych wywiadów na temat stanu bibliotek w Warszawie i województwie.
Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu komunalnym Północnym (kwatera D-I-8-1-12)[4].
Wybrane publikacje
- Rozwój czytelnictwa w Bibliotece Publicznej m.st. Warszawy w latach 1945–1961. „Rocznik Warszawski”. Warszawa, R. 4: 1963, s. 277–287.
- Biblioteka Kolejowa przy Drodze Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej. „Bibliotekarz” 1967 nr 2, s. 38–44.
- Organizacja i rozwój sieci bibliotek publicznych w Warszawie w latach 1945–1967. „Rocznik Warszawski” 1971, s. 315–338.
- Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy. Dzieje, stan obecny, perspektywy rozwoju. „Rocznik Warszawski” 1975, s. 213–247.
- Warszawskie biblioteki publiczne [w:] Kultura Warszawy. [kom. Red. Józef Kazimierski i in.]. Warszawa: PWN, 1979, s. 443–462.
- Redaktor publikacji Katalog rękopisów Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy. Oprac. K. Sokołowska-Grzeszczyk (Prace Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy; T.2) PWN 1985, s. 214.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1973)
- Złoty Krzyż Zasługi (1966)
- Medal 10-Lecia Polski Ludowej (1955)[5]
- Medal Komisji Edukacji Narodowej
- Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1968)
- Odznaka „Przyjaciel Dziecka” (1973)
Przypisy
- ↑ Helena Zarachowicz, Warszawa, 17.07.2012 – nekrolog [online], nekrologi.wyborcza.pl [dostęp 2017-02-02].
- ↑ Magdalena Rzadkowolska, Agata Walczak-Niewiadomska, Hanna Tadeusiewicz, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Wydawnictwo, Słownik pracowników książki polskiej: suplement 4, Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2016, ISBN 978-83-64203-74-9, OCLC 958215181 (pol.).
- ↑ Zapraszamy na spotkanie poświęcone pamięci Heleny Zarachowicz. Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy. [dostęp 2017-02-02].
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2020-05-19].
- ↑ Lista osób odznaczonych „Medalem 10-lecia Polski Ludowej” (M.P. z 1956 r. Nr 7, poz. 106 (ISAP)).
Bibliografia
- Jagielska Janina: Helena Zarachowicz (1926–2012), „Bibliotekarz” 2012, nr 10, s. 47–48.
- Jagielska Janina: Helena Zarachowicz (1926–2012) [w:] Organizatorzy, bibliografowie, dydaktycy. Warszawa: Wydawnictwo SBP 2015, s. 226–238 (”Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych”; T.14).
- Jagielska Janina: Zarachowicz Helena [w:] Słownik pracowników książki polskiej. Suplement IV. Warszawa: Wydawnictwo SBP 2016, s. 320–321.
- Jagielska Janina: Helena Zarachowicz (1926–2012) [w:] Żyją w naszej pamięci. Wspomnienia o pracownikach Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy. Warszawa : Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego 2017, s. 434–440.