Jane Stirling
Jane Stirling na litografii Achille Devérii | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Zawód | |
Jane Wilhelmina Stirling (ur. 15 lipca 1804 w Kippenross House k. Dunblane, zm. 6 lutego 1859 w Mid Calder) – szkocka nieprofesjonalna pianistka, uczennica Fryderyka Chopina i Thomasa D.A. Tellefsena. Odegrała kluczową rolę w zajęciu się spuścizną po zmarłym Chopinie[1][2].
Życiorys
Urodziła się jako najmłodsze dziecko w arystokratycznej rodziny szkockiej. W wieku 16 lat została sierotą i dziedziczką pokaźnego majątku po rodzicach. W 1826 roku wraz ze swoją owdowiałą siostrą, Katherine Erskine, po raz pierwszy pojechała do Paryża, który odwiedzała później wielokrotnie. Tam poznała Fryderyka Chopina, u którego od 1842 roku brała dla siebie prywatne lekcje gry na fortepianie. Dwa lata później polski kompozytor zadedykował jej Nokturny op. 55[3].
Uwielbienie, jakim Stirling darzyła swego mistrza, skłoniło ją do wielu działań na jego rzecz. Zorganizowała Chopinowi pobyt i tournée koncertowe po Anglii i Szkocji w 1848. Pobyt wiązał się z licznymi wizytami u miejscowych lordów i fabrykantów oraz u członków rodziny Stirling. Chopin przyjęty został przez królową Wiktorię i poznał Karola Dickensa. Przez wdzięczność dla swej wielbicielki nie odmawiał licznych wizyt i wojaży, co było ponad siły chorego pianisty. Nawet kiedy już wrócił do Paryża zmęczony wyjazdem na wyspy, nie mógł uciec od panny Stirling i jej siostry Katherine; skarżył się bliskim, że „one mnie zamęczą nudami”. Wiedząc o trudnej sytuacji materialnej kompozytora w 1849, siostry starały się w sposób delikatny udzielić mu pomocy. Po śmierci artysty Jane Stirling nosiła bardzo głęboką żałobę, nazywano ją wdową po Chopinie. Do historii przeszło jej przywiązanie, które nie uszło uwadze w świecie artystycznym, oraz materialna pomoc dla rodziny Chopina[4].
Jej listy, pisane do Ludwiki Jędrzejewiczowej w latach 1849–1855, są bardzo cennym źródłem wielu informacji związanych m.in. z pracami nad pośmiertnym wydaniem dzieł Chopina, spuścizną po kompozytorze i jej losami. Dzięki nim wiadomo, ile trudu włożyła Stirling w upamiętnienie dzieła polskiego artysty. Korespondencja ta znajduje się od 2011 roku w posiadaniu Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie.
Przypisy
- ↑ À MADAME LA COMTESSE....czyli dedykacje Chopina - 16. JANE WILHELMINA STIRLING (1804 – 1859) [online], www.wbp.lodz.pl [dostęp 2023-10-23].
- ↑ Thomas Tellefsen [online], greatcomposers.nifc.pl [dostęp 2023-10-23].
- ↑ Z. Marek Piechocki: „Oficjalna wdowa” po Fryderyku Chopinie. pisarze.pl, 14.11.2011. [dostęp 2026-11-02]. (pol.).
- ↑ Agnieszka Dajbor: Nazywano ją wdową po Chopinie. Kim była tajemnicza Jane Stirling i dlaczego została zapomniana?. "Viva!", 17.10.2022. [dostęp 2026-11-02]. (pol.).
Bibliografia
- Jarosław Iwaszkiewicz, „Chopin”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Warszawa 2025.
- Kinga Strzelecka-Pilch, "Wdowa po Chopinie" [w:] "Polityka", nr 51/52/2025, 17-29.12.2025, s. 132-134.
- Kazimierz Wierzyński, „Życie Chopina”.