Jerzy Kornowicz
| Data i miejsce urodzenia |
12 sierpnia 1959 |
|---|---|
| Pochodzenie | |
| Gatunki | |
| Zawód | |
| Odznaczenia | |
Jerzy Marian Kornowicz (ur. 12 sierpnia 1959 w Lublinie) – polski kompozytor, pianista-improwizator i animator kultury muzycznej, w latach 2003–2015 prezes Związku Kompozytorów Polskich, od 2017 (60. edycja) dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”[1].
Życiorys
W latach 1966–1978 uczył się w Ogólnokształcącej Szkole Muzycznej I i II stopnia w Lublinie, w klasie fortepianu Mieczysława Dawidowicza[2]. Studiował kompozycję u Tadeusza Bairda (1978–1981) i Mariana Borkowskiego (1981–1985) w Akademii Muzycznej w Warszawie oraz u Louisa Andriessena w Konserwatorium Królewskim w Hadze.
Pisze na zamówienie festiwali, instytucji oraz wykonawców z Polski i zagranicy, m.in. Radia BBC, Polskiego Radia, Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia, chóru BBC Singers, Festiwalu Warszawska Jesień, orkiestry De Ereprijs, kwartetu Joachim, Filharmonii Praskiej i Miasta Wrocławia.
Utwory Kornowicza wykonują tacy artyści, jak Krzysztof Bąkowski, Elżbieta Chojnacka, Jerzy Maksymiuk, orkiestry Leopoldinum, Wratislavia, Polska Orkiestra Kameralna, Orkiestra Muzyki Nowej, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, zespoły Aukso, Weltblech, Melos Ethos Ensemble oraz chór Schola Cantorum Gedanensis. Za wykonanie Kształtów żywiołów na „Warszawskiej Jesieni” Elżbieta Chojnacka otrzymała Nagrodę Orfeusza, a Aleksandra Krzanowska zdobyła pierwsze miejsce w Konkursie dla Wykonawców Muzyki Współczesnej Fundacji Gaudeamus w Rotterdamie interpretacją Warkocza Bereniki[3].
Prezentowane były na Warszawskiej Jesieni, Światowych Dniach Muzyki, Radiowym Festiwalu BBC, festiwalach w Middelburgu, Cheltenham, Paryżu, Lille, Bukareszcie, Mińsku, Kijowie, Odense, Nowym Jorku i Tokio.
Jego kompozycje uzyskały wyróżnienia na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO („Figury w oplocie” w roku 2000) oraz nominację do Nagrody Muzycznej Publicznych Mediów OPUS („Spiętrzenia” na orkiestrę w 2008). Utwór Zorze IV „Melos-Etos” znalazł się w antologii 100 na 100. Muzyczne dekady wolności (PWM, 2019)[3].
Jest także autorem muzyki do ponad 30 spektakli teatralnych (m.in. Kalkwerk w reżyserii Krystiana Lupy, 1995) i do filmów oraz piosenek do wierszy m.in. Jana Brzechwy, Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej, pisanych dla Łucji Prus i Andrzeja Ozgi[3].
W ostatnich latach tworzy opery dla młodej publiczności. Album rodzinny do libretta Michała Rusinka prawykonano 11 marca 2023 na Festiwalu Prawykonań NOSPR w Katowicach; pod koniec 2023 opera w przekładzie ukraińskim była wystawiana w Kijowie i Lwowie, a w 2024 jej nagranie wydała oficyna Anaklasis[4]. Ekologiczna opera kameralna Szczur i Drzewo do libretta Urszuli Zajączkowskiej miała prapremierę 28 września 2024 w ramach Festiwalu Muzyki Współczesnej dla Dzieci „Mała Warszawska Jesień”, w reżyserii Roberta Drobniucha[5].
Założył wraz z pięcioma innymi kompozytorami grupę Kawalerowie błotni, tworzącą muzykę z wątkami improwizowanymi, alternatywnymi i jazzowymi. Grupa koncertowała na festiwalach „Chopin i Jego Europa”, Musica Polonica Nova, Warszawska Jesień, Audio Art w Krakowie, Audio Art w Warszawie i Warszawskich Spotkaniach Muzycznych. Jako pianista i improwizator występuje także w utworach własnych i innych kompozytorów, m.in. Tadeusza Wieleckiego, Mariana Borkowskiego i Pawła Mykietyna[3].
Jerzy Kornowicz obok pracy twórczej prowadzi szeroką działalność społeczną i organizatorską. Był przewodniczącym Koła Młodych Związku Kompozytorów Polskich (1988–1990), członkiem Zarządu Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej (1989–1992 i 2002–2007). W latach 2003–2015 sprawował funkcję prezesa Związku Kompozytorów Polskich[3]. Był współinicjatorem utworzenia Rady Organizacji Pozarządowych Ministra Kultury oraz powstania Instytutu Muzyki i Tańca[6]. W latach 2004–2006 był wiceprzewodniczącym Rady Organizacji Pozarządowych Ministra Kultury.
Współorganizował Gdańskie Spotkania Młodych Kompozytorów „Droga” (1989 i 1991), festiwal „Akordy” w Lublinie, koncerty z cyklu „Generacje” w Polskim Radiu, był kuratorem artystycznym festiwalu „Audio Art” w Warszawie i „Przestrzenie dźwięku” w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie. Jest współtwórcą Festiwalu Tradycji i Awangardy Muzycznej „Kody” w Lublinie, którego w latach 2009–2024 był komisarzem artystycznym, oraz pomysłodawcą organizowanego od 2004 „Ogólnopolskiego Skupu Dźwięków Nowych i Używanych”[3].
Od 2013 jest prezesem Stowarzyszenia Kreatywna Polska, zrzeszającego środowiska twórcze i przemysły kreatywne. W latach 2008–2018 zasiadał w Radzie Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca. Od 2010 jest członkiem Zarządu Funduszu Popierania Twórczości Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, a od 2017 – Rady Programowej Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Współtworzył ruch Obywateli Kultury[3].
Brał udział w powołaniu Europejskiego Forum Kompozytorów w Wiedniu oraz Europejskiego Porozumienia Kompozytorów i Autorów w Brukseli. Był jurorem w konkursach kompozytorskich im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie, im. Karola Szymanowskiego w Warszawie i im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach.
Wykładał instrumentację na Uniwersytecie im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, a gościnnie na wielu uczelniach polskich i zagranicznych. Jest projektodawcą „Akademii dźwięku” – serii koncertów muzyki współczesnej prezentowanych w warszawskich szkołach. Od 1994 roku zajmuje się pedagogiką i animacją muzyczną w Centrum Kultury „Okopowa” Stowarzyszenia Kultury i Edukacji w Warszawie. Od 2018 prowadzi kursy mistrzowskie w ramach programu „Gaude Polonia”[3].
Kompozycje
- Interakcje – na sześciu perkusistów (1982)
- Transmission – na fortepian solo (1983)
- Pisane w Polsce – na taśmę (1984)
- Harmonikos – na orkiestrę (1984)
- Tybet I – na taśmę (1985)
- Totale – na orkiestrę (1985)
- Off Reduction – na skrzypce solo (1986)
- Tukuang – płaskowyż Feniksów – na marimbafon (1987)
- Fractus – na kontrabas solo (1988)
- Runda – dla 3 perkusistów-aktorów (1988)
- Relacja – na flet altowy i pogłos elektroniczny (1990)
- Warkocz Bereniki – na fortepian solo (1990)
- Mała pavana – na skrzypce i fortepian (1993)
- Tchnienie i pył – na orkiestrę kameralną (1993)
- Pavanette – na skrzypce i fortepian (1993)
- Puzzler – na orkiestrę kameralną (1995)
- Nieustanne rzeczy wirowanie – na skrzypce solo (1996)
- Turlajśpiewka – na kwartet saksofonowy (1997)
- Figury w oplocie – na orkiestrę (1998-99)
- Metanoja – na klawesyn i taśmę (1998)
- Cztery poematy do tekstów Czesława Miłosza – na głos i fortepian (1999)
- Kształty żywiołów – na klawesyn i taśmę (2000)
- Oczekiwanie – na chór mieszany (2000)
- Spiętrzenia – na kwintet fortepianowy (2001)
- Renesis – na dźwięki natury (2001)
- Zaklęcia – na chór mieszany (2001)
- Lśnienie – na skrzypce i fortepian (2001)
- Wstęga purpury (W szponach walca) – na fortepian (2002)
- Cztery strumienie – na smyczki (2003)
- Zorze I – „Praskie” – na orkiestrę symfoniczną (2004)
- Zorze II – „Ereprijs” – na orkiestrę kameralną (2004-2005)
- Zorze III – „Weltblech” – na zespół instrumentów dętych blaszanych i perkusję (2005)
- Zorze IV – „Melos Ethos” – dla 15 wykonawców (2006)
- Sceny z bezkresu – na zespół instrumentalny, zespół wokalny i live electronics (2006)
- Spiętrzenia na orkiestrę (2007)
- Dwie pieśni do tekstów pieśni chopinowskich – na sopran i fortepian (2010)
- Sceny z Bułhakowa – na orkiestrę kameralną i improwizujący komputer (2010)
- Dzwony od Nielisza – na dwa fortepiany (2011)
- Sceny z Bułhakowa – Mińskie – na orkiestrę kameralną i taśmę (2011)
- Kamienie niepamięci – z cyklu Partytury fotograficzne, na fotografie i dwa fortepiany (2011)
- Metropolis – muzyka miasta – na zespół oraz projekcje audiowizualne (2011)
- Dzwony z Saint-Acheul – na dwa fortepiany i sampler (2012)
- Godzina przemian – Echo, król Midas i łabędzie – wyprawa muzyczna na wątkach Przemian Owidiusza w opracowaniu Anny Kamieńskiej (2012)
- Gullfoss – muzyka graficzna na klarnet basowy, skrzypce, fortepian i perkusję (2012)
- Milczenie dźwięków – w stronę Sz. E. – na fortepian i warstwę elektroniczną (2013)
- Wielkie przejście – na orkiestrę symfoniczną z instrumentami koncertującymi (2013)
- Oto – intuicyjna kompozycja audiowizualna do fotografii Mariusza Wideryńskiego (2013)
- 60 sekund na 60-lecie – na zespół dziecięcy (2013)
- Nieustanne rzeczy wirowanie – na dwie altówki (2013)
- Great Spinning – na big-band i solistów (2014)
- Historia Najmniej Prawdopodobna – opera w 3 aktach i 11 przestrzeniach dla młodej publiczności (2015)
- Akcja – na fortepian solo (2015)
- Ekstrema – dla 11 wykonawców (2016)
- Dwa utwory – na kwintet fortepianowy (2016)
- Dwie przestrzenie – na dwoje skrzypiec i orkiestrę smyczkową (2016)
- Epigramy – na dwa flety i orkiestrę kameralną (2016–2017)
- Podróż do wnętrza Ziemi – wyprawa muzyczna na motywach powieści Juliusza Verne’a (2017)
- Sceny z Witkacego – na orkiestrę smyczkową, instrumenty etniczne i słowa mówione (2017)
- Murale – na skrzypce i orkiestrę symfoniczną (2019)
- Wrzeciona – na klawesyn i orkiestrę kameralną (2019)
- Okno – na orkiestrę smyczkową (2020)
- Transfiguracje – sceny liturgiczne – na zespół i elektronikę (2021)
- Album rodzinny – opera kameralna na dwoje solistów, orkiestrę smyczkową i projekcje wideo, libretto Michał Rusinek (2022)
- Masywy – na dwoje flecistów i orkiestrę symfoniczną (2023)
- Sceny z Boscha – kwintet fortepianowy (2024)
- Szczur i Drzewo – kameralna opera ekologiczna, libretto Urszula Zajączkowska (2024)
Źródło:[3].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2014)[7]
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2016)[8]
- Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005)[8]
- Medal Stowarzyszenia Autorów ZAiKS (2009)[9]
- Medal Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie (2010)
Nagrody
- Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2005)
- Nagroda Stowarzyszenia Autorów ZAiKS za zasługi w dziedzinie promocji muzyki polskiej (2008)
- Nagroda Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków za zasługi dla muzyki polskiej (2010)
- Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2014)
- Nagroda 100-lecia ZAiKS-u (2018)
- Nagroda Specjalna ZAiKS-u (2022)
- Doroczna Nagroda Związku Kompozytorów Polskich (2022)[10]
Źródło:[9].
Przypisy
- ↑ Jerzy Kornowicz nowym dyrektorem MFMW „Warszawska Jesień” [online], Polskie Centrum Informacji Muzycznej, 22 października 2015 [dostęp 2026-09-18].
- ↑ Jerzy Kornowicz - Curriculum vitae [dostęp 2025-04-16].
- ↑ a b c d e f g h i Kornowicz Jerzy [online], Polskie Centrum Informacji Muzycznej [dostęp 2026-09-18].
- ↑ ALBUM RODZINNY: dzieło Jerzego Kornowicza i Michała Rusinka dla małych i dużych [online], Polskie Wydawnictwo Muzyczne [dostęp 2026-09-18].
- ↑ Szczur i Drzewo [online], Teatr Lalek Guliwer [dostęp 2026-09-18].
- ↑ Jerzy Kornowicz – IV Forum Kreatywności [online] [dostęp 2025-04-16].
- ↑ Prezydent: To dobre lata dla polskiej kultury. prezydent.pl, 2014-05-26. [dostęp 2014-05-26].
- ↑ a b Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2025-04-16].
- ↑ a b Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-04-16].
- ↑ Doroczna [online], www.zkp.org.pl [dostęp 2024-09-21].