John Ruskin
John Ruskin | |
| Data i miejsce urodzenia |
8 lutego 1819 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
20 stycznia 1900 |
| Narodowość | |
| Dziedzina sztuki | |

John Ruskin (ur. 8 lutego 1819 w Londynie, zm. 20 stycznia 1900 w Brantwood) – angielski pisarz, poeta i artysta, najbardziej znany jako krytyk sztuki i krytyk społeczny. Jego książka Współcześni malarze (Modern Painters)[1] przyczyniła się do popularności malarza Williama Turnera i ruchu prerafaelitów.
Życiorys
Ruskin urodził się w Londynie, dzieciństwo spędził głównie w Croydon. Odbył studia na uniwersytecie w Oxfordzie (w Christ Church College), gdzie zdobył nagrodę za twórczość poetycką. Tam też spotkał się z Turnerem, pracował również z artystami takimi jak Rossetti, Millais, Holman Hunt, John Brett i John William Inchbold. Millais później ożenił się z Effie Gray, wcześniej żoną Ruskina.
Jego późniejsze dzieła były inspiracją powstania Arts and Crafts Movement i stowarzyszenia ochrony zabytków (Society for the Protection of Ancient Buildings, 1877).
Początkowo nauczał w Londynie, później na Uniwersytecie Oksfordzkim.
Po śmierci ojca – bogatego handlarza winem – Ruskin ogłosił, że nie jest możliwe być bogatym socjalistą i rozdał większość swojej fortuny organizacjom oświatowym w Anglii.
Dzieła Ruskina tłumaczył na francuski Marcel Proust, wywarły one mocny wpływ na późniejszą twórczość tego francuskiego powieściopisarza.
Dorobek pisarski
- Współcześni malarze (Modern Painters)
- The Stones of Venice (1851)
Tłumaczenia na język polski
- The King of the Golden River, or The Black Brothers (1841) – Król Złotej Rzeki albo Czarni Bracia: legenda styryjska; przeł. Wanda Peszke; il. Julitta Karwowska, Nasza Księgarnia, Warszawa, 1969
- The Crown of Wild Olive, 1866 r. – Gałązka dzikiej oliwy. Cztery akty, Warszawa 1900; przeł. Wojciech Szukiewicz
- The Queen of the Air: Being a study of the Greek Myths of Cloud and Storm, 1869 r. – Królowa powietrza, Warszawa 1901; przeł. Wojciech Szukiewicz
- Sesame and Lilies, 1864–1865 r. – Sezam i lilje, Warszawa 1900; przeł. Wojciech Szukiewicz
- The Ethics of the Dust: Ten Lectures to Little Housewives on the Elements of Crystallisation (1866) – Etyka pyłków: dziesięć odczytów o zasadach krystalizacji, Warszawa, Łódź 1901; przeł. Wojciech Szukiewicz
- Sztuka, społeczeństwo, wychowanie, Wyd. PAN, Warszawa 1977.
Upamiętnienie
Jego imieniem zostały nazwane uczelnie:
- w Anglii:
- Anglia Ruskin University we wschodniej Anglii, z kampusami w Cambridge (kampus główny), Chelmsfordzie, Peterborough i Writtle. Został założony przez Ruskina w 1858 r. jako Cambridge School of Art, w 1992 r. przekształcony w uniwersytet jego imienia[2].
- Ruskin College (pierwotnie Ruskin Hall) w Oksfordzie[3][4].
- w USA:
- Ruskin Colleges college'e położone w Trenton (Missouri), Glen Ellyn (Illinois) i Ruskin (Floryda)[4] (nazwanym także na cześć Johana Ruskina[5]).
Przypisy
- ↑ Przemysław Mroczkowski, Historia literatury angielskiej. Zarys, Wrocław 1981, s. 453.
- ↑ Our history [online], Anglia Ruskin University [dostęp 2025-10-17] (ang.).
- ↑ Our history [online], Ruskin College [dostęp 2025-10-17] (ang.).
- ↑ a b Ruskin College (Trenton, Mo.) Papers [online], State Historical Society of Missouri [dostęp 2025-10-17] (ang.).
- ↑ Community of Ruskin [online], South Hillsborough County [dostęp 2025-10-17] (ang.).
Bibliografia
- E.T. Cook i Alexander Wedderburn (www created by Jen Shepherd): The Works of John Ruskin. [w:] Strona internetowa 'Ruskin Library and Research Centre' [on-line]. Lancaster University. [dostęp 2013-12-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-10)]. (ang.).