Josep Borrell
| Pełne imię i nazwisko |
Josep Borrell Fontelles |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
24 kwietnia 1947 |
| Wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa | |
| Okres |
od 1 grudnia 2019 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Przewodniczący Parlamentu Europejskiego | |
| Okres |
od 20 lipca 2004 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
Josep Borrell Fontelles (ur. 24 kwietnia 1947 w La Pobla de Segur) – hiszpański polityk, ekonomista i inżynier, działacz Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE), przewodniczący Parlamentu Europejskiego w latach 2004–2007, poseł do Kongresu Deputowanych, minister robót publicznych i transportu (1991–1993), minister robót publicznych, transportu i środowiska (1993–1996), minister spraw zagranicznych, europejskich i kooperacji (2018–2019), wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej oraz wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (2019–2024).
Życiorys
Z wykształcenia inżynier aeronautyki, ukończył w 1969 studia na Universidad Politécnica de Madrid. Uzyskał doktorat z nauk ekonomicznych na stołecznym Uniwersytecie Complutense w Madrycie. Odbył studia podyplomowe w zakresie matematyki stosowanej (na Uniwersytecie Stanforda w Kalifornii) i gospodarowania energią (w paryskim Institut français du pétrole).
W latach 1969–1982 pracował jako wykładowca akademicki, był m.in. dziekanem wydziału ekonomicznego Uniwersytetu Complutense w Madrycie. W 1987 wszedł w skład władz centralnych Partii Socjalistów Katalonii, a w 1992 do ścisłego kierownictwa PSOE. Był radnym Madrytu i posłem do regionalnego parlamentu (od 1979 do 1982). W latach 1986–2004 zasiadał w Kongresie Deputowanych[1]. W rządach Felipe Gonzáleza był sekretarzem stanu w resorcie finansów (1984–1991), następnie ministrem robót publicznych i transportu (1991–1993) oraz ministrem robót publicznych, transportu i środowiska (1993–1996). Wchodził później w skład Konwentu Europejskiego.
W wyborach w 2004 uzyskał mandat posła do Parlamentu Europejskiego. Przystąpił do Grupy Socjalistycznej, od lipca 2004 do stycznia 2007 był przewodniczącym Europarlamentu, w którym zasiadał do 2009. W styczniu 2010 został prezydentem European University Institute we Florencji[2].
W czerwcu 2018 powrócił do administracji rządowej, obejmując stanowisko ministra spraw zagranicznych, europejskich i kooperacji w nowo utworzonym rządzie Pedra Sáncheza[3]. W 2019 był liderem listy wyborczej PSOE do Europarlamentu, zrezygnował jednak z objęcia uzyskanego mandatu[4].
Z hiszpańskiego gabinetu odszedł w związku z objęciem (od 1 grudnia 2019) funkcji wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej kierowanej przez Ursulę von der Leyen (odpowiedzialnego za silniejszą pozycję Europy na świecie) oraz stanowiska wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa[5]. Zakończył urzędowanie wraz z całą KE w 2024.
Życie prywatne
Jego pierwszą żoną była Caroline Mayeur, z którą ma dwoje dzieci. Josep Borrell poznał ją w założonym przez przybyłych z Polski Żydów kibucu Galon w Izraelu, gdzie w 1969 udzielał się jako wolontariusz[6][7]. Małżeństwo zakończyło się rozwodem[6].
Od końca lat 90. partner życiowy Cristiny Narbony[8], z którą zawarł związek małżeński w 2018[9].
Odznaczenia
Hiszpańskie
- Krzyż Wielki z Odznaką Białą Krzyża Zasługi Lotniczej (2024)[10]
- Krzyż Wielki Orderu Karola III (1996)[11]
- Krzyż Wielki Orderu Izabeli Katolickiej (2000)[12]
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Cywilnej (2007)[13]
- Orden del Mérito Constitucional (2011)[14]
Zagraniczne
- Wielki Order Królowej Jeleny (Chorwacja, 2006)[15]
- Komandor Legii Honorowej (Francja, 2015)[16]
- Order „Za zasługi” I klasy (Ukraina, 2022)[17]
- Order Honoru (Mołdawia, 2024)[18]
- Krzyż Dobrosąsiedztwa (Zjednoczony Gabinet Przejściowy Białorusi, 2024)[19]
- Wielka Wstęga Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia, 2025)[20]
Przypisy
- ↑ Borrell Fontelles, Josep [online], congreso.es [dostęp 2018-06-07] (hiszp.).
- ↑ Josep Borrell, nuevo presidente del Instituto Universitario Europeo [online], elpais.com, 14 stycznia 2010 [dostęp 2018-06-07] (hiszp.).
- ↑ El presidente del Gobierno asiste a la promesa de los miembros del Ejecutivo ante el Rey, lamoncloa.gob.es, 7 czerwca 2018 [zarchiwizowane 2018-06-07] (hiszp.).
- ↑ Mateusz Kucharczyk, Hiszpański minister spraw zagranicznych rezygnuje z mandatu europosła, euractiv.pl, 26 czerwca 2019 [zarchiwizowane 2019-06-26].
- ↑ Kandydaci na komisarzy, ec.europa.eu, 2019 [zarchiwizowane 2019-11-27].
- ↑ a b Feroz con Israel y cariñoso con Irán: preocupación en Jerusalén por el inminente nombramiento de Borrell en la UE, aurora-israel.co.il, 4 lipca 2019 [zarchiwizowane 2019-07-04] (hiszp.).
- ↑ Milagros Pérez Oliva, Un catalán del Pirineo que quiere conquistar España [online], elpais.com, 1 maja 1998 [dostęp 2021-02-05] (hiszp.).
- ↑ Cristina Narbona [online], elmundo.es, kwiecień 2004 [dostęp 2018-06-07] (hiszp.).
- ↑ Primicia: Josep Borrell y Cristina Narbona se han casado tras 20 años de convivencia [online], eleconomista.es, 21 listopada 2018 [dostęp 2021-02-05] (hiszp.).
- ↑ Eduardo González, Margarita Robles awards Josep Borrell the Grand Cross of Aeronautical Merit [online], thediplomatinspain.com, 11 października 2024 [dostęp 2024-11-11] (ang.).
- ↑ Real Decreto 994/1996, de 10 de mayo, por el que se concede la Gran Cruz de la Real y Muy Distinguida Orden de Carlos III a don José Borrell Fontelles [online], boe.es, 11 maja 1996 [dostęp 2026-10-21] (hiszp.).
- ↑ Real Decreto 38/2000, de 14 de enero, por el que se concede la Gran Cruz de la Orden de Isabel la Católica a don Josep Borrell Fontelles [online], boe.es, 15 stycznia 2000 [dostęp 2026-10-21] (hiszp.).
- ↑ Real Decreto 603/2007, de 4 de mayo, por el que se concede la Gran Cruz de la Orden del Mérito Civil a don Josep Borrell Fontelles [online], boe.es, 5 maja 2007 [dostęp 2026-10-21] (hiszp.).
- ↑ Real Decreto 675/2011, de 9 de mayo, por el que se concede la Medalla de la Orden del Mérito Constitucional a don Josep Borrell Fontelles. [online], boe.es, 10 maja 2011 [dostęp 2026-10-21] (hiszp.).
- ↑ Odluka o odlikovanju Veleredom kraljice Jelene s lentom i Danicom [online], narodne-novine.nn.hr, 22 grudnia 2006 [dostęp 2025-03-18] (chorw.).
- ↑ Josep Borrell recibe la Legión de Honor francesa [online], lavanguardia.com, 14 lipca 2015 [dostęp 2026-10-21] (hiszp.).
- ↑ Указ Президента України № 595/2022 Про відзначення державними нагородами України [online], president.gov.ua, 23 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-29] (ukr.).
- ↑ Monitorul Oficial Nr. 516–518 [online], monitorul.gov.md, 12 grudnia 2024 [dostęp 2026-10-21] (rum.).
- ↑ Удзел у Генасамблеі ААН, Рада па правах чалавека ААН. Вынікі працы Офіса Святланы Ціханоўскай 23-29 верасня [online], tsikhanouskaya.org, 30 września 2024 [dostęp 2026-08-26] (biał.).
- ↑ 秋の叙勲3963人受章 尾辻秀久前参院議長に桐花大綬章 [online], nikkei.com, 3 listopada 2025 [dostęp 2026-10-21] (jap.).
Bibliografia
- Josep Borrell Fontelles [online], europarl.europa.eu [dostęp 2018-06-07].
- Josep Borrell Fontelle, financnici.cz [zarchiwizowane 2019-06-07] (cz.).