Joseph Cotten
Joseph Cotten (1942) | |
| Imię i nazwisko |
Joseph Cheshire Cotten Jr. |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
15 maja 1905 |
| Data i miejsce śmierci |
6 lutego 1994 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Lenore Kipp |
| Lata aktywności |
1930–1981 |
Joseph Cheshire Cotten Jr. (ur. 15 maja 1905 w Petersburgu, zm. 6 lutego 1994 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy, teatralny i telewizyjny. Za rolę Ebena Adamsa w filmie Portret Jennie (1949) został uhonorowany Pucharem Volpiego dla najlepszego aktora na 10. MFF w Wenecji[1].
8 lutego 1960 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6382 Hollywood Boulevard[2][3].
Życiorys
Urodził się w Petersburgu w stanie Wirginia jako pierwszy z trzech synów Sally Willson Cotten i Josepha Cheshire’a Cottena seniora, zastępcy naczelnika poczty[4]. Miał dwóch braci: Whitwortha W. „Whita” i Samuela W. Cottena[5]. Cotten dorastał w regionie Tidewater; zdradzał zamiłowanie do sztuki dramatycznej oraz talent do opowiadania historii. W 1923, gdy miał 18 lat, rodzina zorganizowała dla niego prywatne lekcje w Hickman School of Expression w Waszyngtonie i pokryła związane z tym koszty[6]. W 1925 przeprowadził się do Miami i podjął pracę jako przedstawiciel handlowy w dziale reklamy dziennika „The Miami Herald”. Przez pięć lat występował na scenie Miami Civic Theatre, pisząc jednocześnie recenzje wystawianych sztuk dla „The Miami Herald”[7].
Cotten przeniósł się do Nowego Jorku i podjął pracę jako asystent kierownika sceny. Był dublerem Melvyna Douglasa w sztuce Dziś wieczorem, a następnie przejął po nim główną rolę w Copley Theatre w Bostonie, gdzie pracował przy ponad 30 przedstawieniach i w nich występował. Ponieważ w okresie Wielkiego Kryzysu miał trudności ze znalezieniem pracy, zaczął pracować jako model w agencji Waltera Thorntona oraz występować w filmach przemysłowych. Pojawiał się również w audycjach radiowych. W 1932 zadebiutował na Broadwayu w sztuce Absent Friends, która doczekała się 88 wystawień[8]. W broadwayowskiej inscenizacji Jezebel (1933) w reżyserii Katharine Cornell i Guthriego McClintica grał Dicka Ashleya. W 1934 poznał Orsona Wellesa, z którym występował w audycji radiowej CBS The American School of the Air. W latach 1937–1938 grał Publiusza w broadwayowskim Juliuszu Cezarze Williama Shakespeare’a.
Filmografia

Filmy
- 1938: Too Much Johnson jako Augustus Billings
- 1941: Obywatel Kane jako Jedediah Leland
- 1942: Wspaniałość Ambersonów jako Eugene Morgan
- 1943: Cień wątpliwości jako wujek Charlie Oakley
- 1943: Podróż do krainy strachu jako Howard Graham
- 1944: Gasnący płomień jako Brian Cameron
- 1944: Od kiedy cię nie ma jako porucznik Tony Willett
- 1946: Pojedynek w słońcu jako Jesse McCanles
- 1947: Córka farmera jako Glenn Morley
- 1948: Portret Jennie jako Eben Adams
- 1949: Trzeci człowiek jako Holly Martins
- 1949: Pod znakiem Koziorożca jako Sam Flusky
- 1949: Za lasem jako doktor Lewis Moline
- 1952: Otello jako wenecki senator
- 1953: Niagara jako George Loomis
- 1964: Nie płacz, Charlotto jako Drew Bayliss
- 1965: Wielka masakra Siuksów (The Great Sioux Massacre) jako major Reno
- 1969: Szerokość geograficzna zero jako kapitan Craig McKenzie i kmdr. Glenn McKenzie
- 1970: Tora! Tora! Tora! jako Henry Stimson
- 1971: Odrażający dr Phibes jako dr Vesalius
- 1973 : Zielona pożywka jako William R. Simonson
- 1977: Port lotniczy ’77 jako Nicholas St. Downs III
- 1978: Karawany jako ambasador Crandall
- 1980: Wrota niebios jako Reverend Doctor
- 1981: The Survivor jako ksiądz
Seriale
- 1951: Schlitz Playhouse of Stars
- 1955: Alfred Hitchcock przedstawia jako William Callew
- 1956: Zane Grey Theater
- 1958: Alfred Hitchcock przedstawia jako Tony Gould
- 1962: Doktor Kildare jako Charles Ladovan
- 1968: Ironside jako dr Benjamin Stern
- 1972: Ulice San Francisco jako John R. James
- 1977: Statek miłości jako pułkownik van Ryker
- 1979: Tales of the Unexpected jako Edward
Przypisy
- ↑ Laureaci Pucharu Volpiego. la Biennale. [dostęp 2009-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-30)]. (ang.).
- ↑ Joseph Cotten. Walk of Fame. [dostęp 2026-09-16]. (ang.).
- ↑ Myrna Oliver, Hollywood Star Walk: Joseph Cotten, Actor, „Los Angeles Times”, 7 lutego 1994 [dostęp 2026-09-16] (ang.).
- ↑ Joseph Cotten: Vanity Will Get You Somewhere. San Francisco: Mercury House, 1987, s. 224. ISBN 0-916515-17-6.
- ↑ Joseph Cotten (1905-1994). Find a Grave. [dostęp 2009-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-30)]. (ang.).
- ↑ Peter B. Flint, Joseph Cotten, 88, Is Dead; Actor on Stage and in Films, „The New York Times”, 7 lutego 1994 [dostęp 2026-09-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-04-30] (ang.).
- ↑ Myrna Oliver, From the Archives: Debonair Actor Joseph Cotten Dies at 88, „Los Angeles Times”, 7 lutego 1994 [dostęp 2026-09-16] (ang.).
- ↑ Joseph Cotten. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-09-16]. (ang.).
Bibliografia
- Joseph Cotten (1905-1994) w bazie IMDb (ang.)
- Joseph Cotten w bazie Filmweb
- Joseph Cotten w bazie Notable Names Database (ang.)