Juliusz Zulauf
| Data i miejsce urodzenia |
20 sierpnia 1891 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
21 maja 1943 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1913–1943 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca grupy operacyjnej |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |

Juliusz Zulauf (ur. 20 sierpnia 1891 we Lwowie, zm. 21 maja 1943 w Murnau am Staffelsee) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Józefa i Marii z Małuszyńskich, urodzony 20 sierpnia 1891 we Lwowie[1][2]. W czerwcu 1910 złożył maturę w c. k. I Wyższej Szkole Realnej we Lwowie[3]. W latach 1910–1913 studiował na Wydziale Inżynierii Wodnej Szkoły Politechnicznej we Lwowie[1]. W latach 1913–1914 odbył obowiązkową służbę w cesarskiej i królewskiej armii, w charakterze jednorocznego ochotnika[4]. W czasie studiów, od 1909 działał w Związku Walki Czynnej, a od 1910 w Związku Strzeleckim[5][6][1]. W 1913 wcielono go do armii austriackiej, gdzie otrzymał przydział do 19 pułku piechoty we Lwowie[1][6].
1 sierpniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich[6][1]. Początkowo, do kwietnia 1915 służył w 3 baonie 1 pułku piechoty w składzie I Brygady, a następnie w 4 pułku piechoty[6][1]. W sierpniu 1915 awansowano go na kapitana[1]. 6 lipca 1916 w walkach pod Optową został ciężko ranny i dostał się do niewoli rosyjskiej, gdzie należał do Polskiej Organizacji Wojskowej w Kijowie[6]. Z niewoli udało mu się zbiec i w 1917 powrócił do 4 pułku piechoty w Łomży[6]. W czasie kryzysu przysięgowego został aresztowany i osadzony w więzieniu w Przemyślu[6]. 15 września 1917 na własną prośbę został zwolniony ze służby w Polskim Korpusie Posiłkowym i wcielony do cesarskiej i królewskiej armii[7][1]. Zdezerterował i rozpoczął działalność w POW we Lwowie[1][6].
W odradzającym się Wojsku Polskim, 1 listopada 1918 został najpierw wysłany do 4 Dywizji Strzelców gen. Lucjana Żeligowskiego na Kubań[1][6]. 18 stycznia 1919 powrócił do kraju i uczestniczył w walkach w obronie Lwowa, a od lutego tego roku dowodził 4 pułkiem piechoty Legionów[1][6]. 17 lutego 1919 wyróżnił się brawurowym atakiem na oddziały ukraińskie[1][8], za co 10 sierpnia 1922 otrzymał order „Virtuti Militari” V klasy[9]. W lipcu 1919, w czasie gdy dowodził pułkiem na Froncie Litewsko-Białoruski podczas wojny polsko-bolszewickiej, został ranny pod Wilejką[1][10]. 25 listopada 1920 został przydzielony do baonu zapasowego 3 pułku piechoty Legionów w Radomiu na stanowisko dowódcy batalionu z jednoczesnym pełnieniem obowiązków dowódcy garnizonu Radom[11].
Od 23 marca 1921 dowodził 28 pułkiem Strzelców Kaniowskich, a od 28 września tego roku 19 pułkiem piechoty we Lwowie. W marcu 1927 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 5 Dywizji Piechoty we Lwowie[12]. 24 maja 1930 został mianowany dowódcą 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach[13]. 10 grudnia 1931 prezydent RP, Ignacy Mościcki awansował go na generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 2. lokatą w korpusie generałów oraz zezwolił na nałożenie odznak nowych stopni przed 1 stycznia 1932[14]. 15 czerwca 1938 został uroczyście pożegnany przez oddziały kieleckiej dywizji[15], po czym objął dowództwo 5 Dywizji Piechoty we Lwowie.
W okresie II RP został osadnikiem wojskowym w powiecie łuckim[16]. W maju 1939 został wybrany zastępcą prezesa Straży Mogił Polskich Bohaterów we Lwowie[17].
Podczas kampanii wrześniowej dowódca tejże dywizji i Grupy Operacyjnej swojego imienia. Od 14 września do 28 września w oblężonej stolicy dowodził odcinkiem obrony „Warszawa-Wschód” (Praga).
Po kapitulacji Warszawy w niewoli niemieckiej. Przebywał w oflagach VII A Murnau i X A/Z Itzehoe, gdzie był przez pewien czas komendantem ruchu oporu w oflagu. Zmarł w Oflagu VII A Murnau[18] 21 maja 1943.
Rodzina
Juliusz Zulauf był żonaty z Zofią ze Stesłowiczów (ur. 13 maja 1901, zm. 30 sierpnia 1942). Z tego związku miał dwoje dzieci: syna Mariana Adama i córkę Irenę. 13 czerwca 1940 rodzina generała została deportowana ze Lwowa do ZSRR (pod koniec 1941 jego żona, dwoje dzieci i teściowa przebywali w Semipałatyńsku[19]. W 1942 z ZSRR do Pahlawi w Iranie ewakuowały się oddziały Armii Polskiej gen. Władysława Andersa oraz towarzysząca im ludność cywilna[20].
Zofia Zulauf zmarła na Morzu Kaspijskim w drodze z Krasnowodska do Iranu. W czasie transportu przez Morze Kaspijskie ciała zmarłych były chowane w morzu[21], lub na cmentarzu ormiańskim w Pahlawi, na którym wydzielono kwaterę polską[22].
Rodzeństwo pełniło służbę w Armii Polskiej na Wschodzie. W 1948 Irena zawarła związek małżeński z Marianem Ney-Bigo (1925–2000), uczestnikiem powstania warszawskiego, a następnie żołnierzem Brygady Świętokrzyskiej NSZ i 1 Dywizji Pancernej. Po zakończeniu służby w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia Irena Ney-Bigo razem z mężem wyemigrowała do Kanady, a w 1953 do Stanów Zjednoczonych.
Marian Adam Zulauf walczył w bitwie o Monte Cassino[23]. 15 grudnia 1944 podchorąży Marian Adam Zulauf został mianowany przez prezydenta RP podporucznikiem. Pełnił wówczas służbę w 10 Wołyńskim Batalionie Strzelców.
Awanse
- podporucznik – 1914
- porucznik – lipiec 1915
- kapitan (ranga) – 20 sierpnia 1915
- podpułkownik – wrzesień 1919
- pułkownik – lipiec 1923
- generał brygady – 1 stycznia 1932
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari[1]
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5575 – 10 sierpnia 1922[9][24]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Niepodległości – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[25][6]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928[26][27][6]
- Krzyż Walecznych czterokrotnie[6]
- Złoty Krzyż Zasługi – 16 marca 1928[28][6]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[6]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[6]
- Honorowa Odznaka Korpusu Kadetów Nr 1 (1939)[29]
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Polak (red.) 1991 ↓, s. 167.
- ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 1.
- ↑ Sprawozdanie 1910 ↓, s. 73.
- ↑ Stawecki 1994 ↓, s. 368.
- ↑ Stawecki 1994 ↓, s. 369.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Kolekcja GiO ↓, s. 4.
- ↑ Rozkaz Nr 360 dowódcy Polskiego Korpusu Posiłkowego z 15 września 1917 roku, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I. 120.1.563, s. 305 [1].
- ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 5.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 27 października 1922, s. 799.
- ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 3.
- ↑ Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 123 z 25 listopada 1920 roku, pkt 2.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 17 marca 1927 roku, s. 71.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 199.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 11 grudnia 1931 roku, s. 395-396.
- ↑ Pożegnanie gen. Zulaufa w Kielcach. „Polska Zbrojna”. 166, s. 3, 1938-06-18. Warszawa..
- ↑ Osadnicy wojskowi – lista kompletna. kresy.genealodzy.pl. s. 239. [dostęp 2015-04-10].
- ↑ Straż Mogił Polskich Bohaterów we Lwowie. „Wschód”. Nr 132, s. 3, 28 maja 1939.
- ↑ Stefan Majchrowski: Za drutami Murnau. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1970, s. 129.
- ↑ Adresy rodzin wojskowych w Z.S.R.R.. „Polska Walcząca - Żołnierz Polski na Obczyźnie”. Nr 9, s. 8, 28 lutego 1942.
- ↑ W.Anders: Bez ostatniego rozdziału, Londyn 1959, s.138–140.
- ↑ Żołnierze Armii Polskiej zmarli w ZSRR w okresie IX 1941 r. do IX 1942 r.
- ↑ Anna Kubajak, Wywózki Polaków na Sybir w czasie II wojny światowej, Cz. IV. Polska Armia w ZSRS
- ↑ Muzeum Narodowe w Kielcach, Książki emigracyjne [2].
- ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 1, 5.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 18, poz. 31 (ISAP)
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi na polu organizacii administracji i wyszkolenia wojska”.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928 roku, s. 402.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”.
- ↑ Lwowski Korpus Kadetów na przestrzeni dwudziestu lat. „Wschód”. Nr 133, s. 7, 4 czerwca 1939.
Bibliografia
- XXXVII. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. I. Wyższej Szkoły Realnej we Lwowie za rok szkolny 1909/10. Lwów: Nakładem Funduszu Naukowego, 1910.
- Rozkazy Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce”. [dostęp 2018-05-08].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
- Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945. T. 2/1. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1991. ISBN 83-900510-0-1.
- Piotr Stawecki: Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918–1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 83-11-08262-6.
- Juliusz Zulauf. [w:] Kolekcja Generałów i Osobistości; I.480.679 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-09-14].