Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Juliusz Zulauf


Juliusz Zulauf
Ilustracja
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia

20 sierpnia 1891
Lwów, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

21 maja 1943
Murnau am Staffelsee, III Rzesza

Przebieg służby
Lata służby

1913–1943

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Formacja

Legiony Polskie

Jednostki

Grupa Operacyjna Zulaufa

Stanowiska

dowódca grupy operacyjnej

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Jako kapitan Legionów

Juliusz Zulauf (ur. 20 sierpnia 1891 we Lwowie, zm. 21 maja 1943 w Murnau am Staffelsee) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Józefa i Marii z Małuszyńskich, urodzony 20 sierpnia 1891 we Lwowie[1][2]. W czerwcu 1910 złożył maturę w c. k. I Wyższej Szkole Realnej we Lwowie[3]. W latach 1910–1913 studiował na Wydziale Inżynierii Wodnej Szkoły Politechnicznej we Lwowie[1]. W latach 1913–1914 odbył obowiązkową służbę w cesarskiej i królewskiej armii, w charakterze jednorocznego ochotnika[4]. W czasie studiów, od 1909 działał w Związku Walki Czynnej, a od 1910 w Związku Strzeleckim[5][6][1]. W 1913 wcielono go do armii austriackiej, gdzie otrzymał przydział do 19 pułku piechoty we Lwowie[1][6].

1 sierpniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich[6][1]. Początkowo, do kwietnia 1915 służył w 3 baonie 1 pułku piechoty w składzie I Brygady, a następnie w 4 pułku piechoty[6][1]. W sierpniu 1915 awansowano go na kapitana[1]. 6 lipca 1916 w walkach pod Optową został ciężko ranny i dostał się do niewoli rosyjskiej, gdzie należał do Polskiej Organizacji Wojskowej w Kijowie[6]. Z niewoli udało mu się zbiec i w 1917 powrócił do 4 pułku piechoty w Łomży[6]. W czasie kryzysu przysięgowego został aresztowany i osadzony w więzieniu w Przemyślu[6]. 15 września 1917 na własną prośbę został zwolniony ze służby w Polskim Korpusie Posiłkowym i wcielony do cesarskiej i królewskiej armii[7][1]. Zdezerterował i rozpoczął działalność w POW we Lwowie[1][6].

W odradzającym się Wojsku Polskim, 1 listopada 1918 został najpierw wysłany do 4 Dywizji Strzelców gen. Lucjana Żeligowskiego na Kubań[1][6]. 18 stycznia 1919 powrócił do kraju i uczestniczył w walkach w obronie Lwowa, a od lutego tego roku dowodził 4 pułkiem piechoty Legionów[1][6]. 17 lutego 1919 wyróżnił się brawurowym atakiem na oddziały ukraińskie[1][8], za co 10 sierpnia 1922 otrzymał order „Virtuti Militari” V klasy[9]. W lipcu 1919, w czasie gdy dowodził pułkiem na Froncie Litewsko-Białoruski podczas wojny polsko-bolszewickiej, został ranny pod Wilejką[1][10]. 25 listopada 1920 został przydzielony do baonu zapasowego 3 pułku piechoty Legionów w Radomiu na stanowisko dowódcy batalionu z jednoczesnym pełnieniem obowiązków dowódcy garnizonu Radom[11].

Od 23 marca 1921 dowodził 28 pułkiem Strzelców Kaniowskich, a od 28 września tego roku 19 pułkiem piechoty we Lwowie. W marcu 1927 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 5 Dywizji Piechoty we Lwowie[12]. 24 maja 1930 został mianowany dowódcą 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach[13]. 10 grudnia 1931 prezydent RP, Ignacy Mościcki awansował go na generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 2. lokatą w korpusie generałów oraz zezwolił na nałożenie odznak nowych stopni przed 1 stycznia 1932[14]. 15 czerwca 1938 został uroczyście pożegnany przez oddziały kieleckiej dywizji[15], po czym objął dowództwo 5 Dywizji Piechoty we Lwowie.

W okresie II RP został osadnikiem wojskowym w powiecie łuckim[16]. W maju 1939 został wybrany zastępcą prezesa Straży Mogił Polskich Bohaterów we Lwowie[17].

Podczas kampanii wrześniowej dowódca tejże dywizji i Grupy Operacyjnej swojego imienia. Od 14 września do 28 września w oblężonej stolicy dowodził odcinkiem obrony „Warszawa-Wschód” (Praga).

Po kapitulacji Warszawy w niewoli niemieckiej. Przebywał w oflagach VII A Murnau i X A/Z Itzehoe, gdzie był przez pewien czas komendantem ruchu oporu w oflagu. Zmarł w Oflagu VII A Murnau[18] 21 maja 1943.

Rodzina

Juliusz Zulauf był żonaty z Zofią ze Stesłowiczów (ur. 13 maja 1901, zm. 30 sierpnia 1942). Z tego związku miał dwoje dzieci: syna Mariana Adama i córkę Irenę. 13 czerwca 1940 rodzina generała została deportowana ze Lwowa do ZSRR (pod koniec 1941 jego żona, dwoje dzieci i teściowa przebywali w Semipałatyńsku[19]. W 1942 z ZSRR do Pahlawi w Iranie ewakuowały się oddziały Armii Polskiej gen. Władysława Andersa oraz towarzysząca im ludność cywilna[20].

Zofia Zulauf zmarła na Morzu Kaspijskim w drodze z Krasnowodska do Iranu. W czasie transportu przez Morze Kaspijskie ciała zmarłych były chowane w morzu[21], lub na cmentarzu ormiańskim w Pahlawi, na którym wydzielono kwaterę polską[22].

Rodzeństwo pełniło służbę w Armii Polskiej na Wschodzie. W 1948 Irena zawarła związek małżeński z Marianem Ney-Bigo (1925–2000), uczestnikiem powstania warszawskiego, a następnie żołnierzem Brygady Świętokrzyskiej NSZ i 1 Dywizji Pancernej. Po zakończeniu służby w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia Irena Ney-Bigo razem z mężem wyemigrowała do Kanady, a w 1953 do Stanów Zjednoczonych.

Marian Adam Zulauf walczył w bitwie o Monte Cassino[23]. 15 grudnia 1944 podchorąży Marian Adam Zulauf został mianowany przez prezydenta RP podporucznikiem. Pełnił wówczas służbę w 10 Wołyńskim Batalionie Strzelców.

Awanse

Tablica upamiętniająca gen. Juliusza Zulaufa oraz tablica upamiętniająca jego żonę Zofię na ścianie zewnętrznej kościoła św. Karola Boromeusza na warszawskich Powązkach będąca częścią Sanktuarium „Poległym i Pomordowanym na Wschodzie”

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g h i j k l m n Polak (red.) 1991 ↓, s. 167.
  2. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 1.
  3. ↑ Sprawozdanie 1910 ↓, s. 73.
  4. ↑ Stawecki 1994 ↓, s. 368.
  5. ↑ Stawecki 1994 ↓, s. 369.
  6. ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Kolekcja GiO ↓, s. 4.
  7. ↑ Rozkaz Nr 360 dowódcy Polskiego Korpusu Posiłkowego z 15 września 1917 roku, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I. 120.1.563, s. 305 [1].
  8. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 5.
  9. ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 27 października 1922, s. 799.
  10. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 3.
  11. ↑ Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 123 z 25 listopada 1920 roku, pkt 2.
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 17 marca 1927 roku, s. 71.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 199.
  14. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 11 grudnia 1931 roku, s. 395-396.
  15. ↑ Pożegnanie gen. Zulaufa w Kielcach. „Polska Zbrojna”. 166, s. 3, 1938-06-18. Warszawa. .
  16. ↑ Osadnicy wojskowi – lista kompletna. kresy.genealodzy.pl. s. 239. [dostęp 2015-04-10].
  17. ↑ Straż Mogił Polskich Bohaterów we Lwowie. „Wschód”. Nr 132, s. 3, 28 maja 1939. 
  18. ↑ Stefan Majchrowski: Za drutami Murnau. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1970, s. 129.
  19. ↑ Adresy rodzin wojskowych w Z.S.R.R.. „Polska Walcząca - Żołnierz Polski na Obczyźnie”. Nr 9, s. 8, 28 lutego 1942. 
  20. ↑ W.Anders: Bez ostatniego rozdziału, Londyn 1959, s.138–140.
  21. ↑ Żołnierze Armii Polskiej zmarli w ZSRR w okresie IX 1941 r. do IX 1942 r.
  22. ↑ Anna Kubajak, Wywózki Polaków na Sybir w czasie II wojny światowej, Cz. IV. Polska Armia w ZSRS
  23. ↑ Muzeum Narodowe w Kielcach, Książki emigracyjne [2].
  24. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 1, 5.
  25. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 18, poz. 31 (ISAP)
  26. ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi na polu organizacii administracji i wyszkolenia wojska”.
  27. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928 roku, s. 402.
  28. ↑ M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”.
  29. ↑ Lwowski Korpus Kadetów na przestrzeni dwudziestu lat. „Wschód”. Nr 133, s. 7, 4 czerwca 1939. 

Bibliografia