Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Ketchup


Keczup

Keczup, ketchup[1] – sos pomidorowy podawany na zimno, o gamie smaków od łagodnego do ostrego, barwy zwykle ciemnoczerwonej, czerwonobrązowej, rzadziej zielonej[potrzebny przypis], stosowany do potraw mięsnych, kanapek, pizzy (głównie poza granicami Włoch), frytek itp. Na ogół kupowany jako produkt gotowy, choć jest także sporządzany w warunkach domowych.

Historia keczupu

Keczup pierwsi wymyślili Chińczycy i była to zaprawa pierwotnie stosowana do przyrządzania potraw rybnych. Słowo keczup pochodzi od słowa kôe-chiap w chińskim dialekcie Xiamen i znaczy dokładnie zaprawa do ryb. Pierwowzorem keczupu była zupa polinezyjska, w skład której wchodziły m.in. cebula, fasola, zioła i sardynki[2][3].

Nazwa sosu i jego receptura dotarły do Europy pod koniec XVII w. przez Anglię. W 1876 r. sos dotarł do USA i jego receptura została dostosowana do tamtejszych przyzwyczajeń smakowych przez Henry'ego Johna Heinza, założyciela firmy spożywczej H. J. Heinz Company – firmy, która do dzisiaj jest znana z produkowania tego sosu[2].

Jeszcze w XIX w. słowem catsup określano każdy sos, w którym znajdował się ocet[3].

Skład

Klasyczny skład współczesnych keczupów[potrzebny przypis]:

Do produkcji keczupów nie mogą być stosowanie barwniki spożywcze, ponieważ zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia barwniki nie mogą być stosowane do sosów na bazie pomidorów[5].

Sos jest pasteryzowany, dlatego nie wymaga stosowania środków konserwujących. Jednak część producentów stosuje dodatek benzoesanu sodu jako substancji konserwującej, co wydłuża przydatność keczupu do spożycia po otwarciu opakowania.

Keczup rybny i inne

W opinii profesora Jerzego Bralczyka malajskie słowo „ketchup" oznaczało sos rybny. Przejęte przez Anglików kojarzone jest z sosem pomidorowym. Słowo to odnosiło się jednak również do sosów na bazie orzechów czy grzybów.[potrzebny przypis]

Keczup sporządzany jest także z innych składników, np. z cukinii i przecieru pomidorowego[6].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Słowo, które według Oxford English Dictionary najprawdopodobniej pochodzi z chińskiego.
  2. ↑ a b Historia keczupu według "Heinz". [dostęp 2011-11-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-12-07)].
  3. ↑ a b Portal Kulinarny: "Historia keczupu". [dostęp 2011-11-23].
  4. ↑ Lesław Juszczak, Teresa Fortuna, Małgorzata Maziarz, 2002, "Wybrane właściwości reologiczne ketchupów handlowych", ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość., nr 1(30) s.88-98.
  5. ↑ Dz. U. z 2010 r. Nr 232, poz. 1525 (ISAP) – Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2010 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych
  6. ↑ Winiary, Domowy keczup z cukinią [online].