Konojady
| wieś | |
Kościół Dobrego Pasterza w Konojadach | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2011) |
595[2] |
| Strefa numeracyjna |
56 |
| Kod pocztowy |
87-330[3] |
| Tablice rejestracyjne |
CBR |
| SIMC |
0844821 |
Położenie na mapie gminy Jabłonowo Pomorskie | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego | |
Położenie na mapie powiatu brodnickiego | |
Konojady – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Jabłonowo Pomorskie.
Podział administracyjny
W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Konojady, po jej zniesieniu w gromadzie Jabłonowo-Zamek. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Wieś dzieli się na Małe Konojady (inaczej nazywane Konojadki) i Duże Konojady.
Demografia
Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyły 595 mieszkańców[2]. Są największą miejscowością gminy Jabłonowo Pomorskie.
Straż pożarna
Konojady posiadają ochotniczą straż pożarną. Stary domek straży stoi opuszczony, a nowy znajduje się obok biblioteki.
Środowisko naturalne
Wieś położona jest w pobliżu wielu jezior. W Konojadach jest wiele gniazd bocianich. Z zagrożonej fauny występują żmije.
Charakterystyka
We wsi znajdują się przystanek kolejowy, poczta, sklepy, cmentarz oraz neogotycki kościół Dobrego Pasterza. W parku koło kościoła znajduje się zdewastowany pałacyk, który położony jest na szczycie wzniesienia. W Dużych Konojadach znajduje się drugi pałacyk służący obecnie jako budynek mieszkalny. W centrum w sąsiedztwie kościoła znajduje się budynek szkoły, lecz ze względu na niż demograficzny została zlikwidowana. W budynku zlikwidowanej szkoły powstał Ośrodek Edukacji Ekologicznej prowadzony przez Miejsko - Gminny Ośrodek Kultury w Jabłonowie Pomorskim i filia klubu seniora Złote Kłosy.
Zabytki
Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa ochroną objęte są:
- kościół Dobrego Pasterza, pierwotnie ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki filialny, wzniesiony w latach 1896–1898;
- cmentarz kościelny.
Oba obiekty wpisano do rejestru zabytków 1 kwietnia 2009 pod numerem A/1523[4].
Kościół
Kościół zbudowali niemieccy koloniści, korzystając z kredytów. Neogotycka świątynia pozostawała w użytkowaniu miejscowej społeczności ewangelickiej do 1945[5]. W okresie międzywojennym parafia należała do superintendentury działdowskiej Ewangelickiego Kościoła Unijnego w Polsce. W zestawieniu opublikowanym przez Stefana Grelewskiego w 1937 liczbę jej wiernych określono na 850[6].
Po II wojnie światowej budynek wykorzystywano do 1971 jako magazyn zboża, nawozów sztucznych i materiałów budowlanych. 9 lutego 1981 przekazano go do adaptacji na kościół katolicki. Po kapitalnym remoncie w 1982 świątynię poświęcił biskup chełmiński Marian Przykucki. Stała się kościołem filialnym parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Lembargu. W kolejnych latach kontynuowano remont i uzupełnianie wyposażenia[5].
Cmentarze
Cmentarz kościelny jest objęty wpisem do rejestru zabytków wspólnie ze świątynią[4]. W opisie prac związanych z przywróceniem kościoła do użytkowania sakralnego odnotowano również uporządkowanie dawnego cmentarza ewangelickiego[5].
W bazie Narodowego Instytutu Dziedzictwa figuruje ponadto obiekt opisany jako „cmentarz ewangelicki, ob. rzymskokatolicki”, ujęty w ewidencji zabytków pod identyfikatorem PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_04_CM.6538[7]. W wykazie ewidencyjnym Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Toruniu miejscowy cmentarz parafialny datowany jest na drugą połowę XIX wieku i wskazany na działce nr 512[8].
Nazwa wsi
Nazwa wsi pochodzi od żyznych pastwisk znajdujących się w tym rejonie i była kojarzona przez kupców (przez wieś przebiegał szlak kupiecki) z miejscem, gdzie konie się dobrze najadły.
Urodzeni w Konojadach
- Wojciech Dębołęcki (1575-1647), franciszkanin, kronikarz, pisarz, kompozytor, teolog, poliglota, kapelan lisowczyków
- Gero Bisanz (1935-2014), niemiecki piłkarz i trener, w latach 1982-1996 trener kobiecej reprezentacji Niemiec w piłce nożnej[9]
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 27 maja 2025, identyfikator PRNG: 57176.
- ↑ a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 508 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ a b Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków – województwo kujawsko-pomorskie. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 10. [dostęp 2026-10-03].
- ↑ a b c Bogumił Drogorób: Konojady. Świątynie bliskiego regionu – składowano tam zboże, nawozy. Gazeta Pomorska, 2011-04-11. [dostęp 2026-10-03].
- ↑ Stefan Grelewski: Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej. Lublin: 1937, s. 333.
- ↑ Cmentarz ewangelicki, ob. rzymskokatolicki, Konojady. Narodowy Instytut Dziedzictwa – Zabytek.pl. [dostęp 2026-10-03].
- ↑ Powiat brodnicki – gmina Jabłonowo Pomorskie. Wykaz obiektów ujętych w ewidencji zabytków. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Toruniu. s. 8. [dostęp 2026-10-03].
- ↑ Gero Bisanz, [w:] baza Transfermarkt (trenerzy) [dostęp 2020-12-31].