Kwas barbiturowy
| |||
| Ogólne informacje | |||
| Charakterystyka fizyczna | |||
| białe ciało stałe o słabym zapachu[2] | |||
| Wzór Hilla |
C4H4N2O3 | ||
|---|---|---|---|
| Inne wzory |
H2C(CO)2(NH)2CO | ||
| Masa molowa |
128,09 g/mol | ||
| Identyfikacja | |||
| Numer CAS | |||
| PubChem | |||
| Podobne związki | |||
| Podobne związki | |||
| Pochodne | |||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||
Kwas barbiturowy, malonylomocznik – organiczny związek chemiczny, heterocykliczny amid występujący w kilku formach tautomerycznych[5].
Nazwa
Nazwę „kwas barbiturowy” (oryg. niem. Barbitursäure) wprowadził w 1863 r. dla uzyskanego przez siebie związku Adolf von Baeyer[6][7]. Pochodzenie tej nazwy nie jest jasne. Zakłada się, że została ona nadana w nawiązaniu do imienia „Barbara”, w połączeniu z członem „ur” wskazującym na strukturę ureidową. Sam Bayer podawał różne wersje źródła tego imienia:
- Baeyer był wówczas zakochany w kobiecie o tym imieniu i chciał ją w ten sposób uczcić[6][8][9][10].
- Chodziło o św. Barbarę, patronkę artylerzystów, którym Baeyer opowiadał podczas lunchu 4 grudnia (czyli dniu jej wspomnienia) o odkryciu nowego związku – i to oni zaproponowali, aby jego nazwa nawiązywała do tej świętej[6][8][9].
- Barbara była monachijską kelnerką, od której Baeyer otrzymywał mocz do badań[6].
Wg innej teorii chodziło o uczczenie alchemiczki Barbary Cylejskiej[11].
Synteza
Jest otrzymywany w reakcji mocznika z kwasem malonowym[5]:
C-Alkilopochodne kwasu barbiturowego nazywane są barbituranami. Stosuje się je jako środki nasenne.
Przypisy
- ↑ a b P-64.3 Pseudoketony, [w:] Henri A. Favre, Warren H. Powell, Nomenklatura związków organicznych. Rekomendacje IUPAC i nazwy preferowane 2013, Komisja Terminologii Chemicznej Polskiego Towarzystwa Chemicznego (tłum.), wyd. 6, Narodowy Komitet Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej, [2024], s. 686 [zarchiwizowane 2025-02-17].
- ↑ a b c d e Barbituric acid, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 27030 [dostęp 2026-04-04] (niem. • ang.).
- ↑ CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
- ↑ Barbituric acid [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 27 kwietnia 2024, numer katalogowy: 185698 [dostęp 2026-04-04].
- ↑ a b Podręczny słownik chemiczny, Romuald Hassa (red.), Janusz Mrzigod (red.), Janusz Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 209, ISBN 83-7183-240-0, OCLC 749698778.
- ↑ a b c d George B. Kauffman, Adolf von Baeyer and the naming of barbituric acid, „Journal of Chemical Education”, 57 (3), 1980, s. 222, DOI: 10.1021/ed057p222 [dostęp 2026-08-13] (ang.).
- ↑ Adolf Baeyer, Untersuchungen über die Harnsäuregruppe, „Liebigs Annalen”, 127 (1), 1863, s. 1–27 (patrz s. 3), DOI: 10.1002/jlac.18631270102 [dostęp 2026-08-13] (niem.).
- ↑ a b Francisco López-Muñoz, Ronaldo Ucha-Udabe, Cecilio Alamo, The history of barbiturates a century after their clinical introduction, „Neuropsychiatric Disease and Treatment”, 1 (4), 2005, s. 329–343, PMID: 18568113, PMCID: PMC2424120 [dostęp 2026-08-13] (ang.).
- ↑ a b Leo Levi, The barbituric acids, their chemical struture, synthesis and nomenclature, „Bulletin on Narcotics”, 1, 1957, s. 30–40 [dostęp 2026-08-13] (ang.).
- ↑ Louis F. Fieser, Mary Fieser, Organic Chemistry, New York: Reinhold, 1956, s. 247 [dostęp 2026-08-13] (ang.).
- ↑ Ruth H. Anders, Geschichte eines Schlafmittels, „Pharmazeutische Zeitung”, 47/2003 [dostęp 2026-08-13] (niem.).