Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Leszek Winder


Leszek Winder
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

22 maja 1954
Chorzów

Instrumenty

Gitara

Gatunki

Blues, blues-rock, jazz-rock

Zawód

Gitarzysta, kompozytor, producent muzyczny

Aktywność

od lat 70. XX wieku

Zespoły
Krzak, Apogeum, Bezdomne Psy, Błędowski-Winder Band, Śląska Grupa Bluesowa, Czarny Pies, Kwartet Spontaniczny
Strona internetowa

Leszek Winder (ur. 22 maja 1954 w Chorzowie) – polski gitarzysta, kompozytor i producent muzyczny, związany przede wszystkim z bluesem i blues-rockiem. Współtwórca zespołu Krzak, założyciel formacji Bezdomne Psy i Śląskiej Grupy Bluesowej. Współpracował z wieloma muzykami polskiej sceny rockowej i bluesowej, m.in. z Janem „Kyksem” Skrzekiem, Józefem Skrzekiem, Ryszardem Riedlem, Jerzym „Kawą” Kawalcem i Michałem Giercuszkiewiczem[1][2].

Kariera muzyczna

Apogeum

Jednym z pierwszych zespołów, w których występował Winder, było Apogeum. Grupę tworzyli Jan „Kyks” Skrzek, Jerzy „Kawa” Kawalec, Michał „Gier” Giercuszkiewicz i Leszek Winder. Muzycy spotkali się ponownie po latach w zespole Bezdomne Psy. Winder odnalazł archiwalne nagranie koncertowe Apogeum, które zostało wykorzystane jako materiał dodatkowy przy późniejszym wydaniu albumu Jana Skrzeka[2].

Krzak

W 1975 roku Winder związał się z zespołem Krzak, którego był współtwórcą i jednym z głównych kompozytorów. W latach 1975–1981 występował w grupie w składzie z Janem Błędowskim, Jerzym Kawalcem i Januszem Ziomberem. Po odejściu Błędowskiego stał się jednym z liderów zespołu. Krzak należał do ważnych przedstawicieli polskiego blues-rocka[3][1].

W okresie działalności z Winderem w składzie Krzak otrzymał dwie Złote Płyty: za album Blues Rock Band oraz minialbum Ściepka, zawierający utwór „Kawa Blues”. Album Blues Rock Band ukazał się pierwotnie w 1979 roku. Winder wspominał, że nakład tej płyty wyniósł około 135 tysięcy egzemplarzy[4][5].

Bezdomne Psy

W latach 80. Winder współtworzył zespół Bezdomne Psy, w którym występował m.in. z Michałem Giercuszkiewiczem i Jerzym Kawalcem. Formacja współpracowała z Janem „Kyksem” Skrzekiem. W 1989 roku ukazał się album Kyksówka blues, nagrany przez Skrzeka i muzyków Bezdomnych Psów. W kolejnych latach ukazał się także album Nowy Świat Blues[2].

Śląska Grupa Bluesowa

W 2003 roku Winder założył Śląską Grupę Bluesową, zespół nawiązujący do tradycji śląskiego bluesa. Współpracował w nim m.in. z Janem „Kyksem” Skrzekiem, Michałem Giercuszkiewiczem i Jerzym Kawalcem. Grupa nagrała m.in. albumy Pełnia słońca, Kolory bluesa i Tu i teraz[1].

Błędowski-Winder Band

W latach 2004–2006 Winder współtworzył z Janem Błędowskim zespół Błędowski-Winder Band. W jego składzie znaleźli się również Dariusz Ziółek i Arkadiusz Skolik. W 2004 roku ukazał się album 3 Numer, na którym Winder był jedynym gitarzystą. W plebiscycie „Gitary Top 2005” Winder zwyciężył w kategoriach gitarzysta rockowy i gitarzysta bluesowy, a album został uznany za najlepszą płytę gitarową w kategorii rockowej[6].

Czarny Pies

W 2014 roku Winder zainicjował autorski projekt muzyczny Czarny Pies. Formacja nie ma stałego składu – Winder zaprasza do współpracy instrumentalistów, z którymi realizuje koncerty i nagrania. Projekt nawiązuje do improwizowanego charakteru muzyki wykonywanej wcześniej przez Krzak i Bezdomne Psy[7].

Wśród muzyków współpracujących z zespołem byli m.in. Krzysztof Ścierański, Jerzy Piotrowski, Michał Kielak, Mirosław Rzepa i Jan Gałach. W 2016 roku ukazał się album Czarny Pies, w 2017 roku koncertowe wydawnictwo HRPP Live Session 30.05.2016, a w 2020 roku album Third Obsession[7][8].

Kwartet Spontaniczny

W sierpniu 2020 roku z inicjatywy Windera powstał Kwartet Spontaniczny. Zespół tworzą Leszek Winder, Apostolis Anthimos, Antoni Gralak i Krzysztof Ścierański. Wykonuje muzykę opartą na improwizacji, łączącą elementy jazzu i jazz-rocka[9].

Działalność organizatorska

W 1992 roku Winder przejął chorzowską Leśniczówkę, mieszczącą się w Parku Śląskim. Po remoncie obiekt stał się miejscem koncertów i spotkań muzyków, w tym regularnych jam sessions. Klub odegrał istotną rolę w działalności śląskiego środowiska bluesowego[1][10].

W 2002 roku powołał Śląskie Stowarzyszenie Artystów i Twórców SAT, którego działalność wiąże się z promocją muzyki i wspieraniem środowiska artystycznego regionu[10].

Był inicjatorem i organizatorem przedsięwzięć muzycznych, m.in. cyklu Super Session, Śląskiego Brzmienia i Festiwalu Gitary Elektrycznej. Angażował się także w organizację koncertów i wydarzeń bluesowych na Śląsku[2].

W 2018 roku ukazała się jego książka Śląski blues, poświęcona historii śląskiego środowiska muzycznego. W 2026 roku nakładem GAD Records opublikowano jej drugie, poszerzone i zaktualizowane wydanie[10].

Nagrody i wyróżnienia

  • 1981 – dwie Złote Płyty dla zespołu Krzak: za album Blues Rock Band i minialbum Ściepka[5][4].
  • 2005 – zwycięstwo w kategoriach gitarzysta rockowy i gitarzysta bluesowy w plebiscycie „Gitary Top 2005”; album 3 Numer Błędowski-Winder Band uzyskał pierwsze miejsce w kategorii rockowej płyty gitarowej[6].
  • 2006 – pierwsze miejsce w kategorii gitara w plebiscycie „Blues Top 2005”[11].
  • 2008 – uhonorowany tabliczką w Białostockiej Alei Bluesa[12].
  • 2009 – odcisk dłoni w Alei Gwiazd Bluesa w Sławie[13].
  • 2011 – Nagroda Prezydenta Miasta Chorzowa za osiągnięcia w dziedzinie kultury[11].
  • 2012 – album zespołu Krzak 4 Basy otrzymał Fryderyka w kategorii Album Roku – Blues. Nagrodę przyznano zespołowi za album, nie Winderowi indywidualnie[14].
  • 2014 – pierwsze miejsce w kategorii gitarzysta roku w plebiscycie „Blues Top 2013”[15].
  • 2015 – Nagroda Prezydenta Miasta Katowice w dziedzinie kultury[16].
  • 2026 – pierwsze miejsce w kategorii gitarzysta roku w plebiscycie „Blues Top 2025”[17].
  • 2026 – gwiazda w katowickiej Alei Gwiazd Bluesa; odsłonięcie odbyło się 15 kwietnia[18].

Dyskografia

Poniższe zestawienie obejmuje albumy, nagrania zespołowe, gościnne i kompilacyjne z udziałem Leszka Windera. W przypadku części dawnych wydań katalogi fonograficzne podają rozbieżne daty publikacji[19][20].

Albumy solowe i autorskie

  • 1985 – Blues Forever
  • 2000 – Trzy Basy
  • 2000 – Live in Leśniczówka
  • 2000 – Śląski Blues
  • 2015 – Leszek Winder 3B
  • 2023 – Kwartet Spontaniczny
  • 2025 – Kwartet Spontaniczny 2

Krzak

  • 1979 – Muzyka Młodej Generacji (kaseta; nagrania zespołów Krzak, Kombi i Exodus)
  • 1979 – Przewrotna Samba / Dla Fredka (singel)
  • 1980 – Funky 608 D / Kołysanka dla Maciusia (singel)
  • 1980 – Czakuś (singel)
  • 1981 – Ściepka (EP)
  • 1979 – Blues Rock Band
  • 1982 – Paczka
  • 1983 – Krzak’i
  • 1987 – Ostatni koncert
  • 1992 – No 5 Live
  • 2000 – Blues Rock Band Live
  • 2002 – Live in Waltrop (nagranie koncertowe z 2001 roku)
  • 2006 – Radio Concert
  • 2006 – Pamięci Skiby. Jarocin 1983
  • 2007 – Live 1980–2007 (DVD)
  • 2008 – Extrim
  • 2008 – Extrim de luxe
  • 2011 – 4 Basy (CD; wydanie winylowe ukazało się w 2018 roku)
  • 2012 – 11.11.11 (DVD)
  • 2013 – Experience
  • 2025 – Krzak Blues Rock Band +
  • 2026 – Pomarańczowy Kartofel

Bezdomne Psy

  • 1988 – Bezdomne Psy
  • 2006 – Bezdomne Psy + bonusy (wznowienie)
  • 2006 – Leszek Winder – Bezdomne Psy

Błędowski-Winder Band

  • 2004 – 3 Numer

Śląska Grupa Bluesowa

  • 2005 – Bo takie są dziewczyny (Jan „Kyks” Skrzek i Śląska Grupa Bluesowa)
  • 2009 – Pełnia słońca
  • 2013 – Blues Night (DVD)
  • 2014 – Kolory bluesa
  • 2022 – Tu i teraz (CD i LP)
  • 2026 – Live

Czarny Pies

  • 2016 – Czarny Pies
  • 2017 – HRPP Live Session 30.05.2016
  • 2020 – Third Obsession (LP; wydanie CD ukazało się w 2021 roku)

Nagrania gościnne i współpraca z innymi wykonawcami

  • 1985 – Dżem, Cegła
  • 1989 – Józef Skrzek, Leszek Winder, Michał Giercuszkiewicz i Ryszard Riedel, Live
  • 1989 – Jan „Kyks” Skrzek i Bezdomne Psy, Kyksówka blues
  • 1992 – Jan „Kyks” Skrzek i Bezdomne Psy, Nowy Świat Blues
  • 1997 – Jan „Kyks” Skrzek, Modlitwa bluesmana w pociągu
  • 2003 – All Stars Band, Dla Kawy
  • 2004 – Rita, Pieśń na cztery gitary
  • 2007 – Józef Skrzek, Serce górala i Groń
  • 2007 – Józef Skrzek, Viator
  • 2010 – Józef Skrzek, Live
  • 2012 – Elżbieta Mielczarek, ElaEla
  • 2012 – Ergo, Odgłosy
  • 2015 – Cree, Heartbreaker
  • 2015 – Legendy Polskiej Gitary
  • 2015 – B.B. King Tribute – W hołdzie Królowi Bluesa
  • 2015 – Jan „Kyks” Skrzek In Memoriam
  • 2020 – Michał „Gier” Giercuszkiewicz, Wolność
  • 2021 – Michał Kielak, Unique
  • 2021 – Michał „Gier” Giercuszkiewicz, Bieszczady
  • 2024 – Michał Kielak, Keys In My Pocket

Kompilacje i albumy zbiorowe

  • 1987 – Music from Poland Midem ’87
  • 1999 – Rysiek
  • 2008 – Kawa Blues
  • 2008 – Antologia Polskiego Bluesa
  • 2009 – Antologia Polskiego Bluesa 2
  • 2010 – Blues Made in Poland
  • 2010 – Polskie Dzieci Kwiaty – Odlot
  • 2011 – Antologia Polskiego Bluesa 3
  • 2012 – The Best Blues… Ever!
  • 2013 – Tribute to Skiba

Przypisy

  1. ↑ a b c d Leszek Winder. Szlak Śląskiego Bluesa. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  2. ↑ a b c d Michał Kass: Leszek Winder – wywiad. Rock Area, 29 listopada 2024. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  3. ↑ Krzak. Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  4. ↑ a b Leszek Winder. TopGuitar. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  5. ↑ a b Bluesonalia 2026 w Koninie. Ania Rusowicz, Krzak i międzynarodowe gwiazdy na jednej scenie. LM.pl. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  6. ↑ a b Gitary Top 2005. Onet, 12 lipca 2005. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  7. ↑ a b Leszek Winder (Czarny Pies). Magazyn Gitarzysta, 22 sierpnia 2017. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  8. ↑ Czarny Pies – Third Obsession. JazzPRESS, 24 maja 2021. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  9. ↑ Leszek Winder – Kwartet Spontaniczny. Magazyn Gitarzysta. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  10. ↑ a b c Piotr Majewski: Leszek Winder. 70. urodziny. ZAiKS, 11 czerwca 2024. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  11. ↑ a b Bies Czad Blues 2013 – Śląska Grupa Bluesowa. Bies Czad Blues. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  12. ↑ Nowe tabliczki w Alei Bluesa. Urząd Miejski w Białymstoku. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  13. ↑ Las, Woda & Blues – Aleja Gwiazd Bluesa. Wratislavia. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  14. ↑ Fryderyk 2012 – laureaci [online], Związek Producentów Audio-Video [dostęp 2026-11-03] (pol.).
  15. ↑ Bluesonline – wyniki plebiscytu Blues Top 2013. Bluesonline.pl. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  16. ↑ Nagrody Prezydenta Miasta w dziedzinie kultury [online], Urząd Miasta Katowice, „Nasze Katowice”, październik 2015 [dostęp 2026-11-03] (pol.).
  17. ↑ Ogłoszenie laureatów „Blues Top 2025”. COMTV, 27 stycznia 2026. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  18. ↑ Leszek Winder ma swoją gwiazdę w Alei Gwiazd Bluesa w Katowicach. wKatowicach.eu, 15 kwietnia 2026. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  19. ↑ Leszek Winder – dyskografia. MusicBase. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).
  20. ↑ Krzak – dyskografia. Winyle Online. [dostęp 3 listopada 2026]. (pol.).

Bibliografia

  • Leszek Winder, Śląski blues, Śląskie Stowarzyszenie Artystów i Twórców, 2018, ISBN 978-83-937340-2-3.
  • Leszek Winder, Śląski blues, wydanie drugie, poszerzone, GAD Records, 2026, ISBN 978-83-61637-31-8.