Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Linoleum


Linoleum
Linoleum z około 1950 roku

Linoleum – materiał otrzymywany przez jednostronne pokrycie tkaniny jutowej zabarwioną masą uzyskaną z utlenionego oleju lnianego, mączki drzewnej lub korkowej (wypełniacze), żywice naturalne pozyskiwane z drzew iglastych i kalafonii (zmiękczacz) oraz podkładu z juty], od spodu pokryty farbą lakową[1][2][3].

Linoleum zostało wynalezione przez Anglika, Fredericka Waltona w 1863 roku, który uruchomił fabrykę wykładzin podłogowych[4]. W latach 90. XIX wieku linoleum drukowano już w wielu wzorach a jednym z najpopularniejszych był wzór „marmurkowy”.
Linoleum jest sprężyste, odporne na ścieranie[1][2], nie przepuszczające wody[2]. Wykorzystywane jest głównie jako wykładzina podłogowa[1], ale również jako materiał na matryce linorytowe[5] oraz do wykańczania powierzchni meblowych[6].

Właściwości

Linoleum to bardzo wytrzymała wykładzina podłogowa, stosowana w miejscach intensywnie użytkowanych[3]:

  • w kuchniach i przedpokojach
  • w obiektach użyteczności publicznej, na przykład w szpitalach.

Linoleum charakteryzuje się dużą odpornością na obciążenia, zużycie oraz długowiecznością. Jest higieniczne i łatwe w pielęgnacji oraz odporne na działanie światła. Można je stosować w pomieszczeniach z ogrzewaniem podłogowym oraz w pomieszczeniach z meblami na kółkach. Jest odporne na tłuszcze i oleje, żar z papierosów, a przy krótkotrwałym kontakcie – także na słabe kwasy. Po ułożeniu linoleum wykazuje trwałe właściwości antystatyczne i bakteriobójcze[3].

Pielęgnacja

W celu utrzymania linoleum w dobrym stanie zaleca się[3]:

  • W warunkach domowych podłogę z linoleum wystarczy zamiatać lub odkurzać (w zależności od stopnia zabrudzenia), a w przypadku większych zanieczyszczeń – przemywać na mokro. Podczas mycia – niezależnie od rodzaju wykładziny – należy unikać nadmiaru wody; wystarczy przetrzeć powierzchnię lekko wilgotną szmatką (tzw. mycie „na wilgotno”) z dodatkiem łagodnego środka czyszczącego.
  • Zaleca się do wody używanej do mycia podłogi regularne dodawanie środka pielęgnacyjnego, który tworzy dodatkową warstwę ochronną, która zużywa się podczas eksploatacji, chroniąc tym samym właściwą powierzchnię linoleum. Ponadto nadaje on podłodze delikatny połysk i odświeża jej wygląd.
  • W zależności od producenta, nowo ułożone podłogi są woskowane lub zabezpieczane preparatem pielęgnacyjnym nakładanym maszynowo. Jeśli z biegiem czasu na linoleum pojawią się tzw. ścieżki komunikacyjne (widoczne ślady częstego użytkowania), można przeprowadzić gruntowne czyszczenie podłogi, a następnie – wzorując się na procesie pierwszej konserwacji – odnowić całą powierzchnię (w przypadku powierzchni woskowanych możliwe jest również odnowienie tylko wybranych fragmentów).

Na początku XX wieku wprowadzono linoleum na podkładzie z filcu pod nazwą handlową congoleum i produkująca je firma Congoleum Co. była ich wiodącym producentem[7]. W drugiej połowie XX wieku wykładziny PCW, jako tańsze w produkcji, niemal całkowicie zastąpiły linoleum. Nazwa wciąż jednak funkcjonuje, ponieważ Walton nie zdążył zarejestrować nazwy jako zastrzeżonego znaku towarowego[4].

Wzrastającą świadomość ekologiczna w latach 80. XX wieku wywołała dyskusję na temat substancji zmiękczających w PCV. Linoleum jako naturalna wykładzina podłogowa została odkryta na nowo. Obecnie linoleum jest coraz częściej stosowane w szkołach, szpitalach, biurach oraz w budownictwie mieszkaniowym. Ponadto, już od lat 90. XIX wieku, z powodzeniem nadal wykorzystuje się je w sztuce jako materiał do tworzenia linorytów[6].

Przypisy

  1. ↑ a b c Nowa encyklopedia PWN. T. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s.755, ISBN 83-01-11966-7
  2. ↑ a b c Witold Szolginia: Architektura. Encyklopedia mini. Warszawa: Wydawnictwa Czasopism i Książek Technicznych SIGMA NOT, 1992, s. 203
  3. ↑ a b c d Linoleuminfo. web.archive.org. [dostęp 2026-11-11]. (niem.).
  4. ↑ a b Maciej Baczak, Sławomir Łotysz, Dariusz Machla: 1000 wynalazków, czyli historia ludzkiej pomysłowości. Bielsko Biała: Wydawnictwo Dragon, 2020, s. 175, ISBN 978-83-8172-554-5
  5. ↑ Władysław Kopaliński: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1989, s.304, ISBN 83-214-0570-3
  6. ↑ a b Linoleum - Revival eines Bodenbelag-Großvaters. mittelstandspreis.com. [dostęp 2026-11-11]. (niem.).
  7. ↑ History. congoleum.com. [dostęp 2026-11-11]. (niem.).