Maks Bryn
| Imię i nazwisko |
Maks Brin |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
16 lipca 1884 |
| Data i miejsce śmierci |
ok. 1940−1943 |
| Zawód |
aktor |
| Zespół artystyczny | |
| Stary Teatr Wielki w Łodzi Teatr Wenus w Warszawie Teatr Scala w Łodzi Teatr Eldorado | |
Maks Bryn, także Brin (ur. 16 lipca 1884 w Łodzi, zm. ok. 1940−1943) – żydowski aktor teatralny i filmowy, występujący w produkcjach w języku jidysz.
Życiorys
Pochodził z rodziny religijnej. Uczęszczał do chederów oraz do szkoły prywatnej, następnie pracował w przemyśle[1]. Występował także jako śpiewak w Teatrze Apollo[1].
Od 1905 roku grywał małe role w Teatrze Wielkim w Łodzi. W 1908 roku wraz z Juliuszem Adlerem uczestniczył w tournée po Imperium Rosyjskim[1]. W tym samym roku ożenił się z Rozą Bryn[2]. W 1909 roku występował m.in. w Belgii, Paryżu, Londynie i Buenos Aires. W 1913 roku występował wraz z Juliuszem Adlerem w Warszawie[1].
Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany, zbiegł jednak do Lwowa, gdzie występował do końca wojny. Następnie występował w Teatrze Wenus w Warszawie, a później w Teatrze Scala w Łodzi[1]. Po I wojnie światowej Roza Brin wyjechała do Rosji i wzięła ślub z Albertem Segalesko[2]. Wraz z Wierą Kaniewską odbył trasę do Południowej Afryki, a następnie po Ameryce Południowej. Powrócił do Polski, a około 1928 roku wyjechał ponownie, grając w Rumunii, Besarabii oraz Wiedniu[1]. W latach 1932–1939 pełnił funkcję przewodniczącego Związku Artystów Scen Żydowskich w Polsce[3].
Podczas II wojny światowej przebywał getcie warszawskim, występował wówczas w Teatrze Eldorado[4]. Był również przewodniczącym komitetu zarządzającego stołówką dla artystów[5]. Zginął najprawdopodobniej w getcie[4].
W momencie wybuchu II wojny światowej był żonaty, miał córkę. Według wspomnień Jonasa Turkowa żona i córka Bryna zostały ranne we wrześniu 1939 roku[6].
Filmografia
- 1936: Judel gra na skrzypcach – Marszelik
- 1936: Za grzechy
- 1937: Ślubowanie
- 1937: Błazen purymowy – Szames
- 1937: Weseli biedacy
- 1938: Mateczka – Szames
Przypisy
- ↑ a b c d e f Max Brin [online], www.museumoffamilyhistory.com [dostęp 2026-09-18].
- ↑ a b Roza Brin [online], www.museumoffamilyhistory.com [dostęp 2026-09-18].
- ↑ Marek Web, Organizacja i samopomoc. Z historii ruchu zawodowego aktorów żydowskich w Polsce, „Pamiętnik Teatralny”, 41 (1–4), 1992, s. 170.
- ↑ a b Maks Bryn w bazie filmpolski.pl
- ↑ Bryn Max [online], getto.pl [dostęp 2026-09-18].
- ↑ Transportują do szpitala Bersonów i Baumanów żonę i córkę Bryna ze złamaną nogą. Leżą na... [online], getto.pl [dostęp 2026-09-18].