Margaret Hamilton
Margaret Hamilton (1995) | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci |
30 września 2026 |
| Pełne imię i nazwisko |
Margaret Elaine Hamilton |
| Specjalność: informatyka | |
| Alma Mater |
Uniwersytet Michigan, Earlham College |
| informatyk, inżynier oprogramowania | |
| uczelnia |
Projekt SAGE w Lincoln Lab |
| Okres zatrudn. |
1961–1963 |
| agencja kosmiczna | |
| firma |
Higher Order Software (jako dyrektor zarządzająca) |
| Okres zatrudn. |
1976–1984 |
Margaret Elaine Hamilton (z domu Heafield; ur. 17 sierpnia 1936 w Paoli[1], zm. 30 września 2026 w Cambridge[2]) – amerykańska informatyczka, inżynierka oprogramowania i przedsiębiorczyni[3]. Była dyrektor ds. inżynierii oprogramowania[4] w Laboratorium Instrumentacji Massachusetts Institute of Technology. Wraz z kierowanym przez siebie zespołem opracowała oprogramowanie systemu pokładowego programu kosmicznego „Apollo”[5][6][7]. W 1986 roku założyła i została dyrektor generalną Hamilton Technologies, Inc., w Cambridge, w stanie Massachusetts. Firma została stworzona wokół systemów języka uniwersalnego opartych na jej paradygmacie Rozwoju Przed Faktem (DBTF) dla projektowania systemów i oprogramowania[8]. Stworzyła termin „inżynieria oprogramowania”, ang. software engineering[9][10].
Margaret Hamilton opublikowała ponad 130 artykułów, rozpraw i raportów o ok. 60 projektach i 6 znaczących programach, w których brała udział[11].
22 listopada 2016 roku prezydent USA Barack Obama odznaczył Margaret Hamilton Medalem Wolności[12][13] za jej pracę, która doprowadziła do opracowania pokładowego oprogramowania lotu misji Apollo – misji NASA na Księżyc.
Życiorys

Margaret Heafield urodziła się w Paoli, w stanie Indiana, jej rodzice to Kenneth Heafield i Ruth Esther Heafield (z domu Partington). Po ukończeniu Liceum Hancock w 1954 roku studiowała matematykę na Uniwersytecie w Michigan w 1955 roku, a następnie uzyskała tytuł licencjata (bachelor of arts) z matematyki i specjalizację z filozofii z Earlham College w 1958 roku. Po ukończeniu szkoły krótko uczyła matematyki i francuskiego w szkole średniej, aby wesprzeć swojego męża w trakcie studiów na Harvardzie, a ostatecznym celem było uzyskanie dyplomu ukończenia studiów w późniejszym czasie. W końcu przeprowadziła się do Bostonu w stanie Massachusetts, z zamiarem ukończenia studiów magisterskich na Brandeis University.
Inspiracją do kontynuacji studiów z dziedziny matematyki abstrakcyjnej poza światem technologii, stanowiły postacie jej ojca, filozofa i poety, a także jej dziadka, dyrektora szkoły. Mawiała, że to właśnie oni zainspirowali ją do specjalizacji z filozofii. W 1960 roku zajęła tymczasowe stanowisko w MIT, aby opracować oprogramowanie do przewidywania pogody na komputerach LGP-30 i PDP-1 (w Marvin Minsky's Project MAC) dla profesora Edwarda Nortona Lorenza w dziale meteorologii. W tamtym czasie informatyka i inżynieria oprogramowania nie były jeszcze dyscyplinami; zamiast tego programiści nauczyli się tej pracy z praktycznym doświadczeniem.
W latach 60. pisała oprogramowanie dla MIT i Air Force Cambridge Research Laboratories[14].
Projekt SAGE
Projekt SAGE był modyfikacją projektu Whirlwind rozpoczętego przez MIT w celu stworzenia systemu komputerowego do symulacji lotów. SAGE został przekształcony w system służący do celów typowo wojskowych około 1951 roku. Dzięki siatce radarów połączonych z komputerami miał wykrywać m.in. radzieckie bombowce[15][14][16]. Hamilton pracowała nad tym systemem w latach 1961–1963 w Lincoln Lab, gdzie była jedną z programistek[15]. Pracowała wówczas na komputerze AN/FSQ-7[17].
Hamilton opowiadała o swojej pracy nad SAGE tak[17]:
Kiedy ktoś zaczynał pracę w tej organizacji, zwykle przydzielano mu program, którego nikt wcześniej nie potrafił zrozumieć ani uruchomić. Kiedy ja zaczynałam, również mi go przydzielono. Okazało się, że program był dość skomplikowany, a osoba, która go napisała, czerpała satysfakcję z tego, że wszystkie komentarze były po grecku i po łacinie. Przydzielono mi więc ten program i rzeczywiście udało mi się go uruchomić. Co więcej, wyniki również drukował po łacinie i po grecku. Byłam pierwszą osobą, której udało się go uruchomić.
Hamilton wspominała również, że to właśnie przy pracy nad SAGE zaczęła rozumieć wagę jakości oprogramowania, a w szczególności stabilności działania. Zawieszenie się programu powodowało uruchomienie alarmu, który widzieli inni programiści i operatorzy systemu SAGE[15].
NASA
W 1963 roku wróciła do pracy na uczelni MIT, pomagając w pracach nad systemem do badania pogody[14]. Dzięki temu powrotowi miała później okazję dołączyć do zespołu programistów pracujących w ramach MIT Instrumentation Laboratory, którzy już od 1961 roku zajmowali się misjami z programu Apollo. Gdy zaczynała, misje były jeszcze na etapie przygotowywania bezzałogowego lądowania. Jej pierwszy program był związany z tablicami punktów orientacyjnych na Księżycu. Już po starcie misji okazało się, że tabele zostały wprowadzone odwrotnie niż powinny. Mimo tego misja przebiegła pomyślnie[17][18].
Jak wspominała, przy kolejnej misji nadal był traktowana jak początkująca programistka i według niej dlatego przydzielono jej wykonanie programu, który był programem awaryjnym i jako taki nie miał być nigdy uruchomiony. Nawet nazwała ten program „Forget it” (dosł. „Zapomnij o tym”). Program okazał się jednak kluczowy, kiedy niespodziewany scenariusz wydarzył się i Hamilton została ekspertką, a sterowanie zostało przekazane do „Forget it”[17].

W późniejszym czasie Hamilton przewodziła zespołowi programistów, który był odpowiedzialny za pisanie kodu dla komputera pokładowego w programie Apollo oraz testowanie i certyfikację różnych elementów programu[19][20]. Zespół został przez nią nazwany Software Engineering Division, co jest o tyle nietypowe, że dziedzina software engineering (inżynieria oprogramowania) jeszcze wówczas nie istniała; koledzy żartowali z niego. Były to wszak początki programowalnych komputerów i procesy związane z tworzeniem oprogramowania dopiero powstawały[10][17].
W pracy dla NASA zajmowała się przede wszystkim projektowaniem oprogramowania systemowego, wykrywaniem i obsługą błędów oraz zapewnianiem niezawodności. Wraz z zespołem opracowywała mechanizmy związane z szeregowaniem priorytetowym i przetwarzaniem asynchronicznym. Zajmowała się również testowaniem end-to-end oraz mechanizmami wspomagania decyzji człowieka, w tym wyświetlaniem komunikatów o wysokim priorytecie. Opracowane pod jej kierownictwem rozwiązania odegrały istotną rolę podczas lądowania załogowej misji Apollo 11, kiedy to komputer pokładowy, mimo przeciążenia, pomógł w ukończeniu misji[21][22].
Dziedzictwo

Kod misji Apollo został odtajniony i w lipcu 2016 trafił do GitHub-a[23]. Zajmuje nieco ponad 3 MB[24].
Nagrody
- W 1986 roku otrzymała nagrodę Augusty Ady Lovelace od Stowarzyszenia Kobiet Ery Komputeryzacji[25]. Nagroda ta przyznawana jest osobom, które wyróżniły się w jednym (lub obu) z obszarów: 1. Wybitne naukowe i techniczne osiągnięcia i 2. Wyjątkowa zasługi dla społeczności informatyków poprzez swoje osiągnięcia i wkład w sprawie kobiet w informatyce[26].
- W 2003 roku otrzymała od NASA Nagrodę za Wybitny Czyn w Przestrzeni Kosmicznej (ang. NASA Exceptional Space Act Award) w uznaniu jej wkład naukowy i techniczny w misję Apollo[21].
- W 2009 roku otrzymała Nagrodę dla Wybitnych Absolwentów Earlham College[25].
- W 2016 roku została laureatką prezydenckiego Medalu Wolności, najwyższego odznaczenia cywilnego w Stanach Zjednoczonych[27].
Publikacje
- M. Hamilton, Inside Development Before the Fact, cover story, Special Editorial Supplement, 8ES-24ES. Electronic Design, Apr. 1994.
- M. Hamilton, 001: A Full Life Cycle Systems Engineering and Software Development Environment, cover story, Special Editorial Supplement, 22ES-30ES. Electronic Design, Jun. 1994.
- M. Hamilton, Hackler, W.R., Deeply Integrated Guidance Navigation Unit (DI-GNU) Common Software Architecture Principles (revised dec-29-2004), DAAAE30-02-D-1020 and DAAB07-98-D-H502/0180, Picatinny Arsenal, NJ, 2003–2004.
- M. Hamilton and W.R. Hackler, Universal Systems Language for Preventative Systems Engineering, Proc. 5th Ann. Conf. Systems Eng. Res. (CSER), Stevens Institute of Technology, Mar. 2007, paper #36.
- M. Hamilton and W.R. Hackler, A Formal Universal Systems Semantics for SysML, 17th Annual International Symposium, INCOSE 2007, San Diego, CA, Jun. 2007.
- M. Hamilton and W.R. Hackler, Universal Systems Language: Lessons Learned from Apollo, IEEE Computer, Dec. 2008.
Przypisy
- ↑ K. Wayne 2011 ↓.
- ↑ Margaret Hamilton, computing pioneer who led software development for the Apollo program, dies at 90 [online], MIT News | Massachusetts Institute of Technology, 7 października 2026 [dostęp 2026-10-08] (ang.).
- ↑ Wasielewska 2020 ↓, s. 32.
- ↑ „NASA Software Engineering Division/Code 580”.
- ↑ NASA Office of Logic Design „About Margaret Hamilton” (Last Revised: February 03, 2010).
- ↑ To dzięki tej genialnej matematyczce astronauci bezpiecznie wracali z kosmosu, „Business Insider”, 25 sierpnia 2016 [dostęp 2016-11-23] (pol.).
- ↑ Aleksandra Bulaczek, Kobiety w branży IT, „gazetalubuska.pl” [dostęp 2016-11-23].
- ↑ M. Hamilton, W.R. Hackler (December 2008).
- ↑ NASA – NASA Engineers and Scientists-Transforming Dreams Into Reality [online], www1.nasa.gov [dostęp 2026-10-08] [zarchiwizowane z adresu 2010-06-29] (ang.).
- ↑ a b Lori Cameron, First Software Engineer [online], IEEE Computer Society, 5 października 2018 [dostęp 2026-10-08] (ang.).
- ↑ About Margaret Hamilton [online], klabs.org, 2010 [dostęp 2018-03-26] [zarchiwizowane z adresu 2026-10-02] (ang.).
- ↑ Wasielewska 2020 ↓, s. 31.
- ↑ Piękny gest Obamy na koniec kadencji. Medale Wolności dla Michaela Jordana, Roberta De Niro, Diany Ross i.... gazeta.pl, 2016-11-23. [dostęp 2016-11-23].
- ↑ a b c Tiffany K. Wayne, American women Science since 1900 [online], archive.org, 2011, s. 506–507 [dostęp 2026-10-08].
- ↑ a b c Dag Spicer, 2017 CHM Fellow Margaret Hamilton [online], CHM, 27 kwietnia 2017 [dostęp 2026-10-08] (ang.).
- ↑ SAGE: Semi-Automatic Ground Environment Air Defense System | MIT Lincoln Laboratory [online], www.ll.mit.edu [dostęp 2026-10-08].
- ↑ a b c d e Margaret Hamilton’s introduction, [w:] Apollo Guidance Computer History Project, authors.library.caltech.edu, 27 lipca 2001 [dostęp 2018-03-26] [zarchiwizowane 2009-10-16] (ang.).
- ↑ Maia Weinstock, Scene at MIT: Margaret Hamilton’s Apollo code [online], MIT News | Massachusetts Institute of Technology, 17 sierpnia 2016 [dostęp 2026-10-08] (ang.).
- ↑ NASA – NASA Engineers and Scientists-Transforming Dreams Into Reality, nasa.gov [dostęp 2018-03-26] [zarchiwizowane 2023-04-10] (ang.).
- ↑ David G. Hoag, The history of Apollo on-board guidance, navigation, and control, klabs.org, Cambridge 1976 [zarchiwizowane 2005-02-26].
- ↑ a b Michael Braukus, NASA – NASA Honors Apollo Engineer [online], www.nasa.gov [dostęp 2026-10-08] [zarchiwizowane z adresu 2003-09-06] (ang.).
- ↑ Scene at MIT: Margaret Hamilton’s Apollo code [online], MIT News | Massachusetts Institute of Technology, 17 sierpnia 2016 [dostęp 2026-10-08] (ang.).
- ↑ Wojciech Brzeziński, Odtajniono kod programu misji na Księżyc, „Tygodnik Powszechny”, www.tygodnikpowszechny.pl, 18 lipca 2016 [dostęp 2016-11-23].
- ↑ Original Apollo 11 Guidance Computer (AGC) source code for the command and lunar modules...
- ↑ a b 2009 Outstanding Alumni and Distinguished Service Awards [online], Earlham Collage [dostęp 2019-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2020-09-28] (ang.).
- ↑ „Ada Lovelace Awards”.
- ↑ „President Obama Names Recipients of the Presidential Medal of Freedom”.
Bibliografia
- Tiffany K. Wayne: American Women of Science Since 1900. ABC-CLIO, 2011. ISBN 1-59884-158-0.
- Karolina Wasielewska: Cyfrodziewczyny. Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2020. ISBN 978-83-66232-87-7.