Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Marian Chilewski


Marian Chilewski
Ilustracja
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Pełne imię i nazwisko

Marian Adam Chilewski

Data i miejsce urodzenia

10 maja 1892
Leńcze Górne

Data i miejsce śmierci

27 listopada 1939
Băile Herculane

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

Biuro Personalne MSWojsk.

Stanowiska

szef biura

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia

Marian Adam Chilewski (ur. 10 maja 1892 w Leńczach Górnych, zm. 27 listopada 1939 w Băile Herculane) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 10 maja 1892 we wsi Leńcze Górne, w ówczesnym powiecie wadowickim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Alojzego, agronoma, i Franciszki z Pawlikowskich[1][2]. Uczył się w c. k. Gimnazjum IV (Realnym) w Krakowie, w którym w czerwcu 1911 złożył maturę[3]. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie 28 listopada 1913 zaliczył pierwsze rigorosum[2]. 1 września 1912 wstąpił do Związku Strzeleckiego[1].

6 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich[1]. Walczył w szeregach 4 kompanii V batalionu I Brygady Legionów Polskich[4]. Awansował na sierżanta[4]. 25 października 1915 został ranny pod Kuklami[4][1]. 28 kwietnia 1916 został mianowany chorążym, a 1 listopada tego roku awansowany na podporucznika piechoty[5]. 4 lipca 1916 wyróżnił się w bitwie pod Kostiuchnówką[2]. 30 września 1917, po kryzysie przysięgowym, został wcielony do armii austro-węgierskiej, w której służył do 30 października 1918[1].

18 listopada 1918 wstąpił do batalionu strzelców krakowskich[1]. Dowodził kompanią na wojnie z Ukraińcami[1]. 12 stycznia 1919 został ranny pod Bartatowem[1]. W czasie wojny z bolszewikami walczył jako dowódca III batalionu 5 pułku piechoty Legionów[1]. 15 lipca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[6]. Rozkazem Dowództwa 2 Armii nr 1517/I został mu przyznany order Virtuti Militari[1]. 10 września 1920 ówczesny dowódca 5 pp Leg., podpułkownik Stanisław Skwarczyński sporządził wniosek na odznaczenie orderem Virtuti Militari[1].

W 1921 pełnił służbę w 85 pułku piechoty na stanowisku kierownika wyszkolenia[7]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 268. lokatą w korpusie oficerów piechoty[8][9]. 10 lipca tego roku został przeniesiony do 86 pułku piechoty i zatwierdzony na stanowisku pełniącego obowiązki zastępcy dowódcy pułku[10]. Później wrócił do 85 pp na takie same stanowisko[11]. 1 grudnia 1924 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika z dniem 15 sierpnia 1924 i 72. lokatą w korpusie oficerów piechoty[12][13][14]. Po awansie został zatwierdzony na stanowisku zastępcy dowódcy 85 pp[15][16]. Od 20 maja 1926 do 25 maja 1928 pełnił obowiązki komendanta Oficerskiej Szkoły Piechoty w Warszawie (od 28 września 1926 w Ostrowi Mazowieckiej)[17]. Następnie został przeniesiony do 58 pułku piechoty w Poznaniu na stanowisko dowódcy pułku[18][19][20]. 10 listopada 1930 prezydent RP nadał mu stopień pułkownika ze starszeństwem z 1 stycznia 1931 i 9. lokatą w korpusie piechoty[21][22]. W październiku 1935 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu[23]. W 1938 został mianowany szefem Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie[24]. Po 17 września 1939 znalazł się w Królestwie Rumunii[2]. Zmarł 27 listopada 1939 w Băile Herculane[2][25][23].

Był żonaty z Marią Czarnecką (ur. 1897), z którą miał córkę Danutę (ur. 1927)[1][26].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Marian Chilewski. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.57-4821 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-10-24].
  2. ↑ a b c d e f Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 : Chilewski Marian Adam. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2024-10-24].
  3. ↑ Sprawozdanie 1911 ↓, s. 85-86.
  4. ↑ a b c V Lista strat 1916 ↓, s. 6.
  5. ↑ Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 22.
  6. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 21 lipca 1920, s. 599.
  7. ↑ Waligóra 1928 ↓, s. 448.
  8. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 31.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 401.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922, s. 544.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 370.
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924, s. 732.
  13. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 344.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 165.
  15. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 321.
  16. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925, s. 276.
  17. ↑ Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 339, 348, 350, 352, 354, 411, 413.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 24 lipca 1928, s. 194, 218.
  19. ↑ a b Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 72.
  20. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 586.
  21. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1930, s. 323.
  22. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 18.
  23. ↑ a b Mijakowski 2017 ↓, s. 84.
  24. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 431.
  25. ↑ Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2024-10-24].
  26. ↑ Kartoteka ewidencji ludności 1870–1931. Archiwum Państwowe w Poznaniu. [dostęp 2024-10-24]..
  27. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 26 lutego 1921, s. 340.
  28. ↑ Bąbiński 1929 ↓, s. 80.
  29. ↑ Bojczuk i Dusińska 2024 ↓, s. 78.
  30. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 87, poz. 137 (ISAP).
  31. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 360.
  32. ↑ M.P. z 1935 r. Nr 258, poz. 308 (ISAP).
  33. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 11 listopada 1935, s. 121.
  34. ↑ a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 8.
  35. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 16 września 1922, s. 670, jako mjr Stefan Chilewski.
  36. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 19 marca 1931, s. 67.
  37. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 390.

Bibliografia