Marian Murman
| Data i miejsce urodzenia |
21 lipca 1922 |
|---|---|
| Data śmierci |
5 maja 2008 |
| Zawód, zajęcie |
artysta fotograf |
| Narodowość |
polska |
Marian Murman (ur. 21 lipca 1922 w Iwoniczu-Zdroju, zm. 5 maja 2008)[1] – polski artysta fotograf, uhonorowany tytułem Artiste FIAP (AFIAP)[2]. Członek rzeczywisty Okręgu Gdańskiego Związku Polskich Artystów Fotografików[3]. Członek honorowy Gdańskiego Towarzystwa Fotograficznego[4].
Życiorys
Urodził się w rodzinie Ludwika (1880–1966) i Anny z Warchołów (1890–1969)[1]. Ukończył Szkołę Sztuk Plastycznych, obecnie (od 1959) Zespół Szkół Plastycznych im. Antoniego Kenara w Zakopanem oraz niepełne studia na Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie[2] pod kierunkiem prof. Andrzeja Pronaszki[5].
Związany z pomorskim środowiskiem fotograficznym, mieszkał i pracował w Gdańsku – fotografował od lat dziecięcych[2][3]. Początkowo prowadził własny zakład fotograficzny, kolejno – w 1966 podjął pracę kierownika w Zakładach Spółdzielczych Fotoplastyka, później był wykładowcą fotografii w ówczesnej Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych – obecnej (od 1996) Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku[2]. Miejsce szczególne w jego twórczości zajmowała fotografia architektury (w dużej części Gdańska), fotografia dokumentalna oraz fotografia krajoznawcza[2].
Marian Murman był autorem i współautorem wielu wystaw fotograficznych[2]; indywidualnych, zbiorowych, pokonkursowych. Brał aktywny udział w Międzynarodowych Salonach Fotograficznych, organizowanych (m.in.) pod patronatem FIAP, zdobywając wiele akceptacji, wyróżnień, dyplomów, listów gratulacyjnych[2]. Był członkiem Gdańskiego Towarzystwa Fotograficznego, w czasie późniejszym został członkiem honorowy GTF[2]. W 1963 został przyjęty w poczet członków Okręgu Gdańskiego Związku Polskich Artystów Fotografików[3][2][6]. W 1968 został uhonorowany tytułem Artiste FIAP (AFIAP), przyznanym przez Międzynarodową Federację Sztuki Fotograficznej FIAP[2]. W 1983 został uhonorowany Dyplomem United Nations Industrial Development Organization[2].
Jego fotografie mają w swoich zbiorach – Archiwum Państwowe w Gdańsku oraz Fototeka Związku Polskich Artystów Fotografików[2][7][8].
Był mężem Dżemili Smajkiewicz-Murman, ojciec Adama[9][10].
Zmarł 5 maja 2008, pochowany na starym cmentarzu w Iwoniczu-Zdroju[11] (sektor 3-12-26)[1].
Publikacje (albumy)
- Gdańsk, jego dzieje i kultura
- Gdańsk – Przeszłość i Współczesność
- Dwór Artusa w Gdańsku
- Liberi Gedanens
Źródło:[2].
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Prezydium WRN w Szczecinie na V Salonie Fotografiki Polski Północnej „Złocisty Jantar” w Pawilonach Wystawowych BWA w Sopocie (1970)[12]
- Brązowy Medal Biennale Fotografiki Krajów Bałtyckich (1971)[13]
- Nagroda Ministra Żeglugi na VI Salonie Fotografiki Polski Północnej „Złocisty Jantar” w Gdańsku (1972)[14]
- I nagroda w Ogólnopolskim Konkursie Fotograficznym Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki w Gdańsku na temat Portu Północnego (1973)[15]
- I nagroda II etapu Ogólnopolskiego Konkursu Fotograficznego „Port Północny” (1975)[16]
- Srebrny Medal na Międzynarodowym Biennale Fotomontażu w Grudziądzu (1979)
- „Srebrny dysk” - nagroda na Międzynarodowej Wystawie „Świat w sporcie” w Ulm (1985)[17]
Przypisy
- ↑ a b c Cmentarze komunalne w Gminie Iwonicz-Zdrój [online], iwoniczzdroj.grobonet.com [dostęp 2025-09-23].
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Fototeka ZPAF: Marian Murman [online], 16 listopada 2018 [dostęp 2018-11-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-16].
- ↑ a b c Związek Polskich Artystów Fotografików [online], 25 maja 2018 [dostęp 2018-11-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-05-25].
- ↑ Członkowie – GTF [online], 28 lipca 2018 [dostęp 2018-11-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-28].
- ↑ Dawna Oliwa [online], www.dawnaoliwa.pl [dostęp 2025-09-23].
- ↑ 60 lat ZPAF w Gdańsku [online], 16 listopada 2018 [dostęp 2018-11-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-16].
- ↑ Digitalizacja zbiorów ZPAF [online], 16 listopada 2018 [dostęp 2018-11-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-16].
- ↑ Fototeka ZPAF [online], 16 listopada 2018 [dostęp 2018-11-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-16].
- ↑ Wojciech Proma, Zofia Maria Żurek - Odważyć się działać [online], Ogólnopolski Turniej Reportażu im. Wandy Dybalskiej [dostęp 2025-03-22].
- ↑ #czasnagdansk. Wirtualna wystawa fotografii Mariana Murmana [online], media.muzeumgdansk.pl, 28 maja 2020 [dostęp 2025-03-22].
- ↑ Ocalić od zapomnienia [online], 16 listopada 2018 [dostęp 2018-11-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-16].
- ↑ Architektura, plastyka, fotografika i wystawiennictwo w 1970. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 6, s. 149, 1973. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-09-23].
- ↑ Tadeusz Rogowicz, Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki - mecenat artystyczny. Laureaci nagród Biennale Fotografiki Krajów Bałtyckich, „Gdański Rocznik Kulturalny”, Nr 13, 1990, s. 166, ISSN 0860-2492 [dostęp 2025-12-29].
- ↑ Architektura, plastyka, fotografika i wystawiennictwo w 1972. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 6, s. 156, 1973. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-09-24].
- ↑ Irena Chruścińska, Kazimierz Chruściński. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1973–1974. Architektura, plastyka, fotografika i wystawiennictwo. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 7, s. 103, 1975. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-07].
- ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Plastyka, fotografika, architektura. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 251, 267, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-13].
- ↑ Miłosława Bukowska. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Plastyka. Fotografika. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 297, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-20].