Metamorfozy
Metamorfozy wyd. 1556 | |
| Autor | |
|---|---|
| Typ utworu | |
| Data powstania |
2–8 n.e. |
| Wydanie oryginalne | |
| Język | |
| Pierwsze wydanie polskie | |
| Data wydania polskiego |
1638 |
| Przekład |
Walerian Otfinowski |

Metamorfozy (także Przemiany, łac. Metamorphoseon Libri XV) – złożony z piętnastu ksiąg poemat epicki, napisany przez rzymskiego poetę Owidiusza, przedstawiający przy pomocy wątków mitologii greckiej i rzymskiej stworzenie i historię świata. Owidiusz opowiada lub wspomina 250 mitów zawierających motyw przemiany.
Utwór miał na celu stworzenie oryginalnej, rzymskiej wersji kosmogonii i był tworzony pod mecenatem Oktawiana Augusta między 2 a 8 rokiem naszej ery.
Treść
Dzieło to opowiada o powstaniu świata, zwierząt, roślin i ciał niebieskich. Księgi I–V przedstawiają najstarsze mity – od chaosu przez potop, cztery wieki ludzkości, pożar świata do czasów tebańskich. Księgi VI–X obejmują mity dotyczące Herkulesa. Od księgi XI zaczynają się mity trojańskie, italskie i rzymskie. Owidiusz wzorował się na pisarzach greckich: Kallimachu, Eratostenesie, Nikanderze z Kolofonu, Parteniosie z Nikai oraz rzymskich: Katullusie, Cynnie, Macerze.
Wydania polskie
Przekłady staropolskie:
- „Księgi Methamophoseon, to jest Przemian” tłum. Walerian Otfinowski, podczaszy ziemi sandomierskiej, wyd. Kraków 1638,
- Metamorphoseon, to jest Przeobrażenia ksiąg piętnaście, Jakub Żebrowski (tłum.), Kraków 1636.
- P. Owidiusza Nazona Metamorphoseon, to jest, Przeobrazenia, kśiąg piętnaśćie, przekłádánia in verse J. Zebrowskiego. 1821
- Bruno Kiciński, Poezye Brunona hrabi Kicińskiego, Warszawa 1845, tom VII P. Owidjusza Nazona „Przemiany” poema w XV pieśniach z przypisami objaśniającemi, przekładania Brunona hrabi Kicińskiego.
Współczesne tłumaczenie pt.
- Metamorfozy, Stanisław Stabryła (tłum.), Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Biblioteki Narodowej, 1995.
Zobacz też
Bibliografia
- „Przeobrażenia” Jakuba Żebrowskiego i „Przemiany” Waleriana Otwinowskiego. Dwa staropolskie przekłady „Metamorfoz” Owidiusza. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 1990. OCLC 749591748.