Mewastatyna
|
| ||
| Ogólne informacje | ||
| Charakterystyka fizyczna | ||
| biały proszek | ||
| Wzór Hilla |
C23H34O5 | |
|---|---|---|
| Masa molowa |
390,51 g/mol | |
| Identyfikacja | ||
| Numer CAS | ||
| PubChem | ||
| DrugBank | ||
| Podobne związki | ||
| Podobne związki | ||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | ||
Mewastatyna (łac. mevastatinum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny pochodzenia naturalnego z grupy laktonów. Zbudowany jest z układu zredukowanego 1-naftolu zestryfikowanego kwasem (S)-2-metylomasłowym i zawierający boczny łańcuch zakończony pierścieniem δ-walerolaktonu (od półsyntetycznego leku, simwastatyny, różni się brakiem 2 grup metylowych). Jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA oraz hamuje podziały komórkowe w fazie G1.
Historia
W 1959 w Instytucie Molekularnej Biologii Komórki i Genetyki Maxa Plancka odkryto enzym reduktazę HMG-CoA pełniący kluczową rolę w szlaku metabolicznym syntezy cholesterolu[6]. W latach 60. XX w. ustalono, iż wątroba nawet przy diecie bezcholesterolowej jest w stanie zwiększyć swoją zdolność do syntezy cholesterolu w stopniu wystarczającym na pokrycie potrzeb całego organizmu[7]. W 1973 roku[7] zespół Akira Endō po przebadaniu ponad 6 tys. szczepów bakteryjnych wykazał, że substancja ML-236B (mewastatyna) wydzielana przez Penicillium citrinum ma właściwości obniżania poziomu cholesterolu oraz lipoproteiny niskiej gęstości w surowicy zwierząt i ludzi, jednakże badania na zwierzętach wykazały jej potencjalną toksyczność. W 1976 mewastatyna (pod nazwą kompaktyna) została wyizolowana z Penicillium brevicompactum przez Aliana Browna jako potencjalny nowy lek przeciwgrzybiczy[8].
Mechanizm działania

Mechanizm działania mewastatyny opiera się na specyficznym, kompetytywnym i odwracalnym hamowaniu reduktazy HMG-CoA, co następuje natychmiast po wniknięciu do komórki wątrobowej. Skutkiem jest nasilenie transkrypcji genu kodującego receptor dla lipoprotein niskiej gęstości (LDL), wzrost liczby receptorów kodowanych przez gen na powierzchni błony komórkowej i zwiększenie wychwytu z krwi lipoprotein niskiej oraz pośredniej gęstości[9].

Zastosowania
Mewastatyna nigdy nie została zarejestrowana jako lek. W wysokich dawkach hamuje wzrost i wywiera działanie antyproliferacyjne na komórki czerniaka[10].
Przypisy
- ↑ a b Mevastatin, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB06693 [dostęp 2020-06-29] (ang.).
- ↑ a b Mewastatyna [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: M2537 [dostęp 2026-09-04].
- ↑ a b Mevastatin (Compactin) (CAS 73573-88-3) [online], Santa Cruz Biotechnology [dostęp 2014-01-22] (ang.).
- ↑ Abu T.M. Serajuddin, Sunanda A. Ranadive, Eileen M. Mahoney, Relative Lipophilicities, Solubilities, and Structure–Pharmacological Considerations of 3-Hydroxy-3-Methylglutaryl-Coenzyme A (HMG-CoA) Reductase Inhibitors Pravastatin, Lovastatin, Mevastatin, and Simvastatin, „Journal of Pharmaceutical Sciences”, 80 (9), 1991, s. 830–834, DOI: 10.1002/jps.2600800905, PMID: 1800703 [dostęp 2026-09-04] (ang.).
- ↑ A. Endo, M. Kuroda, Y. Tsujita, ML-236A, ML-236B, and ML-236C, new inhibitors of cholesterogenesis produced by Penicillium citrinium, „The Journal of Antibiotics”, 29 (12), 1976, s. 1346–1348, DOI: 10.7164/antibiotics.29.1346, PMID: 1010803 [dostęp 2026-09-04] (ang.).
- ↑ Maciej Banach, Jacek Rysz, Krzysztof J. Filipiak, Simwastatyna, Gdańsk: Via Medica, 2009, s. 2–3, ISBN 978-83-7599-118-5.
- ↑ a b Akira Endo, The discovery and development of HMG-CoA reductase inhibitors, „Journal of Lipid Research”, 33 (11), 1992, s. 1569–1582, DOI: 10.1016/S0022-2275(20)41379-3, PMID: 1464741 (ang.).
- ↑ Alian G. Brown, Terry C. Smale, Trevor J. King, Rainer Hasenkamp, Ronald H. Thompson, Crystal and Molecular Structure of Compactin, a New Antifungal Metabolite from Penicillium brevicompactum, „Journal of the Chemical Society, Perkin Transactions 1”, 11, 1976, s. 1165–1170, DOI: 10.1039/P19760001165, PMID: 945291 (ang.).
- ↑ a b Maciej Banach, Krzysztof J. Filipiak, Grzegorz Opolski, Aktualny stan wiedzy na temat statyn, Poznań: Termedia, 2013, s. 31, ISBN 978-83-63622-21-3.
- ↑ Sharon A. Glynn, Dermot O’Sullivan, Alex J. Eustace, Martin Clynes, Norma O’Donovan, The 3-hydroxy-3-methylglutaryl-coenzyme A reductase inhibitors, simvastatin, lovastatin and mevastatin inhibit proliferation and invasion of melanoma cells, „BMC Cancer”, 8 (1), 2008, art. nr 9, DOI: 10.1186/1471-2407-8-9, PMID: 18199328, PMCID: PMC2253545 (ang.).
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.