Modrolotka kozia
| Cyanoramphus cookii[1] | |||
| (G.R. Gray, 1859) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
modrolotka kozia | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
Modrolotka kozia[4] (Cyanoramphus cookii) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae). Występuje endemicznie na Wyspie Norfolk należącej do Australii.
Systematyka
Gatunek ten jako pierwszy opisał w 1859 roku brytyjski zoolog George Robert Gray, nadając mu nazwę Platycercus Cookii[2]. Autor jako miejsce typowe błędnie wskazał Nową Zelandię[2][3], w rzeczywistości była to wyspa Norfolk[3]. Obecnie gatunek jest umieszczany w rodzaju Cyanoramphus[4][5][6][7].
Systematyka gatunku jest kwestią sporną. Obecnie (2026) zwykle wyróżnia się dwa podgatunki Cyanoramphus cookii[4][5][7]:
- C. c. cookii (G.R. Gray, 1859) – modrolotka kozia
- †C. c. subflavescens Salvadori, 1891 – modrolotka pustelnicza.
Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) klasyfikuje te dwa taksony jako odrębne gatunki, a tym samym uznaje modrolotkę kozią za gatunek monotypowy[6]. Autorzy Handbook of the Birds of the World (HBW) traktowali te dwa taksony jako podgatunki modrolotki czerwonoczelnej (Cyanoramphus novaezelandiae)[8] i tak też są nadal klasyfikowane na liście ptaków świata opracowywanej przy współpracy BirdLife International z autorami HBW[9][10].
Morfologia
Długość ciała: około 30 cm, masa ciała: około 100 g[11].
Zasięg występowania
Podgatunek nominatywny jest endemitem wyspy Norfolk należącej do Australii. Wymarły podgatunek C. c. subflavescens występował endemicznie na wyspie Lord Howe, także należącej do Australii[5][7].
Biotop
Naturalnym środowiskiem modrolotki koziej są wilgotne subtropikalne lub tropikalne nizinne lasy i plantacje.
Status populacji i ochrona
Wskutek utraty środowiska naturalnego gatunek jest zagrożony wyginięciem. Populacja tego ptaka zmniejszyła się w 1994 roku do zaledwie 4 dorosłych samic i 28–33 samców, ale dzięki podjętym działaniom ochronnym liczebność wzrosła – w 2004 roku szacowano ją na 200–300, a w 2008 na 150–200 osobników. Późniejsze badania, których wyniki opublikowano w 2011 roku, sugerują jednak, że liczebność populacji znów spada, a przyczynia się do tego m.in. drapieżnictwo ze strony kotów. Obecnie cała populacja znajduje się w Norfolk Island National Park i otaczającej go strefie.
Gatunek ten jest ujęty w I załączniku konwencji waszyngtońskiej (CITES)[12].
Podgatunek C. c. subflavescens wymarł, po raz ostatni stwierdzono go w 1869 roku[5].
Przypisy
- ↑ a b Cyanoramphus cookii, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c G.R. Gray: List of the Specimens of Birds in the Collection of the British Museum. Cz. III Sect. II: Psittacidae. London: 1859, s. 13. (ang.).
- ↑ a b c d D. Lepage, Norfolk Parakeet Cyanoramphus cookii, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-10-27] (ang.).
- ↑ a b c Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Platycercini Selby, 1836 (wersja: 2026-09-26). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-10-27].
- ↑ a b c d N. Collar, D.A. Christie, P.F.D. Boesman, C.J. Sharpe, Norfolk Island Parakeet (Cyanoramphus cookii), version 1.1, [w:] Birds of the World (red. B.K. Keeney & S.M. Billerman), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2023, DOI: 10.2173/bow.noipar1.01.1 [dostęp 2026-10-27] (ang.).
- ↑ a b F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.2) [online], 2026 [dostęp 2026-10-27] (ang.).
- ↑ a b c AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2026, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2026 (ang.).
- ↑ del Hoyo, J., Elliott, A. & Sargatal, J. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 4. Sandgrouse to Cuckoos, Barcelona: Lynx Edicions, 1997, s. 371, ISBN 84-87334-22-9.
- ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2026-10-27].
- ↑ BirdLife International, Cyanoramphus novaezelandiae, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [dostęp 2026-10-27] (ang.).
- ↑ Tasman Parakeet (Cyanoramphus cookii). [w:] Parrot Encyclopedia [on-line]. World Parrot Trust. [dostęp 2020-10-07]. (ang.).
- ↑ Cyanoramphus cookii, [w:] Species+ [online], UNEP-WCMC, CITES Secretariat [dostęp 2026-10-27] (ang.).
Bibliografia
- BirdLife International, Cyanoramphus cookii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2013-09-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-09-26] (ang.).
- Boon, W., Daugherty C. & Chambers, G.. The Norfolk Island Green Parakeet and New Caledonian Red-crowned Parakeet are distinct species. „Emu”. 101, s. 113–121, 2001. (ang.).