Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Modrolotka kozia


Modrolotka kozia
Cyanoramphus cookii[1]
(G.R. Gray, 1859)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

papugowe

Rodzina

papugi wschodnie

Podrodzina

damy

Plemię

Platycercini

Rodzaj

Cyanoramphus

Gatunek

modrolotka kozia

Synonimy
  • Platycercus Cookii G.R. Gray, 1859[2]
  • Cyanoramphus novaezelandiae cookii (G.R. Gray, 1859)[1]
  • Cyanorhamphus subflavescens Salvadori, 1891[3]
  • Cyanoramphus novaezelandiae subflavescens Salvadori, 1891[3]

Modrolotka kozia[4] (Cyanoramphus cookii) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae). Występuje endemicznie na Wyspie Norfolk należącej do Australii.

Systematyka

Gatunek ten jako pierwszy opisał w 1859 roku brytyjski zoolog George Robert Gray, nadając mu nazwę Platycercus Cookii[2]. Autor jako miejsce typowe błędnie wskazał Nową Zelandię[2][3], w rzeczywistości była to wyspa Norfolk[3]. Obecnie gatunek jest umieszczany w rodzaju Cyanoramphus[4][5][6][7].

Systematyka gatunku jest kwestią sporną. Obecnie (2026) zwykle wyróżnia się dwa podgatunki Cyanoramphus cookii[4][5][7]:

  • C. c. cookii (G.R. Gray, 1859) – modrolotka kozia
  • †C. c. subflavescens Salvadori, 1891 – modrolotka pustelnicza.

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) klasyfikuje te dwa taksony jako odrębne gatunki, a tym samym uznaje modrolotkę kozią za gatunek monotypowy[6]. Autorzy Handbook of the Birds of the World (HBW) traktowali te dwa taksony jako podgatunki modrolotki czerwonoczelnej (Cyanoramphus novaezelandiae)[8] i tak też są nadal klasyfikowane na liście ptaków świata opracowywanej przy współpracy BirdLife International z autorami HBW[9][10].

Morfologia

Długość ciała: około 30 cm, masa ciała: około 100 g[11].

Zasięg występowania

Podgatunek nominatywny jest endemitem wyspy Norfolk należącej do Australii. Wymarły podgatunek C. c. subflavescens występował endemicznie na wyspie Lord Howe, także należącej do Australii[5][7].

Biotop

Naturalnym środowiskiem modrolotki koziej są wilgotne subtropikalne lub tropikalne nizinne lasy i plantacje.

Status populacji i ochrona

Wskutek utraty środowiska naturalnego gatunek jest zagrożony wyginięciem. Populacja tego ptaka zmniejszyła się w 1994 roku do zaledwie 4 dorosłych samic i 28–33 samców, ale dzięki podjętym działaniom ochronnym liczebność wzrosła – w 2004 roku szacowano ją na 200–300, a w 2008 na 150–200 osobników. Późniejsze badania, których wyniki opublikowano w 2011 roku, sugerują jednak, że liczebność populacji znów spada, a przyczynia się do tego m.in. drapieżnictwo ze strony kotów. Obecnie cała populacja znajduje się w Norfolk Island National Park i otaczającej go strefie.

Gatunek ten jest ujęty w I załączniku konwencji waszyngtońskiej (CITES)[12].

Podgatunek C. c. subflavescens wymarł, po raz ostatni stwierdzono go w 1869 roku[5].

Przypisy

  1. ↑ a b Cyanoramphus cookii, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ a b c G.R. Gray: List of the Specimens of Birds in the Collection of the British Museum. Cz. III Sect. II: Psittacidae. London: 1859, s. 13. (ang.).
  3. ↑ a b c d D. Lepage, Norfolk Parakeet Cyanoramphus cookii, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-10-27] (ang.).
  4. ↑ a b c Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Platycercini Selby, 1836 (wersja: 2026-09-26). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-10-27].
  5. ↑ a b c d N. Collar, D.A. Christie, P.F.D. Boesman, C.J. Sharpe, Norfolk Island Parakeet (Cyanoramphus cookii), version 1.1, [w:] Birds of the World (red. B.K. Keeney & S.M. Billerman), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2023, DOI: 10.2173/bow.noipar1.01.1 [dostęp 2026-10-27] (ang.).
  6. ↑ a b F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.2) [online], 2026 [dostęp 2026-10-27] (ang.).
  7. ↑ a b c AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2026, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2026 (ang.).
  8. ↑ del Hoyo, J., Elliott, A. & Sargatal, J. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 4. Sandgrouse to Cuckoos, Barcelona: Lynx Edicions, 1997, s. 371, ISBN 84-87334-22-9.
  9. ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2026-10-27].
  10. ↑ BirdLife International, Cyanoramphus novaezelandiae, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [dostęp 2026-10-27] (ang.).
  11. ↑ Tasman Parakeet (Cyanoramphus cookii). [w:] Parrot Encyclopedia [on-line]. World Parrot Trust. [dostęp 2020-10-07]. (ang.).
  12. ↑ Cyanoramphus cookii, [w:] Species+ [online], UNEP-WCMC, CITES Secretariat [dostęp 2026-10-27] (ang.).

Bibliografia