Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Monitory typu Lord Clive


Monitory typu Lord Clive
Ilustracja
HMS „General Craufurd”
Kraj budowy

 Wielka Brytania

Użytkownicy

Royal Navy Royal Navy

Stocznia
Wejście do służby

1915

Wycofanie

1927

Zbudowane okręty

8

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

6150 ton

Długość

102 m

Szerokość

27 m

Zanurzenie

2,92 m

Napęd

2 wały, silniki parowe tłokowe, 2 kotły, 2310 KM

Prędkość

6,5 węzła (12 km/h)

Załoga

104

Uzbrojenie

Artyleria okrętowa:

Opancerzenie

Burta: 6 cali (ok. 152 mm)
Wieża: 10,5 cala (ok. 267 mm)
Barbeta: 8 cali (ok. 203 mm)
Pokład: 2 cale (ok. 51 mm)

Wyposażenie lotnicze

brak

Monitory typu Lord Clive lub monitory typu General Wolfe – brytyjski typ monitorów z okresu I wojny światowej, stworzonych dla Royal Navy i używanych przez nią do 1927 r. Łącznie zbudowano 8 okrętów tego typu.

Opis konstrukcji

Powolny postęp wojny doprowadził do potrzeby posiadania większej liczby okrętów do ostrzału wybrzeża i rozważano różne pomysły wykorzystania zapasowych ciężkich dział. Cięższe działa, takie jak 13,5-calowe (343 mm) i 15-calowe (381 mm), nie były dostępne, więc główne uzbrojenie składało się z jednej podwójnej wieży artyleryjskiej z działami kalibru 12 cali (305 mm), pochodzącej ze zlikwidowanych przeddrednotów typu Majestic(inne języki).

Okręty zostały zamówione po rozpoczęciu budowy monitorów typu Abercrombie, a kształt kadłuba był niemal identyczny jak w tym typie. Na większości okrętów zamontowano również dodatkową szybkostrzelną artylerię do obrony przed niszczycielami i torpedowcami, składającą się z maksymalnie czterech dział sześciocalowych.

Działa 18-calowe

Trzy z okrętów – HMS „General Wolfe”, HMS „Lord Clive” i HMS „Prince Eugene” – miały zostać przebudowane w celu zamontowania dział kal. 18 cali (457,2 mm; działo BL 18-inch Mk I(inne języki)), które pierwotnie przeznaczono dla krążownika HMS „Furious”. Działa zamontowano na rufie, na stałe ustawione do prowadzenia ognia przez prawą burtę. Stanowisko składało się z dwóch masywnych bocznych dźwigarów biegnących równolegle do lufy, pomiędzy którymi zawieszono działo. Na przednim końcu znajdowało się łoże, wokół którego armata mogła obracać się w ograniczonym sektorze; hydrauliczny cylinder zapewniał po 10 stopni ruchu na każdą stronę od osi stanowiska. Działo ładowano przy stałym kącie podniesienia 10°, ale ogień można było prowadzić jedynie przy podniesieniu od 22° do 45°, aby równomiernie rozkładać ogromne siły odrzutu między przednie i tylne punkty podparcia. Stanowisko osłonięto dużym, nieruchomym pancerzem ze stali o grubości pół cala (1,27 cm), zamocowanym do pokładu.

Ogromne pociski i ładunki prochowe transportowano do wieży działowej lekką kolejką ułożoną na głównym pokładzie. Prace ukończono na okrętach „Lord Clive” i „General Wolfe”, lecz zakończenie I wojny światowej przerwało modernizację „Prince Eugene”. Oba przebudowane okręty wzięły udział w działaniach bojowych. Oryginalną wieżę z działami 12-calowymi pozostawiono, aby zachować stateczność jednostek.

„General Wolfe” otworzył ogień 28 września 1918 roku do mostu kolejowego w Snaeskerke ( Belgia, wtedy pod okupacją(inne języki)  Cesarstwa Niemieckiego), cztery mile (6 km) na południe od Ostendy w Belgii. Osiągnięty dystans – 36 000 jardów (33 km) – był największym zasięgiem, na jakim okręt Royal Navy kiedykolwiek ostrzeliwał cel z użyciem artylerii okrętowej. „Lord Clive” oddał z nowego działa zaledwie cztery strzały w kierunku celów przeciwnika.

Użyte działa pochodziły z następujących źródeł:[1]

  • działo z rufowej wieży HMS „Furious” miało być zamontowane na „Prince Eugene”;
  • działo przeznaczone do przedniej wieży HMS „Furious” zamontowano na „General Wolfe”;
  • działo zamontowane na „Lord Clive” pochodziło z rezerwy.

Lista i opis okrętów

Nazwa Eponim Stocznia Wodowanie Losy Złomowanie
Prince Rupert(inne języki) Rupert Reński William Hamilton & Co.(inne języki), Port Glasgow Maj 1915 W eskadrze monitorów w Dover. 1923
Sir John Moore(inne języki) John Moore Scotts(inne języki), Greenock
Lord Clive Robert Clive Harland & Wolff, Belfast Czerwiec 1915 W eskadrze monitorów w Dover oraz jako okręt do prób artyleryjskich po I wś. 1927
General Craufurd Robert Craufurd(inne języki) W eskadrze monitorów w Dover. 1921
Earl of Peterborough(inne języki) Charles Mordaunt Sierpień 1915 Na Morzu Śródziemnym podczas I wojny światowej.
Sir Thomas Picton(inne języki) Thomas Picton 1915
Prince Eugene Eugeniusz Sabaudzki Harland and Wolff, Govan Wrzesień 1915 W eskadrze monitorów w Dover.
General Wolfe James Wolfe Palmers(inne języki), Newcastle upon Tyne

Przypisy

  1. ↑ 18"/40 (45.7 cm) Mark I, [w:] NavWeaps [online], zarchiwizowano w Wayback Machine (Internet Archive), 10 września 2025 [dostęp 2012-11-11] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-14] (ang.).

Bibliografia