Muchotrzew polny
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
muchotrzew polny | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Spergularia rubra (L.) J.Presl & C.Presl Fl. Čech.: 94 (1819)[3] | |||
| Synonimy | |||
| |||
Muchotrzew polny (Spergularia rubra) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych. Występuje w strefie umiarkowanej Europy i Azji na obszarze od Hiszpanii po Rosyjski Daleki Wschód, poza tym w północnej Afryce, sięgając na południu do Etiopii. Jako introdukowany rośnie w Portugalii, krajach Półwyspu Skandynawskiego, w Japonii, Indiach i w Ameryce Północnej[3][4]. W Polsce jest dość pospolity[5].
Morfologia


- Pokrój
- Drobna roślina o łodydze rozgałęzionej, płożącej lub podnoszącej się, o długości od kilku do 25 cm. Pędy zwykle owłosione, w górze gruczołowato, rzadko roślina bywa naga[6].
- Liście
- Płaskie, równowąskie, zakończone ością, do 2,5 cm długości i 0,8 mm szerokości. U ich nasady występują trwałe, podługowate lub jajowate i połyskujące przylistki. Podsadki są ok. dwukrotnie krótsze od szypułki[6].
- Kwiaty
- Kielich o tępych, zielonych i obłonionych działkach długości 3–4 mm. Różowe płatki korony są nieco krótsze od kielicha. Pręcików jest 10. Słupek powstaje z trzech owocolistków i zwieńczony jest trzema szyjkami[6][7].
- Owoce
- Trójkątnie-jajowate torebki o długości kielicha i otulona jego działkami. Nasiona do 0,4 mm długości, jasnobrązowe, 4-kanciaste lub trójkątnie jajowate, drobno brodawkowate[6][7].
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna i dwuletnia, hemikryptofit. Kwitnie od maja do września[6]. Zawiera saponiny[7].
Porasta przydroża, brzegi wód, miedze, obrzeża pól i pola uprawne[8][7]. Występuje na glebach świeżych i suchych, piaszczystych[6], ubogich w wapń[7].
W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Radiolon linoidis, Ass. Spergulario-Illecebretum[9].
Mieszaniec
Tworzy mieszańce z muchotrzewem solniskowym[5][6].
Znaczenie użytkowe
W uprawach jest chwastem[8]. W medycynie ludowej był rośliną leczniczą. Surowcem zielarskim było ziele Herba spergularia rubrae[7].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-12] (ang.).
- ↑ a b Spergularia rubra (L.) J.Presl & C.Presl, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2026-05-12].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
- ↑ a b Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ a b c d e f g Marian Szewczyk, Spergularia (Pers.) J. et C. Presl, Muchotrzew, [w:] Adam Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: PAN, 1992, s. 309-310, ISBN 83-85444-06-8, OCLC 749726292.
- ↑ a b c d e f Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986, s. 182. ISBN 83-02-00607-6.
- ↑ a b Włodzimierz Tymrakiewicz: Atlas chwastów. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1976, s. 102.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.