Naltrekson
|
| ||
| Ogólne informacje | ||
| Charakterystyka fizyczna | ||
| krystaliczne ciało stałe[1] | ||
| Wzór Hilla |
C20H23NO4 | |
|---|---|---|
| Masa molowa |
341,40 g/mol | |
| Identyfikacja | ||
| Numer CAS | ||
| PubChem | ||
| DrugBank | ||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | ||
| Klasyfikacja medyczna | ||
| ATC | ||
Naltrekson – organiczny związek chemiczny, N-cyklopropylometylowa pochodna naloksonu. Jest czystym antagonistą receptorów opioidowych o słabej lub zerowej aktywności agonistycznej[2]. Stosowany jest jako lek wspomgający w leczeniu uzależnienia od opioidów i od alkoholu[3][1]. Stosowany jest również podczas przedawkowania opioidów[2].
Mechanizm działania
Naltrekson jest antagonistą receptorów opioidowych μ, κ oraz δ[2] o okresie półtrwania dłuższym niż nalokson[4]. Wykazuje najsilniejsze powinowactwo do receptorów μ[2], nieco słabsze do receptorów κ i znacznie słabsze do receptorów δ[5].
Profil faramkologiczny, powinowactwo do receptorów opiodowych[5]:
| Receptor | Ki (nM) |
|---|---|
| μ (MOR) | 0,5 |
| κ (KOR) | 1,0 |
| δ (DOR) | 7,0 |
Metabolizm
Naltrekson jest metabolizowany w wątrobie przy udziale dehydrogenazy dihydrodiolowej do aktywnego metabolitu – 6β-naltreksolu[6], bez udziału izoenzymów cytochromu P450[7]. Naltrekson wchłania się szybko, a jego maksymalne stężenie w surowicy osiągane jest po około 60 minutach[7].
Wskazania
Używany w terapii odwykowej u pacjentów uzależnionych od opioidów (dawki przekraczające 50 mg)[8]. W uzależnieniu od alkoholu stosuje się dawkę 50 mg, a podczas większego ryzyka picia alkoholu 100 mg. Standardowo leczenie uzależnienia od alkoholu trwa 3 miesiące[9].
W przypadku tzw. terapii naltreksonem w niskiej dawce (ang. low dose naltrexone)[10] stosuje się ok. 3–5 mg substancji na dobę[11], jednakże skuteczność takich działań nie została potwierdzona naukowo. Sam wpływ naltreksonu na skuteczność terapii uzależnień bywa kwestionowany[12].

Naltrekson został zsyntetyzowany w 1965 roku przez koncern DuPont. W sprzedaży jest dostępny w postaci tabletek, implantów podskórnych oraz zastrzyków domięśniowych[10].
W badaniach pilotażowych potwierdzono skuteczność naltreksonu (podawanego dożylnie) na grupie osób z zaburzeniami osobowości typu borderline i z zaburzeniami depersonalizacyjnymi[13].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j Naltrexone, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 5360515 [dostęp 2021-07-27] (ang.).
- ↑ a b c d Naltrexone, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00704 [dostęp 2026-11-17] (ang.).
- ↑ Charakterystyka Produktu Leczniczego Naltex, 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2026-11-17]. Cytat: należy wpisać nazwę leku Naltex.
- ↑ Philip Krieter, C. Nora Chiang, Shwe Gyaw, Phil Skolnick, Rebekah Snyder, Pharmacokinetic Interaction between Naloxone and Naltrexone Following Intranasal Administration to Healthy Subjects, „Drug Metabolism and Disposition”, 47 (7), 2019, s. 690–698, DOI: 10.1124/dmd.118.085977, PMID: 30992306, PMCID: PMC6548978 [dostęp 2026-11-17] (ang.).
- ↑ a b E.A. Rabiner i inni, Pharmacological differentiation of opioid receptor antagonists by molecular and functional imaging of target occupancy and food reward-related brain activation in humans, „Molecular Psychiatry”, 16 (8), 2011, s. 826–835, DOI: 10.1038/mp.2011.29, PMID: 21502953, PMCID: PMC3142667 [dostęp 2026-11-17] (ang.).
- ↑ Janet C. Liu, Joseph D. Ma, Candis M. Morello, Rabia S. Atayee, Brookie M. Best, Naltrexone Metabolism and Concomitant Drug Concentrations in Chronic Pain Patients, „Journal of Analytical Toxicology”, 38 (4), 2014, s. 212–217, DOI: 10.1093/jat/bku019 [dostęp 2026-11-17] (ang.).
- ↑ a b Daniel Sudakin, Naltrexone: Not Just for Opioids Anymore, „Journal of Medical Toxicology”, 12 (1), 2016, s. 71–75, DOI: 10.1007/s13181-015-0512-x, PMID: 26546222, PMCID: PMC4781804 [dostęp 2026-11-16] (ang.).
- ↑ Marcin Ziółkowski, Janusz Rybakowski, Naltrekson w leczeniu uzależnienia alkoholowego, „Alkoholizm i Narkomania”, 9 (1), 1996, s. 105–115 [dostęp 2021-07-27].
- ↑ Bogusław Habrat: Leki stosowane w leczeniu uzależnień. W: Adam Bilikiewicz, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka, Janusz Rybakowski: Psychiatria. T. 3. Wrocław: Urban & Parner, 2011, s. 169. ISBN 978-83-7609-110-5.
- ↑ a b Teresa Wereżyńska-Bolińska, Program leczenia blokerem receptorów opioidowych [online], narkomania.org.pl [dostęp 2013-09-28].
- ↑ M. Gironi i inni, A pilot trial of low-dose naltrexone in primary progressive multiple sclerosis, „Multiple Sclerosis”, 14 (8), 2008, s. 1076–1083, DOI: 10.1177/1352458508095828, PMID: 18728058 [dostęp 2021-07-27] (ang.).
- ↑ Karina Steinbarth-Chmielewska, Helena Baran-Furga, Klinika i farmakoterapia uzależnień od opiatów i środków psychostymulujących, „Farmakologia w Ppsychiatrii i Neurologii”, 24 (1), 2008, s. 33-42 [dostęp 2021-07-27].
- ↑ Koncepcje zaburzeń dysocjacyjnych i ich leczenie, [w:] Lidia Cierpiałkowska, Psychopatologia, wyd. 3, Łódź: Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o., 2014 (seria Wykłady z Psychologii, t. 15), ISBN 978-83-7383-284-8.
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.