Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Norman Finkelstein


Norman Gary Finkelstein
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

8 grudnia 1953
Brooklyn, Nowy Jork, Stany Zjednoczone

Zawód, zajęcie

Politolog, aktywista

Norman Gary Finkelstein (ur. 8 grudnia 1953 w Brooklynie) – amerykański politolog, od 2001 do 2007 profesor DePaul University w Chicago[1][2], obecnie niezależny uczony[3]. Specjalizuje się w dziedzinie konfliktu palestyńsko-izraelskiego oraz Holocaustu. Finkelstein znany jest przede wszystkim jako autor książek dotyczących ww. tematów.

Rodzina

Jego matka, Maryla Husyt, córka ortodoksyjnego żyda, dorastała w Warszawie, podczas niemieckiej okupacji przeżyła pobyt w getcie warszawskim oraz w obozie koncentracyjnym na Majdanku. Ojcem był Zacharias Finkelstein, również więzień warszawskiego getta, a następnie obozu zagłady Auschwitz-Birkenau.

Studia w Princeton

Finkelstein przemawiający w Kalkucie w 2013 r.
Komiks autorstwa Carlosa Latuffa przedstawiający Finkelsteina komentującego wydarzenia w Izraelu

Pierwsze kontrowersje wzbudziła jego praca doktorska na temat syjonizmu, którą zaczął pisać na uniwersytecie Princeton. Kolejne pojawiły się w 1984 r., gdy Finkelstein poddał dogłębnej analizie cenioną wówczas książkę Joan Peters From Time Immemorial, opisującą źródła konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Finkelstein stwierdził, że książka celowo próbuje kompromitować bojowników palestyńskich i jest „monumentalnym szalbierstwem”, a jego wnioski podchwyciło wielu naukowców i komentatorów. Od tego czasu książka J. Peters uznawana jest za „kontrowersyjną”.

Noam Chomsky twierdzi, że po konflikcie z Joan Peters władze Princeton University próbowały nie dopuścić do nadania Finkelsteinowi tytułu doktora, a uczyniły to jedynie – jak zaznaczył – „by uniknąć kompromitacji”.

Przedsiębiorstwo Holokaust

Najbardziej krytykowaną jest druga książka Finkelsteina Przedsiębiorstwo Holokaust (ang. The Holocaust Industry: Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering). Sugeruje w niej m.in., że duża część środowisk żydowskich nagłaśnia tragedię swego narodu głównie po to, by uzyskiwać w ten sposób środki finansowe i wpływy polityczne. Twierdzi, że w historii XX w. istniały zarówno podobne, jak i gorsze tragedie narodowe, jednak żadna z nich nie jest tak nagłaśniana jak Holocaust i żadna nie doczekała się bezprecedensowej ochrony prawnej dotyczącej badań naukowych (instytucja kłamstwa oświęcimskiego).

Krytyka

Część publicystów żydowskich popiera przedstawione w książce opinie (Raul Hilberg, historyk, autor monumentalnej monografii Holocaustu The Destruction of the European Jews i Noam Chomsky)[4]. Jednak pojawiają się również głosy krytyczne[5].

Finkelstein odpowiada na krytykę twierdząc, że nie może uzyskać szerszego poparcia, gdyż krytyka organizacji żydowskich oznacza niemal automatyczne oskarżenie o kłamstwo oświęcimskie, a nierzadko – powoduje poważne kłopoty prawne[6]. Uważa, że w praktyce czynić mogą to jedynie tacy jak on – Żydzi, potomkowie ofiar Holocaustu[7]. Twierdzi też, że krytyka, która go spotkała, ma wymiar jedynie personalny i propagandowy, a nie merytoryczny[8]. Podkreśla również, że w swych pracach krytykuje terroryzm arabski[9], znane jest jego jednoznacznie negatywne nastawienie do narodowego socjalizmu[10] poza tym on sam nie ma wpływu na wykorzystywanie jego osoby przez środowiska neofaszystowskie czy antysemickie, więc wiązanie go z nimi to celowe nadużycie[11].

Prawdopodobnie ze względu na krytykę polityczną 26 maja 2008 r. Norman Finkelstein został zatrzymany na lotnisku Ben Guriona koło Tel Awiwu, a następnie deportowany z Izraela[12]. Otrzymał dziesięcioletni zakaz wjazdu do tego państwa[13]. Funkcjonariusze żydowskiej służby bezpieczeństwa Szin Bet oznajmili Finkelsteinowi, że „nie wolno mu wjechać na terytorium Izraela ze względu na podejrzenie utrzymywania związków z wrogimi elementami w Libanie”[14]. Izraelski dziennik „Ha-Arec” napisał, że „nałożony na pisarza zakaz wjazdu jest formą kary za głoszenie ekstremalnie krytycznych poglądów”[15].

Anglojęzyczne wydania publikacji

  • N. G. Finkelstein, From the Jewish Question to the Jewish State. An Essay on the Theory of Zionism (praca doktorska), Princeton University, Princeton 1987.
  • N. G. Finkelstein, Image and Reality of the Israel-Palestine Conflict, Verso Books, London 1995.
  • N. G. Finkelstein, The Rise and Fall of Palestine. A Personal Account of the Intifada Years, University of Minnesota Press, Minneapolis 1996.
  • N. G. Finkelstein, R. B. Birn, A Nation on Trial. The Goldhagen Thesis and Historical Truth, Henry Holt and Company, New York 1998.
  • N. G. Finkelstein, The Holocaust Industry. Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering, Verso Books, London 2000 (dwa kolejne wznowienia w 2001 i 2003 r.).
  • N. G. Finkelstein, Beyond Chutzpah. On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History, University of California Press, Oakland 2005 (drugie, rozszerzone wydanie w 2008 r.).
  • N. G. Finkelstein, This Time We Went Too Far. Truth and Consequences of the Gaza Invasion, OR Books, New York 2010.
  • N. G. Finkelstein, Goldstone Recants. Richard Goldstone renews Israel’s license to kill, OR Books, New York 2011[16].
  • N. G. Finkelstein, Knowing Too Much. Why the American Jewish Romance with Israel Is Coming to an End, OR Books, New York 2012[17].
  • N. G. Finkelstein, What Gandhi Says. About Nonviolence, Resistance and Courage, OR Books, New York 2012[18].

Polskie wydania publikacji N.G. Finkelsteina

  • Przedsiębiorstwo Holokaust (ang. The Holocaust Industry. Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering), Wyd. Volumen, Warszawa 2001 r.
  • Gaza o jedną masakrę za daleko (This Time We Went Too Far. Truth and Consequences of the Gaza Invasion), Wyd. Książka i Prasa, Warszawa 2010 r.
  • Wielka hucpa. O pozorowaniu antysemityzmu i fałszowaniu historii (Beyond Chutzpah. On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History), Wyd. Fijorr Publishing, Warszawa 2010 r.

Film

Norman Finkelstein pojawił się w kilku filmach dokumentalnych:

  • W 2009 r. powstał film dokumentalny o prof. N.G. Finkelsteinie w reż. Davida Ridgena i Nicolasa Rossiera pt. American Radical. The Trials of Norman Finkelstein (pol. Amerykański radykał. Przypadki Normana Finkelsteina), który był wyświetlany na wielu festiwalach, gdzie został nagrodzony[19][20][21]. W Polsce co jakiś czas ów dokument jest emitowany w telewizji na polskiej wersji kanału Planete[22].
  • W 2009 r. powstał film dokumentalny poświęcony antysemityzmowi oraz działalności żydowskiej organizacji monitorującej to zjawisko ADL Anti-Defamation League w reż. Jo’awa Szamira pt. Hashmatsa (pol. Znieslawienie). Norman Finkelstein występuje w nim jako krytyk działalności tej organizacji[23].

Przypisy

  1. ↑ DePaul University 5 września 2007 r.[1] – Joint statement of Norman Finkelstein and DePaul University on their tenure controversy and its resolution.
  2. ↑ New Revision Series, Cengage Gale, 2008, s. 127–129, ISBN 978-0-7876-9533-0 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
  3. ↑ Official Website of Norman G. Finkelstein [2] – bibliografia.
  4. ↑ Raul Hilberg wyrażał publiczne poparcie dla The Holocaust Industry i określał wnioski Finkelsteina jako „trustworthy”. Zob. wywiad z Raulem Hilbergiem i Avim Shlaimem: „Raul Hilberg and Avi Shlaim: Speak out in defense of the Holocaust scholarship of Norman Finkelstein”, History News Network. Zob. także: Norman Finkelstein, „The Nation on Beyond Chutzpah”, gdzie przytoczona jest wypowiedź Hilberga oraz informacja o poparciu Noama Chomsky’ego.
  5. ↑ Omer Bartov, „The Holocaust Industry”, The New York Times Book Review, 6 August 2000. Krytyczna recenzja The Holocaust Industry; Bartov zarzucał książce m.in. obojętność wobec faktów historycznych, sprzeczności wewnętrzne i „strident politics”. Omówienie i przytoczenie recenzji: Norman Finkelstein, „The Nation on Beyond Chutzpah”.
  6. ↑ Norman Finkelstein, The Holocaust Industry: Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering, Verso, 2000, wyd. rozszerzone 2003. Zob. także wypowiedzi Finkelsteina dotyczące krytyki jego książki i zarzutów o wykorzystywanie oskarżeń o antysemityzm / negowanie Holocaustu do odpierania krytyki. Źródło prasowe: Tim Cornwell, „Shaking down the Swiss”, Times Higher Education, 21 July 2000.
  7. ↑ Norman Finkelstein, The Holocaust Industry, dz. cyt.; zob. także wywiady Finkelsteina dotyczące jego żydowskiego pochodzenia i rodzinnego doświadczenia Holocaustu.
  8. ↑ Norman Finkelstein, The Holocaust Industry, dz. cyt.; zob. także jego polemikę z krytykami, w której zarzucał im personalne ataki zamiast merytorycznej dyskusji. Finkelstein, „The Nation on Beyond Chutzpah”.
  9. ↑ Zob. Norman Finkelstein, Beyond Chutzpah: On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History, University of California Press, 2005; także jego publiczne wypowiedzi dotyczące terroryzmu i zamachów Hamasu.
  10. ↑ Zob. Norman Finkelstein, The Holocaust Industry, dz. cyt.; oraz Beyond Chutzpah, dz. cyt. Obie książki nie kwestionują faktu Holocaustu, lecz dotyczą m.in. politycznego wykorzystania pamięci o Zagładzie.
  11. ↑ Zob. wypowiedzi Finkelsteina dotyczące sposobu wykorzystywania jego osoby i jego publikacji przez przeciwników politycznych oraz przez środowiska skrajne; por. Norman Finkelstein, „The Nation on Beyond Chutzpah”.
  12. ↑ „Jewish critic of Israel deported”, The Irish Times, 26 May 2008. Artykuł podaje, że Finkelstein został zatrzymany przez Shin Bet po przylocie na lotnisko Ben Guriona i następnie deportowany. Zob. również Toni O'Loughlin, „US academic deported and banned for criticising Israel”, The Guardian, 25 May 2008.
  13. ↑ „Israel turns away academic Finkelstein”, Jewish Telegraphic Agency, 25 May 2008 — informacja o odmowie wjazdu i dziesięcioletnim zakazie wjazdu.
  14. ↑ Israel: Seeing a threat in U.S. academic – Norman Finkelstein wydalony z Izraela, Los Angeles Times 26 maja 2008 r.
  15. ↑ „Who's afraid of Finkelstein?”, Haaretz, 26 May 2008. Zob. również relację The Guardian, która informowała, że deportacja była przez krytyków decyzji izraelskich władz interpretowana jako reakcja na jego poglądy polityczne.
  16. ↑ OR Books – Goldstone Recants: Richard Goldstone Renews Israel’s License to Kill, N. G. Finkelstein.
  17. ↑ OR Books – Knowing Too Much. Why the American Jewish Romance with Israel Is Coming to an End, N. G. Finkelstein.
  18. ↑ OR Books – What Gandhi Says. About Nonviolence, Resistance and Courage,N. G. Finkelstein.
  19. ↑ Strona internetowa www.americanradicalthefilm.com.
  20. ↑ American Radical: The Trials of Norman Finkelstein w bazie IMDb (ang.).
  21. ↑ Trailer filmu dostępny na Youtube.
  22. ↑ Planete. Amerykański radykał. Przypadki Normana Finkelsteina. planete.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-16)]..
  23. ↑ Jo’aw Szamir Hashmatsa (pol. Znieslawienie) opis w bazie IMDb (ang.)