Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Notiophilus borealis


Notiophilus borealis – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych i podrodziny leszowych.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy przez Thaddeusa Williama Harrisa w korespondencji opublikowanej w 1869 roku przez Samuela Hubbarda Scuddera w serii „Occasional Papers of the Boston Society of Natural History”[1][2].

Morfologia

Chrząszcz o ciele bardziej wydłużonym niż u podobnych N. aquaticus i N. semistriatus. Wierzch ciała jest ubarwiony czarno z silnym połyskiem mosiężnym i słabiej niż u N. aquaticus punktowany. Głowa ma na czole pięć wzdłużnych bruzd między szerszymi bocznymi rowkami. Czułki są ubarwione ciemno z jasnymi spodami członów od drugiego do czwartego, rzadko z jasnymi także wierzchami tychże członów. Głaszczki są ciemne, tylko przy samych podstawach rozjaśnione. Głaszczki wargowe u samca mają człon wierzchołkowy nieznacznie tylko rozszerzony. Przedplecze słabiej poprzeczne niż u N. aquaticus i ma krawędzie boczne słabiej przed tylnymi kątami wycięte niż u N. semistriatus. Pokrywy są lekko na przedzie zwężone, bardziej niż u N. aquaticus owalne. Mają po jednym chetoporze (punkcie szczecinkowym) wierzchołkowym każda. Rzędy nie zanikają ku szczytowi tak wyraźnie jak u N. aquaticus[3]. Występują zarówno osobniki o skrzydłach tylnych w pełni wykształconych (formy długoskrzydłe), jak i osobniki nielotne o skrzydłach skróconych (formy krótkoskrzydłe)[4]. Kolorystyka odnóży jest ciemna włącznie z goleniami[3].

Ekologia i występowanie

Owad rozmieszczony od nizin po góry, gdzie dochodzi do pięter subalpejskiego i alpejskiego, osiągając rzędne 2332 m n.p.m. Wybiera stanowiska stosunkowo suche, otwarte do lekko zacienionych, zwykle o podłożu piaszczystym lub żwirowatym. Zasiedla łąki, hale, mszary, widne lasy, przesieki i przydroża. Aktywne osobniki dorosłe obserwuje się od czerwca do października, przy czym nowe pokolenie pojawia się w sierpniu i wrześniu. Polują głównie w dni słoneczne, przy pogodzie chłodnej lub pochmurnej kryjąc się pod kamieniami i wśród mchów[4].

Gatunek holarktyczny o wschodniosyberyjko-nearktycznym typie rozsiedlenia[5]. W palearktycznej Eurazji znany jest tylko z Rosyjskiego Dalekiego Wschodu[6]. W Kanadzie podawany jest z Alberty, Kolumbii Brytyjskiej, Jukonu, Labradoru, Manitoby, Nowej Fundlandii, Ontario, Quebecu, Saskatchewanu i Terytoriów Północno-Zachodnich. W Stanach Zjednoczonych znany jest z Alaski, Maine’u, New Hampshire, Nowego Jorku i Vermontu[4].

Przypisy

  1. ↑ Samuel H. Scudder. Entomological correspondence of Thaddeus William Harris, M.D.. „Occasional Papers of the Boston Society of Natural History”, s. 213, 1869. 
  2. ↑ Wolfgang Lorenz, Notiophilus borealis T.W.Harris, 1869 in: CarabCat, O. Bánki i inni red. [online], Catalogue of Life Checklist, 10 lipca 2025 [dostęp 2025-08-04].
  3. ↑ a b H.C. Fall. A review of the North American species of Notiophilus. „Psyche”. 13 (4), s. 81-92, 1906. 
  4. ↑ a b c Terry L. Erwin: A Treatise on the Western Hemisphere Caraboidea (Coleoptera). Their classification, distribution, and ways of life. Volume I. Trachypachida, Carabidae - Nebriiformes 1. Sofia, Moskwa: Pensoft Publishers, 2007, s. 59-60. ISBN 978-954-642-298-9.
  5. ↑ Arvīds Barševskis. Biogeography of the genus Notiophilus Dumeril, 1806 (Coleoptera: Carabidae). „Baltic Journal of Coleopterology”. 7 (1), 2007. ISSN 1407-8619. 
  6. ↑ Y. Bousquet, A. Barsevskis, tribe Notiophilini Motschulsky, 1850, [w:] Ivan Löbl, Aleš Smetana (red.), Catalogue of Palaearctic Coleoptera. Volume I. Archostemata - Myxophaga - Adephaga, Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2003, s. 96-98, ISBN 87-88757-73-0.