Pentaerytrytol
|
| ||
Próbka pentaerytrytolu | ||
| Ogólne informacje | ||
| Charakterystyka fizyczna | ||
| biały, bezwonny, krystaliczny proszek | ||
| Wzór Hilla |
C5H12O4 | |
|---|---|---|
| Inne wzory |
C(CH2OH)4 | |
| Masa molowa |
136,15 g/mol | |
| Identyfikacja | ||
| Numer CAS | ||
| PubChem | ||
| DrugBank | ||
| Podobne związki | ||
| Podobne związki | ||
| Pochodne |
pentryt (tetraazotan) | |
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | ||
Pentaerytrytol, pentaerytryt, C(CH2OH)4 – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi polihydroksylowych. Jest tetraolem zbudowanym ze szkieletu neopentanu podstawionego czterema pierwszorzędowymi grupami hydroksylowymi.
Został otrzymany w roku 1891 przez Bernharda Tollensa (1841–1918) i jego ucznia, P. Wiganda, w reakcji acetaldehydu i formaldehydu w środowisku zasadowym[4]:
Po zagęszczeniu mieszaniny reakcyjnej pentaerytrytol wydziela się w formie krystalicznej[4].
Ulega łatwo estryfikacji z kwasem azotowym i wykorzystywany jest jako substrat do produkcji materiału wybuchowego pentrytu (tetraazotanu pentaerytrytolu)[5]. Tetraestry z kwasami karboksylowymi stosowane są jako ciecze elektroizolacyjne[6][7].
Stosuje się go także do otrzymywania stabilizatorów poli(chlorku winylu)[potrzebny przypis].
Przypisy
- ↑ a b c David R. Lide (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 3-414, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).
- ↑ a b c Pentaerytrytol [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 236241 [dostęp 2022-10-28].
- ↑ Pentaerytrytol [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 236241 [dostęp 2022-10-28].
- ↑ a b B. Tollens, P. Wigand, Ueber den Penta-Erythrit, einen aus Formaldehyd und Acetaldehyd synthetisch hergestellten vierwerthigen Alkohol, „Justus Liebig's Annalen der Chemie”, 265 (3), 1891, s. 316–340, DOI: 10.1002/jlac.18912650303 [dostęp 2022-10-28] (niem.).
- ↑ pentryt, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-10-28].
- ↑ Peter Kurzweil, Christian Schell, Rainer Haller, Pavel Trnka, Jaroslav Hornak, Environmental Impact and Aging Properties of Natural and Synthetic Transformer Oils under Electrical Stress Conditions, „Advanced Sustainable Systems”, 5 (8), 2021, s. 2100079, DOI: 10.1002/adsu.202100079 (ang.).
- ↑ Maciej Lalik, Marcin Maleska, Maciej Zdanowski, Badania podstawowych właściwości fizycznych i elektrycznych estru Midel 7131®, 2018, DOI: 10.21008/J.1897-0737.2018.94.0029.