Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Phalacridae


Pleszakowate
Phalacridae
Leach, 1815
Ilustracja
Olibrus bimaculatus
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

chrząszcze

Podrząd

chrząszcze wielożerne

Infrarząd

Cucujiformia

Nadrodzina

Cucujoidea

Rodzina

Pleszakowate

Głowa chrząszcza z rodziny pleszakowatych
Phalacrus caricis
Olibrus corticalis
Stilbus atomarius
Phalacrus fimetarius
Olibrus flavicornis

Pleszakowate (Phalacridae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych, serii (infrarzędu) Cucujiformia i nadrodziny Cucujoidea. Liczy około 635 gatunków[1].

Taksonomia

Rodzina opisana została w 1815 roku przez Williama Elforda Leacha[2].

Opis

Owady dorosłe

Drobne chrząszcze o ciele okrągławym lub owalnym, z wierzchu silnie wypukłym, a pod spodem u prawie wszystkich gatunków płaskim. Głowa skierowana skośnie ku przodowi, z tyłu częściowo przykryta przedpleczem. Oczy duże, owalne i wycięte na przednim brzegu. Czułki 11-członowe, z ostatnimi trzema członami tworzącymi zwartą lub luźną buławkę. Głaszczki szczękowe trójczłonowe, a wargowe dwuczłonowe. Przedplecze trapezopidalne, o bokach zaokrąglonych i silnie się ku przodowi zwężających, a krawędzi tylnej równej lub węższej od nasady pokryw. Tarczka trójkątna, punktowana, dobrze widoczna. Pokrywy przykrywające w całości odwłok, dłuższe niż szerokie, owalne, silnie wypukłe. Wzdłuż krawędzi przyszwowych biegną 1 lub 2 rowki. U nasady gładki, niepunktowany rejon. Odnóża krótkie, silnie zgrubiałe, zaostrzone na krawędziach wewnętrznych. Stopy pięcioczłonowe, przy czym człon czwarty szczątkowy i zrośnięty z piątym. Odwłok złożony od góry z 7 tergitów, a od spodu z 5 sternitów. Ostatni tergit tworzy silniej zesklerotyzowane pygidium[3].

Larwy

Ciało kampeodealne, długości 3–4 mm, wydłużone, słabo zesklerotyzowane, jasno ubarwione z ciemniejszą głową. Głowa hypognatyczna. Przyoczka obecne w liczbie od 2 do 5. Czułki trójczłonowe. Segmenty tułowia dobrze wykształcone. Odnóża czteroczłonowe z pojedynczym pazurkiem na goleniostopie. Odwłok złożony z 9 segmentów, z których ostatni zwieńczony parą urogomf. Obecna jedna para przetchlinek na śródtułowiu i 7 par na odwłoku[3].

Biologia i ekologia

Chrząszcze roślinożerne. Żerują na porażonych grzybami trawach i turzycach oraz astrowatych. Zimują w wierzchniej warstwie gleby i pod odstającą korą. W środkowoeuropejskich warunkach nizinnych pojaw dorosłych następuje w końcu kwietnia lub maju[3].

Rozprzestrzenienie

Rodzina kosmopolityczna, znana ze wszystkich kontynentów, preferująca stery umiarkowane[3]. W Europie występuje 57 gatunków[4], z czego w Polsce 24[5].

Systematyka

Według pracy Boucharda i innych z 2011 roku rodzina ta podzielona była na 2 podrodziny[2]:

  • Phaenocephalinae Matthews, 1899
  • Phalacrinae Leach, 1815

M. Gimmel dokonał w 2013 roku rewizji tej rodziny, wprowadzając następujący podział na „grupy rodzajów” (ang. genus group)[1]:

  • Phaenocephalus-group
    • Phaenocephalus Wollaston, 1873
    • Phalacrinus Blackburn, 1891
    • Ranomafanacrinus Gimmel, 2013
  • Stilbus-group
    • Acylomus Sharp, 1888
    • Nesiotus Guillebeau, 1896
    • Stilbus Seidlitz, 1872
    • Xanthocomus Guillebeau, 1893
  • Pseudolibrus-group
    • Litostilbus Guillebeau, 1894
    • Megistopalpus Guillebeau, 1895
    • Pseudolibrus Flach, 1889
  • Phalacrus-group
    • Phalacropsis Casey, 1890
    • Phalacrus Paykull, 1800
  • Olibroporus-group
    • Austroporus Gimmel, 2013
    • Olibroporus Casey, 1890
    • Platyphalacrus Gimmel, 2013
    • Pycinus Guillebeau, 1893
  • Ochrolitus-group
    • Ochrolitus Sharp, 1889
    • Sveculus Gimmel, 2013
  • Olibrus-group
    • Olibrus Erichson, 1845
    • Tolyphus Erichson, 1845
  • Olibrosoma-group
    • Antennogasmus Gimmel, 2013
    • Malagasmus Gimmel, 2013
    • Olibrosoma Tournier, 1889
  • Litochropus-group
    • Litochropus Casey, 1890
    • Neolitochrus Gimmel, 2013
  • Rodzaje incertae sedis
    • Apallodes Reitter, 1873
    • Augasmus Motschulsky, 1858
    • Entomocnemus Guillebeau, 1894
    • Eulitrus Sharp, 1889
    • Grouvelleus Guillebeau, 1892
    • Litochrus Erichson, 1845
    • Malagophytus Gimmel, 2013
    • Paracylomus Gimmel, 2013

Przypisy

  1. ↑ a b Matthew L. Gimmel. Genus-level revision of the family Phalacridae (Coleoptera: Cucujoidea). „Zootaxa”. 3506 (1), s. 1–147, 2013. 
  2. ↑ a b Patrice Bouchard i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1–972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807.
  3. ↑ a b c d Zdzisław Cmoluch: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 58. Phalacridaeae. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Oficyna Wydawnicza Turpress, 1997, s. 3–10.
  4. ↑ Phalacridae na Fauna Europaea. [dostęp 2014-05-27].
  5. ↑ entomo.pl: Wykaz chrząszczy Polski On-Line: Phalacridae. 2005-2014. [dostęp 2014-05-27].