Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Plugowate


Plugowate
Aphodiinae
Ilustracja
Aphodius sp.
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

chrząszcze

Podrząd

chrząszcze wielożerne

Nadrodzina

żukokształtne

Rodzina

poświętnikowate

Podrodzina

Aphodiinae

Plemiona

zobacz w tekście

Plugowate (Aphodiinae) – podrodzina chrząszczy w obrębie rodziny poświętnikowatych (Scarabaeidae).

Nazwa polska

Polską nazwę plugowate zaproponował w 1996 Marek Bunalski w związku z podnoszeniem przez niektórych autorów tej podrodziny do rangi rodziny Aphodiidae. Nazwa pochodzi od polskiej nazwy rodzaju typowego Aphodius, czyli plug[1].

Morfologia

Chrząszcze długości od 2 do 15 milimetrów. Sylwetka wydłużona. Większość gatunków o nagiej lub tylko częściowo owłosionej górnej powierzchni ciała, spód ciała owłosiony częściowo i błyszczący. Pokrywy w pełni zakrywające odwłok, zawsze z 7-10 rzędami i międzyrzędami. Narządy gębowe zakryte nadustkiem, umieszczone na dolnej stronie głowy. Czułki dziewięcioczłonowe z trójczłonową, matową buławką[2].

Występowanie

Bardzo bogata w gatunki podrodzina. Jej przedstawiciele obecni są we wszystkich rejonach zoogeograficznych świata i zasiedlają obszary od stref tropikalnych po daleką północ[2]. W Ameryce Północnej stwierdzono 350 gatunków z tej podrodziny[3]. W Europie, w tym w Polsce, reprezentowana jest przez dwa plemiona - Aphodiini i Psammobiini[2].

Pożywienie

Jej przedstawiciele często, choć nie zawsze, żywią się w odchodach zwierzęcych. Zanotowano jednak, że mogą pożywiać się też na kwiatach, gnijącej roślinności i korzeniach[3].

Rozmnażanie

Owady te wybrały strategię na ilość[3]. Składają liczne jaja umieszczając je, w zależności od cyklu życiowego danego gatunku, w odchodach zwierząt, rzadziej w szczątkach roślinnych lub w gniazdach gryzoni czy mrówek[3][2]. Nie tworzą komór lęgowych ani gniazd. Przeobrażenie larw następuje bezpośrednio w substracie pokarmowym lub w górnej powierzchni gleby[2].

Systematyka

Współcześnie dzieli się plugowate następująco[4]:

  • plemię: Aphodiini Leach, 1815
    • podplemię: Aphodiina Leach, 1815
    • podplemię: Didactyliina Pittino, 1985
    • podplemię: Proctophanina Stebnicka et Howden, 1995
  • plemię: Corythoderini Schmidt, 1910
  • plemię: Eupariini Schmidt, 1910
  • plemię: Odontolochini Stebnicka et Howden, 1996
  • plemię: Odochilini Rakovič, 1987
  • plemię: Psammodiini Mulsant, 1842
    • podplemię: Phycocina Landin, 1960
    • podplemię: Psammodiina Mulsant, 1842
    • podplemię: Rhyssemina Pittino et Mariani, 1986
  • plemię: Rhyparini Schmidt, 1910
  • plemię: Stereomerini Howden et Storey, 1992
  • plemię: Termitoderini Tangelder et Krikken, 1982

Wybitną specjalistką w zakresie systematyki tej podrodziny chrząszczy była polska entomolog Zdzisława Stebnicka (1932-2012), autorka 4-tomowej monografii plugowatych świata[5].

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Marek Bunalski. Nowe trendy w systematyce rodzinowej żuków (Coleoptera, Scarabaeoidea) a nazewnictwo wernakularne. „Biuletyn Entomologiczny”. 4 (16), s. 8-9, Czerwiec-Lipiec 1996. 
  2. ↑ a b c d e Żukowate - Scarabaeidae. Grupa podrodzin: Scarabaeidae laparosticti. Klucze do oznaczania owadów Polski, cz. XIX, zeszyt 28 a. Stebnicka Z.. Warszawa: 1976.
  3. ↑ a b c d Biology, Natural History and Ecolofy of Aphodiinae. [dostęp 2009-06-19].
  4. ↑ Patrice Bouchard i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1-972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807.
  5. ↑ Ewa Krzemińska. Zdzisława Teresa Stebnicka 1932-2012. „Acta Zoologica Cracoviensia”. 55 (2), s. 1-3, 2012. DOI: 10.3409/azc.55_2.1.