Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Poprawczak


Zakład poprawczy (również dom poprawczy[1], potocznie poprawczak[2]) – zakład dla nieletnich i młodocianych, wobec których orzeczono środek poprawczy. Zapewnia naukę i kształcenie zawodowe, zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowo-rekreacyjne.

W Polsce ustawowo określono wiek osób, które mogą się znaleźć w zakładzie poprawczym od 13 do 21 lat, pod warunkiem, że w momencie dokonania czynu zabronionego osoba jest nieletnia (tj. przed 17 rokiem życia).[3] Ten wiek różni się dla różnych krajów, a nawet dla różnych ośrodków i np. w USA w istniejącym do 2018 roku Connecticut Juvenile Training School znajdowali się jedynie chłopcy w wieku od 13 do 17 lat[4][5].

Rodzaje zakładów poprawczych w Polsce

Na podstawie art. 243 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (dalej: u.w.r.n.), środek poprawczy wykonuje się w zakładzie poprawczym:

  • otwartym
  • półotwartym
  • zamkniętym
  • o wzmożonym nadzorze wychowawczym
  • nieletnich, którzy ukończyli 21 lat[6]

Zakład poprawczy otwarty

Zakład poprawczy otwarty (art. 245 u.w.r.n.) jest przeznaczony dla nieletnich, którzy:

  • wyrażają wolę uczestniczenia w procesie resocjalizacji i których postawa oraz zachowanie w schronisku dla nieletnich za tym przemawia
  • swoją dotychczasową postawą oraz zachowaniem po orzeczeniu środka poprawczego wskazują na duże prawdopodobieństwo, że będą poddawać się procesowi resocjalizacji
  • są umieszczeni w innym zakładzie poprawczym, a których postawa, zachowanie lub wskazania zespołu diagnostyczno-korekcyjnego przemawiają za umieszczeniem w zakładzie poprawczym otwartym[6]

Zakład poprawczy półotwarty

Zakład poprawczy półotwarty (art. 246 u.w.r.n.) jest przeznaczony dla nieletnich, którzy:

  • ze względu na czyny karalne, których się dopuścili, i niekorzystne zmiany zachowania nie dają podstaw do umieszczenia ich w zakładzie poprawczym otwartym
  • są umieszczeni w zakładzie poprawczym otwartym, a których postawa oraz zachowanie nie uzasadnia dalszego pobytu w tym zakładzie
  • są umieszczeni w zakładzie poprawczym zamkniętym albo w zakładzie poprawczym o wzmożonym nadzorze wychowawczym, a których postawa, zachowanie lub wskazania zespołu diagnostyczno-korekcyjnego przemawiają za umieszczeniem w zakładzie poprawczym półotwartym[6]

Zakład poprawczy zamknięty

Zakład poprawczy zamknięty (art. 247 u.w.r.n.) jest przeznaczony dla nieletnich, którzy:

  • ze względu na czyny karalne, których się dopuścili, i niekorzystne zmiany zachowania nie dają podstaw do umieszczenia ich w zakładzie poprawczym otwartym albo zakładzie poprawczym półotwartym
  • swoją postawą lub zachowaniem podczas pobytu w schronisku dla nieletnich lub w zakładzie poprawczym innego rodzaju dają podstawy do umieszczenia ich w zakładzie poprawczym zamkniętym, lub co najmniej dwukrotnie uciekali ze schroniska dla nieletnich lub z zakładów poprawczych innego rodzaju[6]

Zakład poprawczy o wzmożonym nadzorze wychowawczym

Zakład poprawczy o wzmożonym nadzorze wychowawczym (art. 248 u.w.r.n.) jest przeznaczony dla nieletnich, którzy:

Umieszczenie nieletniego w zakładzie poprawczym o wzmożonym nadzorze wychowawczym następuje na podstawie orzeczenia sądu[6].

Zakład poprawczy dla nieletnich, którzy ukończyli 21 lat

Zakład poprawczy dla nieletnich, którzy ukończyli 21 lat (art. 249 u.w.r.n.), jest przeznaczony dla nieletnich, którzy ukończyli 21 lat i sąd rodzinny orzekł, że środek poprawczy będzie wykonywany po ukończeniu przez nieletniego 21 lat[6].

Przypisy

  1. ↑ zakład poprawczy, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-11-07].
  2. ↑ poprawczak – definicja, synonimy, przykłady użycia [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2024-05-26] (pol.).
  3. ↑ Marta Malec-Lech, Poprawczak. Rola zakładu poprawczego w Polsce [online], akademiaprawa.com, 1 sierpnia 2022 [dostęp 2024-05-26] (pol.).
  4. ↑ Juvenile Services [online], Department of Children and Families, 15 października 2012 [dostęp 2024-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2012-10-15] (ang.).
  5. ↑ State closes Connecticut Juvenile Training School in Middletown [online], Connecticut Magazine, 13 kwietnia 2018 [dostęp 2024-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-08] (ang.).
  6. ↑ a b c d e f g Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. z 2026 r. poz. 163 (ISAP))