Ryszard Brykowski
| Data i miejsce urodzenia |
8 stycznia 1931 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
5 sierpnia 2017 |
| profesor nauk humanistycznych | |
| Specjalność: historia sztuki | |
| Alma Mater | |
| Doktorat | |
| Profesura | |
| Uczelnia | |
| Odznaczenia | |
Ryszard Brykowski (ur. 8 stycznia 1931 w Kołomyi[1], zm. 5 sierpnia 2017 w Warszawie[2]) – polski historyk sztuki, profesor nauk humanistycznych[1], specjalista w zakresie drewnianej architektury sakralnej, historii sztuki, inwentaryzacji i konserwacji zabytków[3].
Życiorys
Urodził się w Kołomyi, w rodzinie Mieczysława (1893–1962), pracownika kolei. Po 1945 osiadł w Radomiu, gdzie ukończył Liceum im. Jana Kochanowskiego[4] (matura typu przyrodniczego). Studiował na Wydziale Historii Sztuki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[1] (1950–1955). Pracę magisterską pt. Kościół parafialny w Piotrawinie (monografia architektoniczna) napisał pod kierunkiem prof. Bohdziewicza, a 28 stycznia 1955 otrzymał tytuł magistra z oceną bardzo dobrą[2]. W 1956 wyjechał do Warszawy. Początkowo zatrudnił się w Biurze Ochrony Zabytków i Muzeów jako inspektor, a w 1957 związał się z Instytutem Sztuki PAN, w którym pracował ponad 45 lat[4]. W tymże Instytucie uzyskał doktorat (1977), habilitował się natomiast na Politechnice Wrocławskiej[2]. W latach 1980–1982 był również wykładowcą przy Katedrze Sztuki Średniowiecznej Powszechnej (Katedra Historii Sztuki Europejskiej) KUL[5]. W 1994 uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych[3]. Był Honorowym Członkiem Polskiego Komitetu Narodowego ICOMOS[6].
W pracy naukowej zajmował się historią architektury drewnianej, inwentaryzacją i konserwacją zabytków, a także dziejami Pokucia i Huculszczyzny[1]. Był autorem cenionych publikacji dotyczących architektury sakralnej na ziemiach południowo-wschodnich Rzeczypospolitej[6], w tym architektury cerkiewnej[7].
Był twórcą i kierownikiem działającego przy Stowarzyszeniu „Wspólnota Polska” Ośrodka ds. Polskiego Dziedzictwa Kulturowego poza Granicami Kraju[4].
Przez wiele lat związany z harcerstwem. W latach 1945–1949, 1957–1961 i 1968 był członkiem ZHP, w 1981 współtworzył Niezależny Ruch Harcerski, w latach 1989–1993 był członkiem Rady Naczelnej ZHR[4][8].
Pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach[6] (kwatera 5B-4-14)[9].
Wybrana bibliografia autorska
- 49 Huculski Pułk Strzelców („Ajaks”; przy współpracy „Zbroi”, Pruszków, 1992; ISBN 83-85621-03-2).
- Drewniana architektura cerkiewna: na koronnych ziemiach Rzeczypospolitej (Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, Warszawa, 1995; ISBN 83-902793-7-1).
- Drewniana architektura kościelna w Małopolsce XV wieku (Ossolineum, Wrocław, 1981; ISBN 83-04-00826-2).
- Drewniane kościoły w Małopolsce Południowej (Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, 1984; ISBN 83-04-00909-9).
- Kołomyja – jej dzieje, zabytki („Wspólnota Polska”, Warszawa, 1998; ISBN 83-910255-3-5).
- Legenda i dzieje cudownego obrazu Matki Bożej Kołomyjsko-Pokuckiej (Bydgoski Dom Wydawniczy Margrafsen, Bydgoszcz, 2012; ISBN 978-83-63921-44-6).
- Łemkowska drewniana architektura cerkiewna: w Polsce, na Słowacji i Rusi Zakarpackiej (Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, 1986; ISBN 83-04-01989-2).
- Sztuka Rumunii (Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, 1979; ISBN 83-04-00121-7 wspólnie z Tadeuszem Chrzanowskim i Marianem Korneckim).
- Urbanistyka i architektura Radomia (Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1979; ISBN 83-222-0016-1 pod red. Wojciecha Kalinowskiego).
- Zabytki architektury i budownictwa w Polsce. Z. 13, Województwo rzeszowskie (Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1973).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2010)[10][11]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1999)[12]
- Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” (1991)
- Złoty Medal Zasłużony Kulturze „Gloria Artis” (2006)[13]
- Złoty Medal Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” na rzecz Polaków poza Krajem (2000)
- Order Świętego Grzegorza Wielkiego (Watykan, 2007)[4]
Źródło:[2].
Nagrody
- Nagroda im. św. Brata Alberta (1979)[2]
- Nagroda Prezesa Rady Ministrów z dziedziny muzealnictwa i ochrony zabytków I stopnia (zespołowa) za opracowanie katalogu zabytków sztuki (1979)[14]
Przypisy
- ↑ a b c d Brykowski Ryszard, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-08-09].
- ↑ a b c d e Ryszard Brykowski (1931–2017) [online], www.kul.pl [dostęp 2026-09-03].
- ↑ a b Prof. Ryszard Brykowski, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2017-08-10].
- ↑ a b c d e Radomskie Towarzystwo Naukowe: Zmarł Profesor Ryszard Brykowski. Wyborcza.pl, 10 sierpnia 2017. [dostęp 2017-08-16]. (pol.).
- ↑ Prof. dr hab. Ryszard Brykowski. kul.pl. [dostęp 2017-08-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-09)]. (pol.).
- ↑ a b c Zmarł Profesor Ryszard Brykowski. icomos-poland.org. [dostęp 2017-08-09]. (pol.).
- ↑ Ryszard Brykowski. nekrologi.wyborcza.pl. [dostęp 2017-08-09]. (pol.).
- ↑ Ewa Borkowska-Pastwa, Renata Adrian-Cieślak, Urszula Kret: Starszyzna Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej 1989–2022. Warszawa: Wydawnictwo ZHR, 2023, s. 51. ISBN 978-83-87899-32-5.
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
- ↑ M.P. z 2011 r. Nr 11, poz. 113 (ISAP) „za wybitne zasługi dla Polonii na świecie, za promowanie Polski oraz działalność na rzecz krzewienia polskich tradycji i kultury”.
- ↑ Ordery i odznaczenia z okazji XX-lecia Wspólnoty Polskiej. Prezydent.pl, 16 października 2010. [dostęp 2017-08-16]. (pol.).
- ↑ M.P. z 1999 r. Nr 31, poz. 486 (ISAP) „za wybitne zasfugi w pracy naukowo-badawczej i dydaktycznej”.
- ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online] [zarchiwizowane z adresu 2024-06-30] (pol.).
- ↑ Nagrody prezesa Rady Ministrów za twórczość artystyczną. „Dziennik Bałtycki”. Rok XXXV nr 163 (10803), s. 2, 23 lipca 1979. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa - Książka - Ruch”. [dostęp 2026-09-03].