Simon Newcomb
Simon Newcomb (między 1905 a 1909) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| profesor | |
| Specjalność: astronomia | |
| Instytucja, uczelnia |
United States Naval Observatory w Waszyngtonie, Uniwersytet Johnsa Hopkinsa |
| Odznaczenia | |
| Nagrody | |
|
| |

Simon Newcomb (ur. 12 marca 1835 w Wallace w Kanadzie, zm. 11 lipca 1909 w Waszyngtonie[1]) – kanadyjski astronom i matematyk, autor efemeryd. Laureat Medalu Copleya.
Życiorys
Był synem Johna Burtona Newcomba, który pracował jako nauczyciel w różnych częściach Kanady (m.in w Nowej Szkocji i na Wyspie Księcia Edwarda). Częste podróże spowodowały, że jedyną formą edukacji Simona Newcomba były lekcje udzielane przez ojca.
Jako 19-latek przyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie samodzielnie kształcił się w wyższej matematyce i astronomii. W 1857 roku został zatrudniony w Nautical Almanac Office w Cambridge. Jego zadaniem było przygotowanie tablic astronomicznych, używanych do celów nawigacyjnych. Równocześnie studiował na Uniwersytecie Harvarda, gdzie w 1858 roku zdobył stopień Bachelor of Science.
W 1861 roku podjął pracę jako astronom i profesor matematyki w United States Naval Observatory w Waszyngtonie. W latach 1884–1893 pracował na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa. W 1881 roku jako pierwszy zaobserwował charakterystyczny rozkład prawdopodobieństwa, nazwany później rozkładem Benforda.
Seria prac Newcomba została opublikowana w Astronomical Papers Prepared for the Use of the American Ephemeris and Nautical Almanac. Łącznie dzieło to obejmuje 36 prac, które zostały zamieszczone na ok. 4500 stronach, w pierwszych 9 tomach. Newcomb był samodzielnym autorem lub głównym autorem 25 spośród tych prac. Zamieścił w nich m.in. tabele dotyczące Słońca, Merkurego, Wenus, Marsa, Urana i Neptuna. Opisywane prace zawierają również tabele dotyczące Jowisza i Saturna, przygotowane przez amerykańskiego astronoma G.W. Hilla.
Najważniejszym osiągnięciem Newcomba było wprowadzenie jednolitego systemu stałych astronomicznych. Prace w tym zakresie prowadził wspólnie z A.M.W. Downingiem, dyrektorem brytyjskiej filii rocznika astronomicznego. Przyjęte przez nich rozwiązania przetrwały i nadal są rozwijane[2].
Był członkiem zagranicznym Królewskiej Holenderskiej Akademii Sztuk i Nauk[3].
Nagrody i wyróżnienia
- Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego (1874)[4]
- Bruce Medal (1898)
- Pour le Mérite za Naukę i Sztukę[5].
Upamiętnienie
Jego imieniem nazwana została planetoida (855) Newcombia, krater Newcomb na Księżycu[6] oraz krater marsjański Newcomb[7].
Przypisy
- ↑ Newcomb Simon, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-12-16].
- ↑ Encyklopedia Britannica. T. XXI. Poznań: KURPISZ S.A., 2006, s. 96. ISBN 978-83-60563-25-0.
- ↑ Simon Newcomb (1835 - 1909). knaw.nl. [dostęp 2025-02-09]. (ang.).
- ↑ The Gold Medal [online], Royal Astronomical Society, 2021 [dostęp 2026-07-17] [zarchiwizowane z adresu 2026-02-10] (ang.).
- ↑ Simon Newcomb. orden-pourlemerite.de. [dostęp 2025-04-21]. (niem.).
- ↑ Newcomb (Moon) [online], Gazetteer of Planetary Nomenclature, International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN) [dostęp 2025-10-12] (ang.).
- ↑ Newcomb (Mars) [online], Gazetteer of Planetary Nomenclature, International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN) [dostęp 2025-10-12] (ang.).