Stawudyna
|
| ||
| Ogólne informacje | ||
| Charakterystyka fizyczna | ||
| biały lub prawie biały krystaliczny proszek[1] | ||
| Wzór Hilla |
C10H12N2O4 | |
|---|---|---|
| Masa molowa |
224,22 g/mol | |
| Identyfikacja | ||
| Numer CAS | ||
| PubChem | ||
| DrugBank | ||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | ||
| Klasyfikacja medyczna | ||
| ATC | ||
Stawudyna, d4T (łac. stavudinum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, pochodna nukleozydów, prolek stosowany w leczeniu zakażeń ludzkim wirusem niedoboru odporności.
Mechanizm działania
Stawudyna zostaje przekształcona wewnątrzkomórkowo w procesie fosforylacji oksydacyjnej w czynny metabolit trójfosforan stawidyny[4]. Trójfosforan stawidyny jest kompetencyjnym inhibitorem odwrotnej transkryptazy ludzkiego wirusa niedoboru odporności (HIV-1)[4].
Zastosowanie
- skojarzone leczeniu przeciwretrowirusowe u pacjentów zakażonych HIV
Jest dopuszczona do obrotu w Polsce (2018)[7]. Znajdowała się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) do roku 2015[8][9].
Działania niepożądane
Podstawowym działaniem ubocznym stawudyny jest polineuropatia występująca u 15–20% chorych[4]. Poza tym stawudyna może powodować następujące działania niepożądane u ponad 1% pacjentów: lipodystrofia, bezobjawowa hyperlaktatemia, zaburzenia depresyjne, zawroty głowy, niezwykłe marzenia senne, ból głowy, bezsenność, zaburzenia myślenia, senność, biegunka, ból brzucha, nudności, niestrawność, wysypka, świąd oraz zmęczenie[5]
Przypisy
- ↑ a b c d Stavudine, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 18283 (ang.).
- ↑ Stavudine [PDF], karta charakterystyki produktu European Directorate for the Quality of Medicines & Healthcare, 3 kwietnia 2023, numer katalogowy: 201600840 [zarchiwizowane 2026-08-19].
- ↑ 3′-Deoxy-2′,3′-didehydrothymidine [PDF], karta charakterystyki produktu Fisher Scientific Company, 20 grudnia 2025, numer katalogowy: AC454940000 [zarchiwizowane 2026-08-19] (ang.).
- ↑ a b c d e Jan K. Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska, Leki współczesnej terapii, t. 2, Warszawa: Medical Tribune, 2010, s. 768–769, ISBN 978-83-60135-95-2.
- ↑ a b c Zerit 15 mg kapsułki twarde Charakterystyka Produktu Leczniczego, Bristol-Myers Squibb, 2006 [dostęp 2018-06-20].
- ↑ Drugs and Supplements Stavudine (Oral Route) [online], Mayo Foundation for Medical Education and Research, 1 marca 2017 [dostęp 2018-06-20] (ang.).
- ↑ Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 16 kwietnia 2018 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, „Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia”, 16 kwietnia 2018 [zarchiwizowane 2019-11-23].
- ↑ WHO Model List of Essential Medicines 19th List [online], Światowa Organizacja Zdrowia, 2015, s. 12 [dostęp 2018-06-20] (ang.).
- ↑ WHO Model List of Essential Medicines 20th List [online], Światowa Organizacja Zdrowia, 2017 [dostęp 2018-06-20] (ang.).
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.