Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Stycznik


Stycznik
Ilustracja
Stycznik modułowy
Typ

Łącznik elektryczny

Symbol
Symbol
styków głównych stycznika

Stycznik – elektryczny łącznik mechanizmowy, którego zestyki robocze są zamykane i otwierane przy pomocy zdalnie sterowanego elektromagnesu. Styczniki są powszechnie stosowane w układach automatyki przemysłowej do załączania obwodów głównych w normalnych warunkach pracy obwodu i przy przeciążeniach. Ze względu brak zabezpieczeń nadmiarowoprądowych, nie służą do rozłączania prądów zwarciowych.

Styczniki jak i przekaźniki działają na takiej samej zasadzie. Zasadnicza różnica polega na tym, że stycznik służy do załączania układów silnoprądowych, podczas gdy przekaźnik przekazuje sygnały niskoprądowe lub sygnały o potencjale zerowym. Styczniki pozwalają na zautymatyzowanie procesów załączania i wyłączania wybranych urządzeń elektrycznych. To poprawia ich wydajność i żywotność, a także minimalizuje ryzyko pojawienia się awarii i zwiększa bezpieczeństwo użytkownika[1].

Konstrukcja

Części stycznika

Stycznik cechuje się dużą trwałością mechaniczną oraz dużą częstością łączeń, przy stosunkowo małych wymiarach, niewielkiej masie i wysokiej pewności działania. Stycznik zbudowany jest z następujących elementów:

Akcesoria do styczników

Akcesoria do styczników

Obecnie większość producentów oferuje wiele akcesoriów do styczników tj.:

  • Bloki styków pomocniczych (można za ich pomocą podłączyć np. sygnalizator)
  • Mechaniczne blokady zatrzaskowe (utrzymują stan stycznika)
  • Elektroniczne moduły czasowe (wyłączają, bądź włączają stycznik, w określonej sytuacji np. po 5 minutach od włączania)
  • Moduły mechanicznych blokad
  • Ochronniki przeciwprzepięciowe
  • Przekaźniki termobimetalowe
  • Cyfrowe przekaźniki termobimetalowe

Zastosowanie

Załączanie zdalne:

  • obwodów silnikowych, w tym pomp, wentylatorów
  • urządzeń modułowych
  • urządzeń grzewczych
  • syren
  • oświetlenia

Zalety i wady

Stycznik przemysłowy, włączający prądy ponad 100A, z widocznymi stykami pomocniczymi

Zalety

  • Styczniki mają spore możliwości łączeniowe w obciążeniach pojemnościowych i indukcyjnych
  • Posiadają możliwość podłączania akcesoriów zwiększających funkcjonalność np. styki pomocnicze, wyzwalacze czasowe
  • Zapewniają separację galwaniczną pomiędzy obwodem styków a obwodem cewki

Wady

  • Prądy rozruchowe oraz indukcyjność cewki (dotyczy szczególnie większych styczników) mogą wymagać zastosowania elementu pośredniczącego np. przekaźnik lub mniejszy stycznik.
  • Czas przełączenia styku stycznika jest dłuższy niż w przypadku przekaźnika. Styczniki (z wyjątkiem cichych), podczas pracy są zdecydowanie głośniejsze niż przekaźniki.
  • W porównaniu z przekaźnikami - podczas wymiany styczników zawsze trzeba odłączyć przewody (przekaźniki można montować w podstawce).

Zobacz też

Bibliografia

  • IEC 60050-441

Przypisy

  1. ↑ Styczniki | el12 [online], el12.pl [dostęp 2024-04-26] (pol.).