TAP Portugal
| ||||
| Historia | ||||
| Data założenia |
marzec 1945 | |||
|---|---|---|---|---|
| Rozpoczęcie działalności |
wrzesień 1946 | |||
| Lokalizacja | ||||
| Państwo | ||||
| Baza | ||||
| Węzeł | ||||
| Główne porty lotnicze |
| |||
| Kooperacja | ||||
| Program lojalnościowy |
TAP Miles&Go | |||
| Sojusz | ||||
| Powiązania | ||||
| Flota | ||||
| Liczba samolotów |
106 | |||
| Liczba tras |
93 | |||
| Przedsiębiorstwo | ||||
| Siedziba | ||||
| Slogan |
Fly higher | |||
| Skytrax |
| |||
| Strona internetowa | ||||
TAP Air Portugal – narodowa portugalska linia lotnicza z siedzibą i głównym węzłem w porcie lotniczym Lizbona.
Linia obsługuje loty pasażerskie i towarowe pomiędzy 93 lotniskami w 31 krajach. Flota przewoźnika obejmuje 101 samolotów[1]. W 2009 linia przewiozła około 8 milionów pasażerów oraz 76 ton cargo[2]. Członek sojuszu Star Alliance.
Agencja ratingowa Skytrax przyznała liniom trzy gwiazdki[3].
Historia
1945–1999
TAP Air Portugal powstało 14 marca 1945 pod nazwą Transportes Aéreos Portugueses (TAP), a pierwszymi samolotami linii były dwa DC-3 Dakota, mogące wziąć na pokład po 21 pasażerów. Pierwsze komercyjne loty rozpoczęły 19 sierpnia 1946 pomiędzy Lizboną a Madrytem. 31 grudnia tego samego roku zainaugurowało trasę Lizbona-Luanda-Lourenço Marques. Liczyła ona 24 540 kilometrów i 12 międzylądowań. Była najbardziej rozbudowaną na tamte czasy trasą, obsługiwaną przez DC-3.
W 1947 linia zakupiła cztery maszyny Douglas DC-4 (pozostające w użyciu do 1960), jak również rozpoczęła krajowe loty z Lizbony do Porto oraz międzynarodowe z São Tomé do Londynu. W 1948 linia dołączyła do organizacji IATA, a w 1953 została sprywatyzowana.
W 1955 do floty dołączył Lockheed L-1049G Super Constelation.
W 1958 linia zatrudniała ponad 1000 pracowników, łączna długość tras przekroczyła 14 tys. km, samoloty spędziły w powietrzu ponad 10 tys. godzin i przewiozły ponad 65 tys. pasażerów.
W latach 60. sukcesywnie otwierano kolejne połączenia m.in. z Rio de Janeiro (1960), Las Palmas de Gran Canaria (1962), Santa Maria (1962), Frankfurtem (1963), Monachium (1963), Genewą (1965), Faro (1965), Nowym Jorkiem (1969) i Bostonem (1969). W 1965 linie przewiozły milionowego pasażera (po 20 latach istnienia).
W 1972 linia odebrała pierwszego, szerokokadłubowego Boeinga 747-200, a w 1973 ponowne stała się przewoźnikiem państwowym. W 1979 zmieniono nazwę na TAP Air Portugal.
Z początkiem lat 80. linia wdrożyła nowe uniformy i logo, a także otwarto połączenia do Mediolanu, Barcelony oraz Rzymu. W samym czasie do służby wszedł pierwszy Boeing 767-200 i Airbus A310. W 1984 linia przekroczyła liczbę dwóch milionów przewożonych pasażerów. W 1989 TAP Air Portugal otrzymały pierwszy samolot typu Airbus A310-300 i Boeing 737-300 oraz zamówiły dwa Airbusy A340. W tym samym roku w szeregi pilotów linii weszła kobieta – Teres Carvalho.

W 1990 przewieziono 3 miliony pasażerów. W ciągu tej dekady linia odbierała kolejne samoloty – Airbus A320 (1992), Airbus A340 (1994) i Airbus A319 (1997). W 1996 powstała strona internetowa przewoźnika. Rok później podpisano strategiczne porozumienie ze szwajcarskimi Swissair oraz zainstalowano w swej bazie symulator Airbusów (319, 320 i 321).
2000–2026
W 2005 TAP Air Portugal zmienił nazwę na TAP Portugal i została szesnastym członkiem sojuszu Star Alliance.
W 2009 linia rozpoczęły regularne loty do Moskwy, Warszawy i Helsinek. W czerwcu 2010 uruchomiono połączenia do Marrakeszu i Algierii[4].

W 2015 rozpoczął się proces prywatyzacji linii. Portugalski rząd podjął decyzję o sprzedaży 61% udziałów w liniach lotniczych prywatnemu konsorcjum Gateway. Resztę udziałów znajdujących się w rękach państwa ma zostać sprzedana po 2017[5]. Po zmianie władzy w Portugalii temat prywatyzacji został porzucony.
Powrócono do niego we wrześniu 2025, kiedy to rząd w Lizbonie opublikował warunki prywatyzacji przewoźnika. Proces sprzedaży został podzielony na kilka etapów, a jego finał miał nastąpić do połowy 2026. Początkowo zainteresowane udziałem w przetargu były trzy europejskie holdingi - Air France-KLM, IAG i Lufthansa Group. W kwietniu 2026 IAG wycofało się i nie złożyło oferty, co przesunęło proces prywatyzacji na drugą połowę tego roku[6]. W październiku dwa pozostałe podmioty złożyły ostateczną ofertę zakupu 49,9% udziałów[7].
Flota
Według stanu na październik 2026 flota TAP Air Portugal składała się ze 106 samolotów o średnim wieku 11 lat[8][9]:
| Samolot | Liczba miejsc | Uwagi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Model | Aktywne | Zamówione | B | P | E | Łącznie | |
| Airbus A319-100 | 3 | – | – | – | 144 | 144 | Elastyczna konfiguracja miejsc klas B i E |
| Airbus A320-200 | 14 | – | – | – | 174 | 174 | |
| Airbus A320neo | 19 | 7 | – | – | 174 | 174 | |
| Airbus A321-200 | 3 | – | – | – | 216 | 216 | |
| Airbus A321neo | 26 | 5 | 16 | 42 | 113 | 171 | |
| Airbus A330-200 | 3 | – | 25 | – | 244 | 269 | |
| Airbus A330-900 | 19 | 2 | 34 | 96 | 168 | 298 | |
| TAP Express[10] | |||||||
| Embraer ERJ-190 | 12 | – | – | – | 106 | 106 | |
| Embraer ERJ-195 | 7 | – | – | – | 118 | 118 | |
| Łącznie | 106 | 14 | |||||
Połączenia
W 2026 TAP Portugal realizował bezpośrednie połączenia na trasach krajowych i międzynarodowych do 93 portów lotniczych w 33 krajach Europy, Afryki i obu Amerykach[11]. Ze swojego głównego lotniska w Lizbonie latał w tym czasie na 92 trasach[12], z portu lotniczego w Porto realizował połączenia do 15 destynacji[13].
W Polsce przewoźnik obsługuje bezpośrednie rejsy z Lizbony do Warszawy.
Zdarzenia lotnicze
- 27 stycznia 1948 Douglas C-47A-50-DL rozbił się niedaleko Lizbony podczas lotu treningowego, zabijając wszystkich trzech członków załogi[14].
- 19 listopada 1977 Boeing 727-282Adv (CS-TBR) lecący z Lizbony na Maderę rozbił się podczas lądowania w trudnych warunkach atmosferycznych. Zginęło 131 osób, a 33 zostały ranne.
Linie partnerskie
W ramach sojuszu Star Alliance[15]:
Pozostałe[16]:
Air Baltic
Air One
Linhas Aéreas de Moçambique
Azores Airlines
Cabo Verde Airlines
Ukraine International Airlines
Przypisy
- ↑ TAP – Air Portugal Fleet Details and History [online], www.planespotters.net [dostęp 2020-06-21].
- ↑ TAP Portugal – Our Fleet.
- ↑ TAP Portugal is certified as a 3-Star Airline [online], Skytrax [dostęp 2022-12-10] (ang.).
- ↑ TAP Portugal – History.
- ↑ Prywatyzacja TAP Portugal, „Lotnictwo”, nr 7 (2015), s. 21, ISSN 1732-5323
- ↑ Krzysztof Sowiński, Już tylko dwaj rywale na placu boju o udziały TAP Air Portugal [online], Pasazer.com, 6 kwietnia 2026 [dostęp 2026-10-02].
- ↑ Krzysztof Sowiński, Prywatyzacja TAP Air Portugal: Ostateczna decyzja już w październiku [online], Pasazer.com, 2 października 2026 [dostęp 2026-10-02].
- ↑ Meet the TAP family of aircraft [online], flytap.com [dostęp 2024-10-07] (ang.).
- ↑ TAP Air Portugal Fleet Details and History [online], planespotters.net [dostęp 2024-10-07] (ang.).
- ↑ TAP Express Aircraft Matrix [online], planespotters.net [dostęp 2024-10-07] (ang.).
- ↑ TAP Portugal routes and airport map [online], www.flightconnections.com [dostęp 2026-10-02].
- ↑ Airlines flying from Lisbon [online], www.flightconnections.com [dostęp 2026-10-02].
- ↑ Airlines flying from Porto [online], www.flightconnections.com [dostęp 2026-10-02].
- ↑ Opis katastrofy na ASN.
- ↑ Star Alliance – Members.
- ↑ TAP Portugal – Official Site | Online Booking & Special Offers [online], www.flytap.com [dostęp 2025-05-15] [zarchiwizowane z adresu 2011-01-22] (ang.).