Thomas Paine
| Data i miejsce urodzenia |
9 lutego 1737 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
8 czerwca 1809 |
| Narodowość |
angielska |
| Język | |
| Dziedzina sztuki | |
| Ważne dzieła | |
Thomas Paine (ur. 29 stycznia?/9 lutego 1737 w Thetford, zm. 8 czerwca 1809 w Nowym Jorku) – brytyjski pisarz i myśliciel doby oświecenia. Uczestnik rewolucji amerykańskiej, jeden z ojców założycieli USA. Prekursor liberalizmu.
W 1774 przybył do Filadelfii, w 1776 opublikował broszurę Zdrowy rozsądek, w której nawoływał do stworzenia niepodległego państwa w miejsce dotychczasowych kolonii brytyjskich w Ameryce. Brał udział w wojnie o niepodległość USA. Do Wielkiej Brytanii wrócił w 1787.
Także w ojczyźnie głosił radykalne idee wolnościowe, popierał rewolucję francuską i prawo narodów do wybierania demokratycznych rządów. Po wydaniu Praw człowieka, zagrożony aresztowaniem, uciekł do rewolucyjnej Francji, gdzie został wybrany do Zgromadzenia Narodowego, ale także osadzony w więzieniu przez jakobinów.
W Wieku rozumu przyznał, iż deizm stanowi podstawę jego poglądów.
Dzieła
- Letter to Washington – utwór, zawierający atak na George’a Washingtona jako osobę.
- Zdrowy rozsądek (ang. Common Sense) – broszura polityczna. Nawołująca do ogłoszenia niepodległości Stanów Zjednoczonych, posługująca się m.in. argumentem, że mała wyspa (Wielka Brytania) nie powinna rządzić całym kontynentem.
- Prawa człowieka (Rights of Man – 1791–1792)[1]
- Wiek rozumu (The Age of Reason – 1794, 1795 i 1807)[2]
- Agrarian Justice (1797)
i inne[3]
Przypisy
- ↑ Thomas Paine: Rights of Man. Watts & co.; Digitizing sponsor Google Book from the collections of University of Michigan, 1906.
- ↑ Thomas Paine: The Age Of Reason. G P Putnams Son ; Digital Library Of India, 1896, s. 600 ss.
- ↑ Thomas Paine: The Writings of Thomas Paine. T. 4. G.P. Putnam’s sons; Book from the collections of University of Michigan, 1896, s. 557 ss.
Bibliografia
- Thomas Paine. A&E Television Networks, November 9, 2009. [dostęp 2018-09-26].
- Tejvan Pettinger: Thomas Paine Biography. [w:] Biography online [on-line]. [dostęp 2018-09-26]. (ang.).
- Thomas Paine 1737–1809. [w:] Sandwich People & History [on-line]. Open Sandwich. [dostęp 2018-09-26]. (ang.).